GIẢNG GIẢI
LUẬN VÃNG SANH TỊNH ĐỘ
Thái Hư
Giảng giải về bộ luận này được chia thành hai phần: 1. Giải thích đề. 2. Giải thích văn. Trong phần giải thích đề lại chia làm hai: Một, đề kinh luận; hai, dịch giải tên đề.
I. GIẢI THÍCH ĐỀ
1. Đề kinh luận:
Luận Vãng sanh tịnh độ[1] còn gọi là “Vô lượng thọ kinh Ưu-ba-đề-xá nguyện sanh kệ”.
Luận thì có Tông kinh luận và Thích kinh luận. Tông kinh luận, tông là chủ ý của kinh lập riêng thành luận. Thích kinh luận, là y cứ văn kinh để giải thích tạo luận. Bản luận này dựa vào “luận Vãng sanh Tịnh độ” để trình bày, đặt thành Tông kinh luận, và y cứ vào “Vô lượng thọ kinh Ưu-ba-đề-xá” để trình bày, mà lập ra Thích kinh luận. Thế nên trong tên đề vừa có tên luận vừa có tên kinh. Tên kinh “Vô lượng thọ” có thể chỉ chung cả ba kinh Tịnh độ: Phật thuyết Vô lượng thọ, Phật thuyết quán vô lượng thọ, Phật thuyết A-di-đà kinh.
“A-di-đà” là phiên âm từ tiếng Phạn (Amita), Trung Hoa dịch là “Vô lượng thọ”. Kinh A-di-đà tức là kinh Tiểu vô lượng thọ. Thông thường hay nói kinh Vô lượng thọ là chỉ cho Phật thuyết Vô lượng thọ kinh. Luận này y theo nghĩa của kinh Vô
[1] Vãng sanh tịnh độ luận, T26n1524, p230c13.
chúng ta thấy cái bàn. Do đó, đức Thích-ca khuyến khích dắt dẫn chúng sanh, hãy quán sát sự bức bách, thống khổ, đầy tai họa của thế giới này, mà phát khởi tâm niệm mong cầu sanh về thế giới Cực lạc, siêng tu Tịnh nghiệp, vãng sanh Tịnh độ.
Như vậy, về ý nghĩa vãng sanh đã được trình bày một cách cơ bản đơn giản, và dựa vào thiên văn của khoa học ngày nay chứng minh thêm cho mọi người dễ hiểu. Còn nếu y cứ vào thắng nghĩa đế trong pháp Phật để trình bày, thì cõi Phật hoàn toàn thanh tịnh đó chính là “Nhất chơn pháp giới”. Nó tách rời tất cả tướng, lìa mọi phân biệt để nói. Nhất chơn pháp giới hiện hữu khắp mọi nơi, ai cũng có đầy đủ nhưng không hiển hiện bởi vì nghiệp báo phiền não ngăn che, không thể tương ưng, khiến chúng sanh sống như mộng như huyễn, lưu chuyển mãi trong sanh tử. Nếu chúng ta có thể đốn phá nghiệp báo phiền não mộng huyễn này, thì nhất niệm giác ngộ, nhất niệm tương ưng với Tịnh độ.
Thế nên: “Vãng không chỗ vãng, sanh không chỗ sanh, đó mới chính nghĩa vãng sanh”. Như nói vãng sanh theo thế tục đế “Vãng thì quyết định vãng, sanh thì quyết định sanh”, do nhân tu Tịnh nghiệp, đến khi lâm chung, quyết định rời thế giới Ta-bà này, vãng sanh về thế giới Cực lạc Tịnh độ Tây phương.
Nếu hợp cả thắng nghĩa và thế tục đế để bàn về vãng sanh thì “Vãng không chỗ vãng, sanh thì quyết định sanh”. Người vãng sanh xét cho cùng thì lấy gì làm báo thể chân chánh để vãng sanh; nếu cho rằng trong thân xác của ta có một linh hồn… làm báo thể để vãng sanh, thì cái thuyết linh hồn đó đã bị Phật học đả phá từ lâu. Cái báo thể vãng sanh của thuyết Phật học, tức là thức a-lại-da, thức a-lại-da có mặt khắp nơi, không có chỗ nào mà không có. Người sanh vào trong quốc