Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 23: III. Lý Do Xưng Danh Niệm Phật (Trang 262 - 266)

đồng chứng Vô sanh pháp nhẫn. Đó là kết quả hiện thực của đức Phật A-di-đà.
III. LÝ DO XƯNG DANH NIỆM PHẬT
1. Nói cho những người tâm lý yếu đuối, sợ hãi…
Trong kinh luận của các bậc cổ đức xưa nay, chỉ dạy rất nhiều phương pháp niệm Phật, như niệm thật tướng, niệm kim cang v.v... Nhưng vì sao hiện nay chỉ chuyên nghiên cứu cách niệm xưng danh, và cách niệm này có được hiệu quả gì? Về niệm Thánh hiệu của đức Phật, phải nói là có rất sớm, minh chứng như trong kinh A-hàm nói “tam tùy niệm”: niệm Phật, niệm pháp, niệm Tăng, hoặc tăng thêm niệm thí, niệm thiên, niệm giới,[6] gọi là pháp môn lục niệm (trong kinh Quán vô lượng thọ cũng có lục niệm), sáu niệm này là niệm buộc tâm tư duy. Sau này lại dựa vào nội dung kinh Đại thừa bảo nguyệt đồng tử vấn pháp[7] mà có pháp niệm mười phương chư Phật và xưng danh hiệu Phật, rồi dần dần tiến đến tư tưởng niệm Phật A-di-đà và niệm các vị đại Bồ-tát mười phương v.v..., tức kinh điển Đại thừa đều ghi chép niệm Phật sáu phương, mười phương… Đến thời kì Bồ-tát Long Thọ, pháp môn phương tiện này đã thích hợp phổ cập tuyệt đối đến với những người tu hành Tịnh độ.
Pháp môn niệm Phật là phương tiện dẫn đạo, là phương tiện đặc biệt, thích hợp chung cho những người tâm lý yếu đuối, nghĩa là trong trường hợp những người gặp chuyện nguy cấp thống khổ mà không có giải pháp gì giúp đỡ thì dạy họ niệm
 

[6] Kinh Trường A-hàm 8, T01n01, p52a18…; Tạp A-hàm 33, T02n99, p.237b26; Tăng nhất A-hàm 34, T02n125, p.740a2…
[7] Kinh Đại thừa bảo nguyệt đồng tử vấn pháp, 1 quyển, Thi Hộ dịch thời Tống, T14n437.
 
danh hiệu Phật. Hoặc trong tình huống họ đang bệnh nặng, khủng hoảng, lo lắng, buồn rầu, hoặc một mình sống nơi hoang dã không bạn bè, về đêm đối diện bóng đêm cô tịch, hoặc cảnh người thân yêu sanh ly tử biệt v.v…, với những người này, với những hoàn cảnh như vậy, Phật đều dạy niệm Phật lớn tiếng.
Đích thực, trong cuộc sống thế gian, hằng ngày những hiện tượng này luôn luôn xảy ra, chính mình hoặc người khác khi va chạm, đối diện với khủng hoảng, sợ hãi, không có cách giải quyết, trong khoảnh khắc ấy ai cũng nghĩ đến người thân nhất như cha mẹ; lúc đó không cần suy nghĩ, có thể thốt lên: “Ba”, “Mẹ”. Ở đời, cha mẹ là người thân nhất, luôn che chở bảo bọc cho mình, gọi ba mẹ như nghĩ đến điểm tựa tinh thần, khi ấy kinh sợ, thống khổ tự nhiên cũng giảm đi phần nào. Đạo lý này giống người thế tục hay kêu “Chúa ơi!” (hoặc gọi đến thượng đế, đấng thần linh) lúc gặp nguy khốn. Cho nên giải pháp quan trọng cho người bị khủng hoảng, gặp nguy hiểm là nên trì niệm danh hiệu Phật, tức niệm Thánh hiệu Phật A-di-đà, may ra lúc ấy giúp tâm lý bớt lo lắng, khủng hoảng v.v... Các bậc đại đức tu trì Tịnh độ đều có những kinh nghiệm này.
Sự thật trên, đứng về phương diện tùy theo căn cơ mà nói là trong pháp Phật, xưng danh niệm Phật rất thích hợp với tình người, và cũng là nhu cầu tất yếu không thể thiếu cho mọi người.
Ở Ấn Độ, khi Phật pháp còn thịnh hành, pháp môn này rất được phổ biến, còn Trung Quốc, trào lưu Tịnh độ “Nhà nhà A-di-đà” cũng phát triển cực thịnh vào thời nhà Đường. Có một vài câu chuyện thật mà trong kinh đã ghi chép:
1. Chủ lái buôn Hải Sanh — Kinh Tuyển tập bách duyên[8] kể: “Có một lái buôn tên là Hải Sanh, đi vào biển cả lấy châu báu, không may gặp phải bão táp phong ba nổi dậy, thổi thuyền tấp vào nước quỉ La-sát![9] Lúc đó chủ buôn mới hướng dẫn mọi người thành khẩn xưng niệm Thánh hiệu đức Phật A-di-đà, cuối cùng thoát được nạn quỉ La-sát!
2. Xưng niệm thánh hiệu A-di-đà liền được vãng sanh — Triều đại đời Đường, Tịnh độ rất thịnh hành, ngài Tuệ Viễn thành lập Liên tông. Tịnh độ thập yếu[10] dẫn rằng:
“Viễn tổ đời Đông Tấn, xướng lập tông Tịnh độ ở Khuông Lô (Lô Sơn), số người thực hành Tịnh độ có đến 123 người. Tổ sư ba lần thấy được Thánh tướng, đúng như nguyện được vãng sanh”.
3. Xưng niệm hiệu Phật chứng được La-hán — Đại trang nghiêm kinh luận của ngài Mã Minh ghi: Khi đức Phật còn tại thế, hôm nọ có một ông già đến chỗ ngài Xá-lợi-phất cầu xin xuất gia, chúng đệ tử đều cho ông già này không có căn lành nên cự tuyệt không chấp nhận! Nhưng đức Phật lại chấp nhận cho ông xuất gia, không lâu ông ta chứng quả A-la-hán. Không hiểu vì sao, ngài Xá-lợi-phất... thưa hỏi Phật. Đức Phật dạy:
Bởi vì ông già này vào thuở xa xưa đã từng niệm thánh hiệu “Nam-mô Phật” mà thoát khỏi nạn cọp sói! Bởi nhờ niệm
 

[8] Kinh Tuyển tập bách duyên 9 (ngài Chi Khiêm dịch thời Ngô, gồm 10 quyển), T04n200, p224b10.
[9] Quỉ La-sát 羅刹: Skt. rākṣasa, dịch là quỉ đáng sợ, quỉ bay nhanh… Tương truyền La-sát vốn là tên gọi thổ dân Ấn Độ, sau khi người Aryan chinh phục Ấn Độ, La-sát trở thành danh từ chỉ cho kẻ ác, và dần dần dùng làm tên gọi chung cho loài ác quỉ.
[10] Tịnh độ thập yếu 7, X61x1164, p721a12.
 
danh hiệu Phật mà gieo trồng căn lành, nên nay mới có duyên vào trong Tăng đoàn của Ta.[11]
Những mẩu chuyện dẫn chứng trên cho chúng ta thấy, niệm Phật, không những trừ được mọi thống khổ, sợ hãi, mà còn thấy Phật, chứng Thánh. Điều này cả Tiểu thừa và Đại thừa đều công nhận.
2. Nói cho những người chán rườm rà, thích đơn giản.
Lý do có phương pháp niệm Phật đặc biệt này cũng vì một số người ít muốn tham khảo giáo lý cao siêu huyền nhiệm, về lý luận của Giáo môn,[12] thực tế không dễ gì quán triệt được hệ thống tư tưởng của tính ấy, còn Tông môn thì tham cứu câu “Niệm Phật là ai”? Do vậy mà xưng niệm Thánh hiệu Phật thật sự là giản đơn nhiều! Có thể minh chứng điều này bằng câu chuyện ngoại quốc ghi lại vào cuối đời nhà Tấn:
“Người nước An-tức (nay là Iran), ở nơi biên địa bản chất ngu muội nên không biết gì về Phật pháp. Lúc đó có một con chim anh vũ, màu sắc vàng óng, cườm màu xanh trắng... (Nó nói) Nếu muốn nuôi ta, thì nên xướng danh hiệu đức Phật,[13]...
 

[11] Nguyên văn chuyện kể trên là Tác giả tóm lược từ ý chính trong Đại trang nghiêm kinh luận 10 (Bồ-tát Mã Minh tạo, ngài Cưu-ma-la-thập dịch thời Hậu Tần, gồm 15 quyển), T4n201, p311b24, chuyện 57.
[12] Giáo môn: là gọi chung các tông phái của Phật giáo, trừ Thiền tông. Thiền tông gọi là Tông môn.
[13] Đoạn này trong chánh văn Tác giả lược. Trong Tam bảo cảm ứng yếu lược lục 1 (ngài Phi Trược soạn tập thời Tống, gồm 3 quyển), T51n2084, p831c11, truyện thứ 17, dẫn khởi “Đức Phật A-di-đà hóa chim anh vũ cảm ứng nước An-tức” chép: “…Chim anh vũ, màu sắc vàng óng, cườm màu xanh trắng, có thể nói tiếng người. Vua, quan, nhân dân đều yêu quí nó… Có người hỏi: ‘Ngươi ăn thứ gì?’, nó nói: ‘Tôi nghe âm thanh niệm Phật A-di-đà làm thức ăn… Nếu muốn nuôi tôi thì nên xướng danh hiệu đức Phật.’ Mọi người tranh nhau xướng, chim bay dần lên không trung rồi trở lại mặt đất đậu, và hỏi: ‘Mọi
 
 Vua và quần thần khen là điềm lạ mới nói: ‘Con chim anh vũ này là do đức Phật A-di-đà hóa ra, để nhiếp hóa người biên địa, há chẳng phải hiện thân vãng sanh sao?’... Mỗi ngày trai (mọi người) tu pháp niệm Phật...
Từ đó trở đi, người nước An-tức, tuy biết Phật pháp rất ít, nhưng vãng sanh Tịnh độ thì rất nhiều!”
Trong Tịnh độ tân luận[14] của pháp sư Ấn Thuận có viết:
“Không biết gì về Phật pháp, nhưng Tịnh độ thì rất thịnh hành, điều này cũng đủ chứng minh rằng, pháp môn này rất phổ thông cho mọi đối tượng trong dân gian.[15] Cho nên thời Hán và Tam Quốc, các dịch sư từ Nguyệt Chi, An-tức, Khang Cư ở phía Tây bắc Ấn Độ đến (Trung Quốc), số kinh điển được các ngài dịch ra đều có truyền pháp môn xưng danh và niệm Phật. Xưng danh, vốn không phải pháp môn tu hành của Phật pháp, khi giáo pháp đức Phật được truyền đến An-tức..., do dân chúng ở biên địa thiếu trình độ nên không đủ khả năng để hiểu thật tướng các pháp sâu xa của Bát-nhã và từ bi của Đại thừa, vì thấp kém như thế, nên mới rộng rãi truyền bá pháp môn xưng danh”.
Nhưng tông Tịnh độ đến thời đại nhà Đường mới lập thành tông phái lớn thật sự, cũng là nhờ sự hoằng dương của các
 

người có muốn thấy quốc thổ giàu có phì nhiêu không?’ Họ đáp: ‘Muốn’ Chim bảo: ‘Muốn thì hãy cỡi trên lông của tôi’ Mọi người liền cỡi trên lông cánh của chim, nhưng sức quá yếu, (bay không được). Chim anh vũ khuyên mọi người nên niệm Phật, nói rồi liền bay lên không trung, thẳng về Tây phương bay mất. Nhà vua và quần thần khen là điềm lạ mới nói: .… Sau đó tại nơi đất ấy lập tinh xá, đặt là chùa Anh Vũ. Và mỗi ngày trai (mọi người) tu niệm Phật…”.
[14] Tịnh độ tân luận, chương 8. Xưng danh và niệm Phật, tr. 62 – trong tập 17 “Tịnh độ và thiền”, Ấn Thuận trước tác.
[15] Pháp sư Ấn Thuận chứng minh từ ý truyện chim anh vũ.
 
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »