Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 47: Tịnh Độ Và Hiện Thực, I. Hai Sứ Mệnh To Lớn Của Phật Giáo (Trang 453 - 455)

TỊNH ĐỘ VÀ HIỆN THỰC
                     Kimura Taiken
I. HAI SỨ MỆNH TO LỚN CỦA PHẬT GIÁO
Chúng ta làm thế nào để điều hòa giữa lý tưởng Phật giáo và đời sống thực tế? Từ lúc Phật giáo truyền đến Nhật Bản cho đến nay, có thể nói hướng nghiên cứu Phật học đang trên đà phát triển mạnh. Thời xưa, người học Phật rất là đặc thù (thuộc giới người đặc biệt), không như hiện nay được phổ cập cho mọi tầng lớp. Mặc dù hiện nay vẫn có một số ít Tăng lữ không học, nhưng nhìn chung đa phần đều hứng thú nghiên cứu Phật học rất nhiệt thành. Cái thú vị của Phật giáo là có cả giới phụ nữ nghiên cứu, đó là một cái hay, là sự thành công lớn của Phật giáo. Ở trường đại học Nhật Bản, những khóa giảng dạy Phật học đều bổ sung đầy đủ giáo sư, phó giáo sư, giảng sư chuyên môn, và học sinh theo học nghiên cứu cũng nhiều, trong số đó không chỉ là Tăng lữ, mà người thính giảng có cả phụ nữ. Nhật Bản như một trung tâm nghiên cứu Phật giáo; xây dựng sự nghiệp, kiến thiết xã hội đều là do Phật tử, họ thực thi theo quy trình, đường lối mà họ học, nghiên cứu từ trong Phật giáo. Theo sự ghi chép của Đại hội Phật giáo Đông Á năm trước có nêu ra, sự nghiệp xã hội Phật giáo cực thịnh là do Phật tử kinh doanh, cho nên chúng ta có thể so sánh, nếu việc nghiên cứu học vấn thịnh hành thì sự nghiệp xã hội Phật giáo cũng thịnh hành. Từ đó cho chúng ta thấy, Phật giáo trong xã hội là điểm hoạt động hết sức căn bản. Nhưng do học vấn đối với thực tế xã hội không có điểm
nhìn chung, còn sự nghiệp xã hội chuyên lấy sự nghiệp làm nền tảng, chương trình trong nhà trường lại mô phỏng theo kiểu Tây phương, tinh thần khí phách, nguyên lí căn bản Phật giáo khiếm khuyết ngay từ thời các em học mầm non, mẫu giáo. Cho nên thường khó tránh khỏi không có kết quả triệt để. Phật giáo trên vấn đề học vấn, hay trên vấn đề lý tưởng khác, tuy xưa nay là mạnh nhưng đối với sự dao động của xã hội thì còn nhiều thiếu sót.
Tôi thường nói với các học sinh về Phật giáo, đặc biệt là Tịnh độ chân tông;[1] tôi ví dụ: nếu có người không may bị nước cuốn đi, trong hoàn cảnh đó, đối với lập trường của người Phật tử thì phải hành động thế nào? Chẳng lẽ nói: không thể cứu anh được, hãy niệm danh hiệu Phật mười lần rồi thả mình trôi theo dòng nước đi! Nếu ta bảo họ như vậy có đúng chăng? Hoặc giả, tuy không kịp cũng có thể nhảy xuống để cứu họ chứ? Làm thế có khế hợp với tinh thần căn bản của Tịnh độ chân tông không? Đối với điểm này, ý kiến không được rõ ràng cho lắm. Bởi vì lập trường của Tịnh độ chân tông cho rằng, thế giới này là thế giới ô uế, nếu người bị chìm thì không cần phải ngoi lên, mà chỉ cần niệm danh hiệu Phật, rồi thả trôi theo dòng nước là đến Tịnh độ. Nhưng đối với thực tế xã hội mà nói, dù không kịp cũng phải dùng hết mọi khả năng, mọi phương pháp nếu như có thể để cứu họ, không sợ bản thân nguy hiểm. Đây là tinh thần thương xót chúng sanh của Phật giáo. Phạm vi giáo nghĩa của Phật giáo rất rộng, có tư tưởng nhàm chán uế độ, cũng có tư tưởng khẳng định hiện tại. Lập trường của Phật giáo phải giải quyết vấn đề này như thế nào, người nghiên cứu có cả hai lập trường nên
 

[1] Tịnh độ chân tông, hay gọi Chân tông, một trong 13 tông tại Nhật Bản. Tổ khai sáng tông này là ngài Thân Loan (1173-1262).
 
không được rõ ràng cho lắm. Tôi có những người bạn trí thức am hiểu, họ có những kiến giải, nghiên cứu Phật giáo, kinh tế một cách nổi bật. Đại học Tảo Đạo Điền[2] từng đánh giá cao về luận văn trưng cầu Phật giáo và kinh tế của họ. Nhưng đối với vấn đề trên, thì chưa có luận văn nào đủ thẩm quyền để trả lời. Như vậy cho chúng ta thấy, sự nghiên cứu Phật giáo là tiến triển tốt, còn ý tưởng lại quá chậm chạp. Nếu đem so sánh với sự nghiên cứu của Cơ đốc giáo, thì ít nhất là chậm hết trăm năm. Cơ đốc giáo không những nghiên cứu nhiều vấn đề học vấn, mà biện pháp đối phó với thực tế xã hội cũng có nhiều tổ chức nghiên cứu tương đương. Ví dụ như vấn đề “Tinh thần và ngân hàng của Cơ đốc giáo”, trên thực tế thì tinh thần của Cơ đốc giáo, thật sự có trình độ như thế để quán nhập (tham gia vào) ngân hàng không, đó là điều nghi vấn. Song nó cũng là đề tài để nghiên cứu. Vì vậy, theo tinh thần quán nhập ngân hàng của Cơ đốc giáo, thì ngân hàng có bao nhiêu phần là dưới sự chỉ đạo tinh thần của họ. Còn đối với Phật giáo, nói về phương diện này lại khiếm khuyết, đó là điều đáng buồn. Nếu sau này việc nghiên cứu không có phương hướng triển khai, thì Phật giáo tuy tiến triển mạnh nhưng chẳng khác nào như học giả ngồi trên phi cơ mà ngắm cảnh, dù có năng lực lo lắng nghĩ đến xã hội cũng không làm gì được. Về việc này tuy chưa có định án thế nào để xử lí, và phải nghiên cứu tìm hiểu với nhiều góc độ, bản thân tôi cũng không có khả năng, nhưng nó vẫn là vấn đề cần quan tâm. Ở đây tôi chỉ muốn đơn giản vấn đề theo kiến giải bình thường, với lập trường căn bản để vận dụng linh hoạt lý tưởng của Phật giáo vào thực tế xã hội.
 

[2] Đại học Tảo Đạo Điền 早稻田大學 (Waseda University), tại Đông Kinh, Nhật Bản.
 
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »