Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 57: V. Các Phương Pháp Trì Danh (Trang 500 - 504)

thí, thì cũng không nên gắng gượng. Toàn nước Cực lạc không có pháp Tiểu thừa, một việc lợi tha, chỉ cần đợi đến tương lai.
V. CÁC PHƯƠNG PHÁP TRÌ DANH
Pháp Tịnh độ xưa nay có thể chia thành ba loại: Một là trì danh, hai là quán tưởng, ba là thật tướng. Ai thực hành theo ba pháp này đều có thể vãng sanh về Tịnh độ, nhưng pháp quán thì vi tế thâm huyền, trong kinh Quán vô lượng thọ có nói đến điều này rất rõ, tựa hồ chúng sanh thời mạt pháp khó thực hành. Pháp quán chiếu giác ngộ, không phải cảnh giới để cho hạng trung, hạ căn có thể thực hành, nên pháp phổ thông thịnh hành nhất chỉ có trì danh, tâm tưởng nhớ đến đức Phật, miệng niệm “Nam-mô A-di-đà Phật”, hoặc “A-di-đà Phật”, đó chính là trì danh. Nhưng trì danh có nhiều phương pháp khác nhau, sẽ được trình bày dưới đây, mỗi pháp đều có tác dụng đặc thù, đều có thể tùy cảnh tùy nghi sử dụng thay đổi:
1. Niệm lớn tiếng:
Niệm Phật lớn tiếng, là để đối trị hôn trầm, tinh thần sảng khoái, loại trừ tạp niệm, tiếng niệm vang xa, làm cho người nghe sanh khởi chánh niệm, nhưng nếu chúng ta niệm lâu thì dễ làm cho khô cổ, tắt tiếng, tổn thương khí lực. Do vậy, không nên niệm nhiều.
2. Niệm thầm:
Chỉ nhiếp môi, không nghe tiếng, nhưng trong âm niệm, từng chữ từng chữ nghe rõ ràng, như vậy mới sanh lực dụng. Phương pháp này có thể giúp chúng ta định tâm dưỡng thần, và niệm thầm thích nghi những nơi công cộng, công sở không tiện niệm ra tiếng.
3. Niệm kim cang:
Tiếng niệm của pháp này là nằm giữa pháp niệm lớn tiếng và niệm thầm, nhưng từng câu, từng chữ tai nghe rõ ràng, không chạy mất, tự nhiên tâm định.
4. Niệm truy đảnh:
Từng câu từng chữ niệm rất nhanh, một tiếng niệm cứ tiếp nhau, không cho có khoảng hở, do vậy mà tạp niệm không có cơ hội xen vào, chỉ có điều là chúng ta niệm lâu, hơi làm tổn thương khí lực.
5. Niệm giác chiếu:
Nhất niệm, niệm trở lại chính mình, hướng đến tự tánh, có cảm giác như là tâm thần rỗng suốt siêu bạc, có khả năng phát sanh trí tuệ. Trong các phương pháp niệm Phật, chỉ có pháp này là gần giống với Thiền nhất, cảnh giới này không phải bực trung, hạ căn có thể làm được.
6. Niệm quán tưởng:
Một mặt niệm, một mặt quán tưởng tướng tốt của Phật, cõi Phật trang nghiêm, khiến cho người niệm giữ lại ấn tượng sâu sắc, lâu dần thành thục, đến khi mạng chung, thật tướng của đức Phật A-di-đà, cảnh Cực lạc thù thắng, tự nhiên hiện ra trước. Thân phàm phu này dù chưa thấy qua nhưng vẫn có thể tưởng tượng cảnh giới u vi, thâm huyền đó.
7. Niệm lễ bái:
Một mặt lễ bái, một mặt niệm, hoặc là một bái một niệm, hoặc là một bái vài niệm đều được. Thân lạy Phật, miệng niệm Phật, ý nghĩ nhớ Phật, đây là ba nghiệp tập trung, sáu căn đều nhiếp, cho nên hiệu lực rất lớn. Chỉ có điều chúng ta lạy nhiều thì sẽ làm thân thể mệt mỏi, cho nên không thể hành trì lâu.
8. Niệm nhớ số:
Miệng niệm, tay lần chuỗi hạt để nhớ số niệm. Phương pháp này thuận tiện cho việc định khóa niệm Phật. Vả lại, cần phải có xâu chuỗi trong tay, mới dễ dẫn tâm niệm Phật.
9. Niệm nhớ mười niệm:
Một hơi niệm mười tiếng rồi lần một hạt chuỗi. Đây chính là một bên niệm Phật một bên nhớ mười tiếng. Chúng ta dốc hết tâm lực thì không sanh vọng tưởng.
Trì danh có rất nhiều ý nghĩa, trong đó điều quan trọng nhất là phải khế hợp với tâm nguyện của Phật và đối trị tạp niệm. Từ vô thỉ đến nay, tất cả chúng sanh đều chưa từng lìa niệm, nên cái tâm chân thật sáng suốt vi diệu do tập quán thành tự nhiên, trở thành trạng thái niệm niệm sanh diệt, không dừng lại ở cảnh cố định nào. Đó chính là nguồn gốc sanh tử. Một khi rễ đã bám sâu, thì rất khó trở lại như ban đầu. Vì thế mà lúc niệm Phật, hiện tượng tâm cảnh nhiễm tịnh thay đổi nhau, muốn loại niệm ô nhiễm đó không phải là việc dễ. Nếu muốn đối trị tâm này, thì phải áp dụng hai phương tiện:
Một là tâm niệm tai nghe, hai là phải lắng nghe từng chữ rõ ràng không bị lộn xộn, thì tự nhiên tâm được định.
Cả hai cách này nên dùng chuỗi hạt để nhớ số niệm. Nếu một niệm rõ ràng, tâm không tán loạn thì lần một hạt. Bằng không thì dù niệm nhiều hay ít, lần qua một chuỗi cũng không tính, mà phải niệm tính lại từ đầu. Kệ của người xưa dạy rằng:
“Niệm Phật chớ tham niệm nhiều, niệm một trăm phải tâm không loạn, nếu niệm đến thứ chín mươi chín mà còn sai, thì số hạt niệm được cũng không tính”.[35]
 

[35] Niệm Phật cảnh sách 2, X62n1181, p329c16…
 
Nếu niệm Phật tinh nghiêm như vậy, nhất định phải có kí hiệu đặc biệt, như niệm một hơi mười tiếng (danh hiệu Phật) lần một hạt, hoặc niệm 1 hơi chín tiếng, rồi niệm thêm 1 tiếng nữa là ngắt (thành mười tiếng); hoặc niệm 1 hơi năm tiếng, 1 hơi năm tiếng là ngắt. Tất cả đều là tiếng thứ 10 xong lần một hạt. Như vậy, niệm Phật cốt yếu là phải nhớ số niệm, dùng hết tâm lực, không để khởi tạp niệm. Đây là phương pháp niệm “Nhớ mười niệm” (xem thêm ở trước).
Những phương pháp ở trên đều có thể chọn lựa áp dụng, chẳng qua có phương pháp dài, có phương pháp ngắn. Hành giả phải khéo vận dụng, hoặc tùy nghi mà thay đổi, không nên cố chấp một pháp, đến nỗi phải gây ra bệnh tật, có hại đến thân tâm. Ngoài ra, cần phải biết rằng niệm Phật và tu Thiền khác nhau rất xa. Tu Thiền không được có tâm có cảnh, có năng có sở, nếu có thành ra thuốc độc. Còn tu Tịnh thì không được không tâm không cảnh, không năng không sở. Nếu không thì thành ra thuốc độc, ngược lại với Thiền. Cho nên, khi niệm Phật, cần phải tâm cảnh tương đối, ta là năng niệm, Phật là sở niệm, phải tuyệt đối rõ ràng, một mảy may cũng không được lờ mờ, trong tâm lúc nào cũng nhàm chán cõi này là dơ uế đau khổ, ham thích cõi Cực lạc, trút hết mọi thứ chấp ngã, chấp pháp. Vả lại, nếu chúng ta càng khẩn thiết, càng có tâm thì càng vi diệu. Trong sáu thời, cần phải đem cái tâm ham thích, nhàm chán, chọn lựa, khước từ để phát huy nó đến chỗ cao độ, thì hiệu lực càng lớn mạnh. Nếu không làm được như vậy, thì chẳng qua là nhiều kiếp bị mê hoặc nhiễm ô, rồi bị nghiệp lực ở cõi này dắt dẫn trói buộc, hoàn cảnh cám dỗ. Khi ấy lại xảy ra giao chiến giữa Phật lực và ma lực, lúc đó nhất niệm nếu không nghiêng về Phật, sức mạnh tuyệt đối, thì kết quả sẽ bị ma dắt, cuối cùng vẫn ở trong vòng sanh tử khổ não, không được giải thoát. Phật lực
khi đó không đủ mạnh là do tâm niệm không khẩn thiết, phối hợp tâm ta và Phật không cao, cho nên bị rơi rớt. Người niệm Phật cần phải khẳng định một câu niệm Phật cho đến chết cũng không buông bỏ, lâu dần thành thói quen, đến khi lâm chung mới có vốn liếng đem đi. Thậm chí trong giấc ngủ chiêm bao thấy tượng Phật, hoặc bị ác mộng, như bị thú dữ rượt, người hung ác đánh giết, nhưng nhờ niệm Phật liền tỉnh giấc. Từ đó cho ta thấy được, nhờ sức niệm Phật đã ăn sâu vào trong tiềm thức, một mai không may bốn đại tan rã, vạn niệm loạn xạ kích nhau, khi ấy niệm Phật mới mạnh mẽ, lật đổ tất cả, hiên ngang một mình dõng tiến, hoàn thành chánh niệm khi lâm chung.
Có người hỏi rằng:
Hành giả muốn thành Phật phải phá ngã chấp và pháp chấp. Ngược lại, pháp môn Tịnh độ dạy người chấp ngã chấp pháp há chẳng phải trái với đạo ư?
Trả lời:
Mục đích của người tu pháp môn Tịnh độ, là để vãng sanh, chứ không phải để thành Phật. Muốn vãng sanh về cõi Phật cần phải tu đạt đến mức niệm Phật mãnh liệt mới được thấy Phật, đến khi thân này chết được vãng sanh, mới gọi là đạt đến mục đích. Cho đến trải qua Tam hiền, Thập thánh, cắt đứt lậu hoặc chứng được chân như, đó là việc vãng sanh trở về sau. Còn trước khi vãng sanh, hành giả cần phải tu các pháp thiện, phát khởi đủ các nguyện hạnh, làm nhiều việc thiện lợi. Dấu hiệu đó càng tăng lên thêm (nếu một niệm phá được vạn niệm, một hạnh thâu tóm vạn hạnh, thì sự u ám giảm thiểu). Sau khi đến nước Cực lạc, trước hết là quán ngã không và pháp không, đoạn trừ phân biệt ngã chấp và pháp chấp, sau đó mới đăng địa, phá một phần vô minh, chứng một
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »