Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 51: V. Tương Lai Cõi Này Là Tịnh Độ (Trang 465 - 470)

nguyện lớn. Đứng trên lĩnh vực tình cảm và tư tưởng của tôn giáo mà nói, đây chính là Tịnh độ quan rất dễ phổ biến. Muốn thực hành quán chiếu Tịnh độ cần phải có lập trường cao mới thực hiện nổi, vả lại tín ngưỡng Tịnh độ cực lạc đều đáp ứng được với bất cứ trình độ, căn cơ của mỗi người. Năm trước tôi có dịp đi qua Trung Quốc, ở Trung Quốc bất luận là Thiền tông hay Thiên thai tông đều y cứ câu niệm “Nam-mô A-di-đà Phật” để vãng sanh Cực lạc, đó là sự đồng bộ của tông phái. Có thể nói Đại thừa Phật giáo là do Thiền giáo và niệm Phật chi phối, việc này chẳng phải là ngẫu nhiên.
V. TƯƠNG LAI CÕI NÀY LÀ TỊNH ĐỘ
Ngoài thế giới này ra, riêng cầu thế giới Cực lạc cũng tốt, như vậy thì xử lí thế giới này thế nào? Không thể chỉ lấy Cực lạc tây phương làm lý tưởng mà xem thường thế giới này. năm Đại chánh[16] thứ 12, ở Quan Đông đại địa chấn động, một số nhà mỹ thuật và tiểu thuyết nói: Đông Kinh không thể ở nữa, họ rời bỏ nó đến trung tâm Kinh Đô hoặc ở Đại Bảng, thấy thế chúng tôi rất giận. Đông Kinh bị hư hoại, lẽ nào chúng ta không phục hưng nó? Thấy họ rời bỏ Đông Kinh mà đến Kinh Đô hoặc Đại Bảng, thật khó chịu! Đối với những người chỉ biết riêng cầu Cực lạc ở cõi khác, thì cũng không tránh khỏi cảm tưởng (rời bỏ) như thế. Họ nghĩ thế giới này thật đáng chán, cho nên mới muốn mau kết thúc mà vãng sanh về thế giới Cực lạc, như ai đó đến ở ngôi biệt thự bên bờ biển, rồi lại vứt bỏ những thứ dơ bẩn xuống đó, thấy vậy làm sao nhẫn tâm được. Vì vậy mà chúng ta không thể không có phương pháp cải thiện, xử lý thế giới này, đó chính là Tịnh
 

[16] Đại chánh: là thời kỳ Đại chánh Thiên hoàng (Nhật Bản) trị vì (Thời kỳ Đại chánh 大正時代, 1912 – 1926).
 
độ quan tương lai cho cõi này. Đại biểu cõi này chính là Tịnh độ Di-lặc. Tín ngưỡng Tịnh độ Di-lặc có hai:
Thứ nhất là ở cõi trời Đâu-suất, có Bồ-tát Di-lặc, thường hay nói pháp ở nơi ấy, sau khi chết chúng ta vãng sanh về Tịnh độ Đâu-suất. Cõi này gọi là Tịnh độ Di-lặc. Tín ngưỡng này là quan niệm vãng sanh Tịnh độ, rất thịnh hành một thời ở Ấn Độ, Trung Quốc và kể cả Nhật Bản.
Thứ hai là ngay ở cõi này xuất hiện Phật Di-lặc, cùng với sự hiệp lực của Chuyển luân vương Nhương-khư.[17]
Như vậy, đứng ở hai phương diện văn hóa và tinh thần đều muốn tịnh hóa cõi này. Cho nên ở Ấn Độ từ xưa đến nay, dân chúng tin rằng có nhiều vị thánh tốt, đang đợi Ngài Di-lặc xuất thế, mới chú trọng việc nhập định để bảo trì tuổi thọ của mình. Tại Nhật Bản, trên núi Cao Dã,[18] người dân nơi đây đều tin rằng đại sư Hoằng Pháp[19] hiện đang nhập định là đợi Di-lặc xuất thế. Theo tôi nghĩ, điều này rất có ý nghĩa, đó chính là tín ngưỡng Phật Di-lặc tương lai, chứ không phải chỉ lấy việc vãng sanh về Đâu-suất của Phật Di-lặc làm đối tượng, mà phải tin rằng đức Phật Di-lặc xuất hiện ở cõi này và tịnh hóa cõi này trong tương lai. Thời kỳ xuất hiện của Ngài, theo thông lệ cho rằng sau 56 ức vạn năm.
Tóm lại, chúng ta nên giải thích theo chiều hướng vĩnh viễn, thế giới này sẽ thành Tịnh độ, là tín ngưỡng về Phật Di-lặc
 

[17] Kinh Di-lặc hạ sinh 1, T14n453, p421b15, trình bày: trong đời vị lai, thời vua Chuyển luân vương Nhương-khư dùng chánh pháp cai trị, Ngài Di-lặc từ cung trời Đâu-suất giáng hạ, giáo hóa, độ sanh.
[18] Núi Cao Dã (Cao Dã sơn 高野山, Kōyasan): ở huyện Hòa Ca sơn, Nhật Bản.
[19] Đại sư Hoằng Pháp (774-835), pháp danh Không Hải, Tổ khai sáng tông Chân ngôn Nhật Bản.
 
tương lai. Đối với việc này, tôi đã từng ấp ủ, muốn giải thoát và xây dựng nên một thế giới tốt đẹp, là điều hòa Tịnh độ Di-lặc ngay tại nhân gian này, đó cũng là sự mơ ước lớn của mọi người. Tịnh độ chân chánh là thực hiện theo tinh thần của Phật ở mọi phương diện, nghĩa là không chỉ có thế giới tinh thần, mà trong thế giới vật chất cũng phải có tinh thần thực hiện như thật.
Gần đây có một số dân chúng than thở sự suy thoái về đời sống tinh thần, rồi nguyền rủa sự tiến bộ của văn hóa vật chất, đó chẳng phải là sự hiểu biết chính xác. Chủ nghĩa vật chất tuy không thể giải quyết hết tất cả, nhưng đời sống tinh thần chân chánh cũng cần sử dụng vật chất mới hoàn thành. Nếu như tách rời vật chất mà cô lập nó thì không đúng. Vật chất là vật chất, tinh thần là tinh thần, như thế thì chẳng phải là văn hóa kiện toàn. Bởi vì thời kỳ hiện đại văn hóa vật chất được đặt vào vị trí quan trọng, còn tinh thần được xếp vào vị trí thứ hai, khiến quên đi sự tự do của đời sống tinh thần, cho nên mọi người kịch liệt phản đối về chủ nghĩa vạn năng của vật chất. Nhưng đừng quá cực đoan nói: đây cũng văn minh vật chất, kia cũng văn minh vật chất, rồi phê phán, như thế là sai. Có thể ví dụ một cách bâng quơ: đèn điện là sản phẩm của văn minh vật chất, nếu thay vào đó là đèn nến, đèn nến cũng là văn minh vật chất, ta lại vứt nó đi, ngồi dưới ánh trăng đàm đạo, như thế có thể cho nó là tinh thần văn minh kiện toàn ư? Tinh thần văn minh chân chánh không phải cô lập tinh thần, mà từ tinh thần vật chất hóa, tinh thần sự thật hóa, mới được hoàn toàn. Từ hiểu biết này mà có cái nhìn về Tịnh độ Phật giáo, quán chiếu được Tịnh độ không cần qua ngôn ngữ, văn tự, và dẫn đến tinh thần là thanh tịnh viên mãn, vật chất cũng là lý tưởng hoàn bị. Như câu: “Lấy lưu ly làm đất, lấy dây bằng vàng ròng giăng bên đường, cây bảy báu có nhiều màu
sắc, thường trổ hoa trái”,[20] ý này trong văn kinh Tịnh độ bất cứ chỗ nào cũng đều nói đến; tức là hình thái của Tịnh độ, ngoài việc hoàn bị đạo đức tôn giáo ra, chúng ta còn phải trang bị đầy đủ văn minh cho một quốc độ. Từ đó có thể xây dựng Tịnh độ này như thật, chứ không phải chỉ dựa vào sự chủ trì của tâm. Do sự chủ trì của tâm để kiến thiết, quán chiếu Tịnh độ tuy là việc khó, song nó thuộc về lĩnh vực chủ quan cũng là dễ. Nhưng muốn thực hiện lĩnh vực vật chất hoàn bị như thật, thì cần phải trải qua thời gian dài, tất yếu là phải kiến tạo từng bước một. Như Đông Kinh bị hư hoại vào năm Đại chánh thứ 12, rất khó khôi phục trở lại, cần phải trải qua nhiều năm công phu, may ra mới phục hồi.
Do vậy, muốn được một thế giới chân thật, thì ngay thế giới này xây dựng một thế giới Tịnh độ, nên không thể không lấy phương diện vĩnh viễn ấy làm lý tưởng tối hậu. Tương lai, 56 ức vạn năm nữa, đức Phật Di-lặc đến cõi này, thì thế gian trở thành tư tưởng Tịnh độ, vậy chúng ta đã hiểu được lý này. Căn cứ vào sự miêu tả của kinh điển cho chúng ta thấy: Thế giới của đức Phật Di-lặc, đường sá bằng phẳng như gương, người người đều sử dụng một ngôn ngữ thống nhất, ngôn ngữ của thế giới chỉ là một, lúc đó không có tiếng Nhật, Anh, Pháp…, người toàn thế giới đều là anh em, tất cả đều một lòng. Thời điểm đó, chỉ có một lý tưởng, không có lao ngục, đó chính là lý tưởng Tịnh độ. Đường sá ở Đông Kinh là đường xấu nhất thế giới, nhưng dần dần được Âu Mỹ hóa, ngồi trên xe hơi đi ngang qua trước thần cung Minh Trị, ta có cảm giác như đi qua đường phố Paris, khiến tôi liên tưởng đến đường sá của thời đại Tịnh độ Di-lặc. Nhìn từ góc độ vật chất cho ta thấy, Tịnh độ Di-lặc là một mô hình rất tiếp cận
 

[20] Diệu pháp liên hoa kinh 2, T9n262, p11c19…
 
với lý tưởng văn minh cận đại. Ví dụ có thể lúc đó, núi cùng núi bằng phẳng, biển cùng với đất liền tiếp nhau, và dự đoán trước xe lửa cùng với thuyền bè song hành, ngôn ngữ thống nhất, như Quốc tế ngữ (Esperanto).[21] Đặc biệt hơn là khi đi đại tiểu tiện, đất liền khép lại, giống như nhà xí của Tây phương hiện nay. Bởi vì chỉ có phương diện đạo đức và tôn giáo mới đi ngược lại cái ác, cho nên nếu để văn minh cận đại vượt qua là tách rời tư tưởng Tịnh độ; do đó không thể không đợi đến 56 ức vạn năm.
Tóm lại, theo lịch sử, tư tưởng Di-lặc hạ sanh, quán chiếu Tịnh độ và Di-đà Tịnh độ quan là thời kỳ đầu, cho nên còn nhiều điểm mộc mạc, giản dị, chưa được thông suốt, đó cũng là thực tế và cũng còn nhiều điểm để suy nghĩ. Vậy thì chỗ nương tựa cuối cùng có thể thực hiện được, đó chính là thế giới này. Ở điểm này, tôi hằng ôm ấp bao hy vọng đối với Tịnh độ Di-lặc, là Tịnh độ văn hóa và Tịnh độ đạo đức. Đối với điều này, chúng tôi lúc nào cũng luôn canh cánh và suy xét rằng, vấn đề lớn nhất của Phật giáo là làm thế nào để giải thoát sanh tử? Phật giáo là lấy việc cắt đứt sanh tử làm lý tưởng trước nhất. Nếu theo nhu cầu phải đợi cho đến 56 ức vạn năm sau mới thực hiện được Tịnh độ, thì trong khoảng thời gian này, đối với vấn đề sanh tử nên xử lý như thế nào. Đối với việc này, tôi muốn chủ trương giữ vững chí nguyện xây dựng Tịnh độ Di-lặc, nhưng mà sanh tử luân hồi không cùng, do vậy cần phải giải thoát ngay thân này, ngoài con đường giải thoát sanh tử ra lại không mong cầu gì khác. Nam
 

[21] Quốc tế ngữ được sáng tạo bởi một học giả Ba Lan, Ludwik Lejzer Zamenhof trong khoảng 1872 tới 1885 tại Warszawa. Vào thời điểm Quốc tế ngữ được sáng chế, ngôn ngữ này được kì vọng sẽ là ngôn ngữ phổ thông, được sử dụng trong mọi sinh hoạt hằng ngày của nhân dân toàn thế giới.
 
Mộc Chánh Thành[22] từng thề nguyện: “Bảy lần sanh vào cõi này để diệt địch”. Chúng ta không những bảy lần hay tám lần mà là vô hạn, thay thế sanh tử để xây dựng thế giới Di-lặc. Phật giáo cho rằng sanh tử là khổ, vì sanh tử bị nghiệp lôi kéo, sự lôi kéo thân này chính đó là khổ. Bị người ép buộc, thì dù cho buổi tiệc đó có linh đình đến mấy cũng chỉ là khổ mà thôi. Hôm nay mở tiệc đưa tiễn, ngày mai thiết hội nghinh đón, nhưng người được đưa tiễn hay nghinh đón đó bị ép uống ruợu thì thật là chán ngán. Còn những gì mình tự động làm, dù cho khổ đến mấy, cũng không thấy khổ. Con trai lớn của tôi rất thích núi Alps Nhật Bản,[23] cho nên ba năm liên tục nó đi leo núi, lại bị giông tố cản trở, nhưng nó không có chút nản lòng. Giả sử việc này bị tôi cưỡng ép la rằng: Vì con quá hư đốn, cho nên cha phạt con phải đi leo núi; thử hỏi lúc đó nó có cảm giác đau khổ đến dường nào, và oán hận sự nhẫn tâm của thân phụ.
Luân hồi cũng lại như vậy, vận mạng của tôi bị nghiệp lôi kéo vào vòng xoáy sanh tử lưu chuyển, thì thật là đau khổ, nếu vì tự nguyện mà xây dựng Tịnh độ thì luân hồi không phải là đau khổ mà là niềm hy vọng, là tinh thần hoạt động tự phát xán lạn, là tác dụng của giải thoát. Như chí nguyện của Nam Mộc Chánh Thành quyết chuyển sanh bảy lần để diệt địch. Chúng tôi cũng muốn hướng đến luân hồi nhiều lần, xuất hiện xúc tiến Tịnh độ Di-lặc, dù sanh tử bao nhiêu lần đều cống hiến Tịnh độ Di-lặc. Như vậy là bản thân sanh tử là tác dụng sống động của Bồ-tát đạo. Đây gọi là nguyện sanh
 

[22] Nam Mộc Chánh Thành 楠木正成 (1294-1336): võ tướng thời Nam bắc triều Nhật Bản.
[23] Alps Nhật Bản (Nihon arupusu): là tên gọi chung cho ba dãy núi ở vùng Chubu trên đảo Honshu của Nhật Bản. Ba dãy núi đó là: Hida (Alps Bắc), Kiso (Alps trung tâm) và Akaishi (Alps Nam).
 
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »