Tỏa Ánh Từ Quang

Chương 50: 4. Truyện đức Phật Thích-ca: B. Thời kỳ hiện tại: VI. Những chặng đường hóa độ: 26. Phạm-chí có móng tay dài (Trang 133 - 136)

bằng lời phù phiếm thêu dệt. Đó là những việc không khả ái, không khả ý đối với ta và nếu ta đem những việc ấy đến cho những người khác thì cũng là những việc không khả ái, không khả ý đối với người khác. Vậy tại sao ta lại đem những việc ấy cột vào người khác. Do suy nghĩ như vậy, vị ấy từ bỏ và khuyến khích người khác từ bỏ lấy của không cho, từ bỏ tà hạnh, từ bỏ nói láo, từ bỏ nói hai lưỡi, từ bỏ nói thô ác, từ bỏ nói thêu dệt và thành tựu vững chắc lòng tin đối với Phật, Pháp, Tăng và thánh giới luật. Khi ấy, nếu vị ấy muốn thì vị ấy có thể tuyên bố về mình rằng: Ta đã đoạn tận địa ngục, bàng sanh, ngạ quỷ, các ác thú, và biết chắc rằng giải thoát luân hồi sanh tử không còn xa xăm vô hạn nữa.
26. Phạm-chí có móng tay dài (từ đây trở xuống là trích từ Trí Độ luận tập 1): Phạm-chí tên Trường Trão là một trong những vị nổi tiếng thời Phật chủ trương:"Hết thảy luận đều có thể phá, hết thảy lời nói đều có thể hoại, hết thảy lối chấp đều có thể lay chuyển, không có pháp chơn thật nào đáng tin đáng cung kính". Trường Trão là cậu của Xá-lợi-phất cũng có tên khác là Đại Câu-hy-la cũng với chị là Xá-lợi, luận nghị mà không hơn chị. Đại Câu-hy-la suy nghĩ: "Đây không phải sức của chị ta, chắc là bậc Trí giả trong bào thai gởi lời nơi miệng mẹ. Người này chưa sanh mà đã vậy,

lớn lên thì sẽ ra sao?" Suy nghĩ xong, ông sanh tâm kiêu mạn; vì muốn học rộng các thứ luận nghị nên xuất gia làm kẻ Phạm-chí, đi vào nước Nam Thiên Trúc, bắt đầu đọc kinh thơ. Mọi người hỏi: "Chí ông cầu muốn gì, học tập kinh gì?" Trường Trão đáp: "Cả mười tám thứ kinh lớn đều muốn đọc hết". Mọi người nói: "Trọn cả đời ông còn không hiểu một thứ, huống chi hiểu hết?" Trường Trão tự nghĩ:" Trước kia vì kiêu mạn nên thua chị, nay lại bị các người này khinh nhục". Vì hai chuyện này nên ông tự thề rằng: "Ta không muốn cắt móng tay, cần phải đọc hết mười tám thứ đại kinh". Mọi người nhân thấy móng tay dài mà gọi ông là Phạm-chí Trường Trão. Ông dùng trí tuệ của đủ thứ kinh sách, đủ thứ lời châm chích rằng: "Đây là pháp, đây là phi pháp, đây là phải, đây là không phải, đây là thật, đây là không thật, đây là có, đây là không để phá luận nghị của người khác. Ví như Voi cuồng, sức lớn đường đột dày xéo, không ai chế ngự được.
Sau khi Trường Trão Phạm- chí dùng sức luận nghị như vậy dẹp phá các luận sư xong, trở về nơi sinh quán là thôn Na-la trong thành Vương-xá nước Ma-già-đà, hỏi người rằng: "Đứa con của chị tôi sanh ra nay nó ở đâu?". Có người trả lời: "Con của chị ông sanh ra, vừa được 8 tuổi đã học hết các thứ kinh sách, đến 16 tuổi thì luận nghị hơn

cả mọi người. Có đạo nhân Thích chủng họ Cù-đàm, con của chị ông theo làm đệ tử của vị ấy". Trưởng Trão nghe thế liền khởi kiêu mạn, sanh lòng không tin, nói rằng: "Đứa con của chị ta thông minh như thế, ông kia dùng thuật gì mà có thể đối hoặc để nó cạo tóc làm đệ tử được!". Nói thế rồi, đi ngay đến chỗ Phật.
Khi ấy, Tôn giả Xá-lợi-phất vừa thọ giới được nửa tháng, đang đứng hầu bên Phật, cầm quạt quạt Phật. Trường Trão phạm-chí gặp Phật hỏi han xong, ngồi xuống một bên, suy nghĩ rằng: "Mọi thứ luận nghị đều có thể bị phá, mọi lời nói đều có thể bị hoại, mọi thứ chấp thủ đều có thể lay chuyển. Vậy trong đó cái gì là thật tướng của các pháp? Cái gì là đệ nhất nghĩa? Cái gì là tánh? Cái gì là tướng? Không điên đảo?" Suy nghĩ như vậy: "Như nước biển lớn, mà muốn đến tận đáy nó, tìm cầu đã lâu mà chẳng được một pháp nào thật có thể nhập tâm. Vậy thì ông ấy dùng luận nghị gì mà lôi được con của chị ta?" Suy nghĩ xong, Trường Trão liền nói với Phật rằng: "này ông Cù-đàm! Hết thảy pháp ta đều không thọ nhận". Phật hỏi Trường Trão:"Hết thảy pháp ông đều không thọ nhận, vậy cái kiến chấp (hết thảy đều không thọ nhận) ấy, ông có thọ nhận không?" Phật gạn hỏi câu đó có nghĩa: "Ông đã uống vào độc tà kiến, nay tuôn ra độc khí, nói rằng: Hết thảy pháp ta đều không thọ

nhận, vậy cái kiến chấp (quan điểm) đó ông có thọ nhận không?"
Trường Trão Phạm-chí như ngựa hay vừa thấy bóng roi và biết sợ và chạy theo đường chánh. Trường Trão Phạm-chí cũng thế, nghe lời nói của Phật như bóng roi đi vào tâm, liền vứt bỏ cống cao, hổ thẹn cúi đầu, suy nghĩ như vầy: "Phật đặt ta vào hai cửa thua. Nếu ta nói là ta thọ nhận, thì đây là cửa thua rõ rệt, nên nhiều người biết, họ sẽ nói: Tại sao tự nói Hết thảy pháp ta đều không thọ nhận, nay lại nói kiến chấp đó ta thọ nhận?Rõ ràng là nói dối, đó là cửa thua rõ rệt bị nhiều người biết. Cửa thua thứ hai tế nhị hơn, vì nói ta đều không thọ nhận thì không mấy người biết". Trường Trão suy nghĩ vậy rồi, đáp lại Phật: "Cù-đàm! Hết thảy pháp ta không thọ nhận, kiến chấp ấy cũng không thọ nhận". Phật bảo: "Phạm-chí ông không thọ nhận hết thảy pháp, kiến chấp ấy cũng không thọ nhận. Không thọ nhận gì cả thì có gì khác với mọi người đâu, cần gì cống cao mà sanh kiêu mạn?" Hỏi như vậy, Trường Trão Phạm-chí không thể đáp được, tự mình biết mình đã rơi vào chỗ thua, liền sanh khởi tín tâm, cung kính đối với Nhất thiết trí của Phật, tự nghĩ rằng: "Ta bị thua mà Thế Tôn không nêu bày chỗ thua của ta, không nói phải quấy, không để ý. Tâm Phật nhu nhuyến thanh tịnh bậc nhất. Tất cả ngôn ngữ luận nghị đã dứt, được

/111

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội