Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 55: III. Nguyên Lý Niệm Phật (Trang 477 - 487)

tại, nói lời không dối trá, là người chỉ nói một lời”.[1] Vậy giáo pháp mà đức Phật nói ra chúng ta nên tin thọ, nếu không tin lời của Phật thì tin lời của ai đây? Nhưng thế gian còn nhiều người không tin có đức Phật A-di-đà, có thế giới Cực lạc, lại càng không tin niệm danh hiệu Phật được vãng sanh. Điều này chẳng khác nào con ve không tin có mùa Đông, ếch ngồi đáy giếng không tin có biển. Nói chung đều là do phước mỏng tuệ cạn, cho nên không thể lãnh thọ pháp môn mầu nhiệm vi diệu này.
III. NGUYÊN LÝ NIỆM PHẬT
Người niệm Phật sau khi chết, liền vãng sanh về thế giới Cực lạc của Phật A-di-đà, theo các nhà khoa học cận đại, hoặc theo cách nhìn của những người chuyên giảng về hiện thực cho rằng: Cực lạc chẳng khác nào động Đào Nguyên ở nước Hoa Tư.[2] Lý tưởng mơ mơ màng màng, không có pháp thực chứng, chỉ là loại mục tiêu hy vọng được tâng bốc trong tôn giáo. Cách nhìn nhận thuyết niệm Phật được vãng sanh về nước Cực lạc, hoặc niệm Phật được thành Phật thì không ai phản bác gì, nhưng phần đông đều cười trừ, biểu hiện cho rằng không có việc này, tỏ ra thái độ không muốn lắng nghe.
 

[1] Kinh Kim cang bát-nhã ba-la-mật 1, T8n235, p750b27.
[2] Động Đào Nguyên (桃源洞) ở nước Hoa Tư (華胥國): động Đào Nguyên (nay ở phía Bắc huyện Thiên Thai, tỉnh Chiết Giang), tương truyền thời Đông Hán, Lưu Thần và Nguyễn Triệu đến núi Thiên Thai hái thuốc, lạc đường đi lần hồi vào động Đào Nguyên gặp hai tiên nữ, họ mời đến nhà chơi rồi ở lại nửa năm; sau đó hai vị ấy trở về thì con cháu đã trải qua 7 đời.
Nước Hoa Tư, là cảnh giới an lạc thái bình. Trong Liệt tử, thiên Hoàng đế ghi: Hoàng đế tối ngủ nằm mộng thấy mình đi đến nước Hoa Tư, nước này cách nước Tề mấy ngàn dặm; nước không có vua, khí hậu ấm áp… dân chúng nhu thuận, ai cũng vui sướng, không già nua, không buồn rầu khổ đau… Khi tỉnh dậy, lòng Hoàng đế rất vui.
 
Tu pháp môn Tịnh độ điều kiện thứ nhất là tín. Nếu không có niềm tin lẽ đương nhiên không thể phát nguyện vãng sanh, lại càng không thể lập chí tu hành. Tín, nguyện, hạnh là lương thực, hành trang của Tịnh độ. Nếu không đủ lương thực thì pháp không thể sanh, công không thể thành. Ngược lại, nếu có lòng tin sâu sắc không nghi ngờ, thì tự nhiên có phát nguyện, tự nhiên tu hành, nói tới nó lui cũng là lấy tín làm điều kiện thứ nhất. Tín được chia làm Lý tín và Sự tín. Người không có trình độ không biết pháp lý, chỉ biết tin niệm Phật vãng sanh, tin có việc này, như pháp mà tu hành, thì kết quả cũng thành công, đây gọi là Sự tín. Như người bệnh không biết dược tính, lý y học, nhưng tin vào phương thuốc mà lương y đã kê khai, nhất định có thể bớt bệnh, uống vào liền thấy thuyên giảm. Nhưng có một số giới tri thức lại không như vậy, số người này tuyệt đối không có nguyện chỉ biết hòa theo một cách mù quáng; đối với hạng người này trước tiên cần nên nói lý do, khiến họ nhận thấy có chí lý, xác định mười phần vừa lòng, sau đó khởi tâm hoan hỷ thành kính bội phục, tín niệm không còn lay động, lúc đó mới chịu phát khởi hành động, đó gọi là lý tín. Như người bệnh, trước tự nghiên cứu bệnh tình, dược tính, sau đó mới uống thuốc, thì nhất định không bị nhầm thuốc dởm. Bởi vì, hạng người này sau khi hiểu lý rồi, lòng tin của họ rất kiên định, khó làm lay động, họ còn phát nguyện các nguyện hạnh. Cho nên các phần tử trung kiên có thể coi là quý báu. Pháp niệm Phật tuy hết sức đơn giản, nhưng nó bao hàm nghĩa lý rất sâu xa, chí tâm niệm một câu Nam-mô A-di-đà, công dụng bao trùm cả Tám giáo, viên nhiếp Năm tông, nghĩa lại không thừa. Song trong thực tại, nó hàm chứa bao nhiêu nghĩa, chỉ có Phật với Phật mới có thể biết được cái rốt ráo ấy. Ngoài Phật ra, hàng Thập địa Bồ-tát cũng không thể biết hết được. Chúng ta là
phàm phu làm sao hiểu thấu nổi. Cho nên tiêu đề của đoạn này, tuy là viết về nguyên lý niệm Phật, nhưng hoàn toàn lại vượt ra ngoài nguyên lý cả trăm phần, chỉ sợ rằng trình bày với số chữ ít ỏi này khó hiểu cho hết. Lúc bình thường ghi nhớ đạo lý, đến khi cầm bút viết thì lại quên hết một phần. Mặc dù biết rằng ít, nhưng cũng không thể không viết, nếu có những chỗ sơ lược, mong rằng người sau bổ sung vào.
1. Nguyện lực của đức Phật A-di-đà, dùng nguyện để dẫn nguyện
Căn cứ kinh Vô lượng thọ đã chép: Từ thuở xa xưa về trước, ở một vương quốc nọ, có một vị vương tử xuất gia, tên Pháp Tạng (nay là đức Phật A-di-đà). Nhân Ngài phát tâm thành Phật, cho nên ở trước đức Phật Thế Tự Tại Vương, phát 48 lời nguyện. Trong đó, nguyện thứ 18, 19, 20 phạm vi rất rộng, và rất thực tế đối với tất cả chúng sanh.
Nguyện thứ 18 nói: “Nếu như tôi thành Phật, chúng sanh trong mười phương muốn sanh vào nước tôi, chí tâm tin thọ, xưng danh hiệu của tôi, cho đến mười niệm, nếu không được vãng sanh tôi thề không thành Phật, ngoại trừ phạm năm tội ngũ nghịch, hủy báng chánh pháp”. Ở đây là nói xưng danh hiệu đức Phật A-di-đà, mười niệm nhất định được vãng sanh.
Nguyện thứ 19 nói: “Nếu tôi thành Phật, chúng sanh trong mười phương, phát tâm Bồ-đề, tu các công đức, chí tâm phát nguyện, muốn sanh về nước của tôi, khi lâm chung, nếu tôi không cùng đại chúng hiện ra trước mặt người ấy, thì thề không thành Phật”. Đây là nói người từng phát nguyện, nguyện sanh về nước Cực lạc, đến khi lâm chung, nhất định đức Phật A-di-đà đến nghinh tiếp vãng sanh.
Nguyện thứ 20 nói: “Nếu khi tôi thành Phật, chúng sanh trong mười phương nghe danh hiệu của tôi, buộc niệm vào
quốc độ của tôi, gieo trồng các công đức, chí tâm hồi hướng muốn sanh vào nước tôi, nếu các chúng sanh ấy không được toại nguyện, thì tôi thề không thành Phật”. Đoạn này nói phàm những ai tạo công đức, nếu nguyện đem phước báo mà mình có được, hồi hướng cầu sanh về nước ấy, thì nhất định được vãng sanh.
Ở đây, chúng ta thấy ba câu nguyện trên đều có lời thề: “Nếu không được như vậy, tôi thề không thành Phật”. Nhưng hiện nay, Ngài Pháp Tạng đã thành Phật rồi, hiệu là A-di-đà, quốc độ tên Cực lạc; như vậy, Ngài đã thành tựu ba lời thệ nguyện trên, lời nguyện đã trở thành hiện thực, nếu không thành hiện thực thì tuyệt đối Ngài không thành Phật. Đây là lý do để người đời sau niệm Nam-mô A-di-đà Phật, hồi hướng công đức phát nguyện vãng sanh. Nguyện là phát ra từ trong tâm, có năng lực không thể nghĩ bàn, với tâm nguyện đại bi của Phật, sẽ tiếp dẫn chúng sanh, hiệu lực đó không thể nghĩ bàn. Còn chúng sanh khẩn thiết nguyện sanh về Cực lạc, thì hiệu đó cũng không thể nghĩ bàn. Một là nguyện tiếp dẫn, còn một là nguyện vãng sanh, cả hai đều không thể nghĩ bàn, hợp hai làm một, đó là quyết định hợp nhất, như nước chảy ra biển nếu không đạt mục đích thì không dừng lại.
2. Công năng nhớ nghĩ thâm sâu, cảm ứng đạo giao
Tâm phát nguyện của Phật phát sanh một loại năng lực, năng lực này chuyên hấp dẫn chúng sanh trong mười phương thế giới niệm Phật. Chúng ta niệm Phật nguyện sanh về nước Cực lạc, nguyện đó cũng phát xuất một thứ năng lực tương ưng với nguyện của Phật, đó là cảm ứng đạo giao.
Chương Bồ-tát Đại Thế Chí viên thông trong kinh Lăng-nghiêm chép: Đức Phật Thích-ca hỏi các vị Bồ-tát, “Các vị lúc mới tu hành phải cần nhân duyên nào? Tu phương tiện gì?
Để đến ngày hôm nay thành đại Bồ-tát. Vậy các vị từng người một đưa ra phương pháp của mình để cho đại chúng trong đại hội này và chúng sanh đời sau lấy đó làm phép tắc. Đức Phật vừa hỏi xong, Bồ-tát đại Thế Chí cùng 25 vị Bồ-tát đồng hành, từ chỗ ngồi đứng dậy đảnh lễ dưới chân Phật, rồi bạch Phật: “Bạch đức Thế Tôn! Con nhớ thuở xa xưa hằng hà sa kiếp, có một vị Phật ra đời hiệu là Vô Lượng Quang, mười hai đức Như Lai nối tiếp nhau trong một kiếp, vị Phật cuối cùng hiệu là Siêu Nhật Nguyệt Quang. Đức Phật ấy dạy con niệm Phật tam-muội. Ví như có người trí nhớ rất tốt và một người hay quên, như vậy hai người này hoặc gặp nhau, hoặc không gặp nhau, hoặc thấy hoặc không thấy, hai người cùng nhớ nhau, nghĩ nhớ về nhau rất sâu đậm, cứ như vậy từ đời này sang đời khác, giống như hình với bóng, không bao giờ xa cách nhau.
Cũng vậy, các đức Như Lai trong mười phương thương nhớ chúng sanh, như mẹ nhớ con, nếu con bỏ đi không bao giờ trở lại, thì nỗi nhớ đó có được gì. Nếu con nhớ mẹ cũng giống như khi mẹ nhớ con, mẹ con nhiều đời, không bao giờ xa nhau. Nếu tâm chúng sanh, nhớ Phật nghĩ đến Phật, hiện tại hay tương lai nhất định gặp Phật và cách Phật không xa, không mượn phương tiện, tâm được khai mở. Như người xông hương, từ thân thoang thoảng hương thơm, đây gọi là hương quang trang nghiêm. Nhân địa của con là lấy tâm niệm Phật, nhập vào Vô sanh nhẫn, nay ở cõi này, nhiếp hóa người niệm Phật, quay về với Tịnh độ. Đức Phật hỏi pháp viên thông, con không lựa chọn, đều nhiếp sáu căn, tịnh niệm liên tục, đạt được Tam-ma-địa, đó là đệ nhất”.[3]
 

[3] Kinh Lăng-nghiêm 5, T19n945, p128a22.
 
Đây là đức Phật nghĩ đến chúng sanh, chúng sanh niệm Phật, cả hai sự nhớ nghĩ đó sâu đậm, phát sanh cảm ứng, cho nên năng lực đó không thể nghĩ bàn, nay xin nêu một chuyện để chứng minh. Trong sách Nhị thập tứ hiếu có nói: Tăng Sâm là người thờ mẹ rất chí hiếu, vì nhà nghèo, nên Tăng Sâm hằng ngày phải vào núi đốn củi. Một hôm Sâm vào núi, trong nhà vừa có khách đến, lúc đó mẹ Sâm muốn Sâm mau về nhà, nên mới ngầm cắn vào ngón tay của mình, Tăng Sâm ở trong núi cảm giác thấy tim đau nhói, bèn vội vã trở về nhà. Pháp này ai từng thử qua sẽ nghiệm thấy rõ.
Qua đoạn văn trên, biết mẹ là từ mẫu, lúc nhớ đến con, con là hiếu tử, cũng nhớ đến mẹ, hình thể tuy khác nhưng tâm niệm kết hợp, nên khi mẹ cắn vào tay mình thì tim con đau nhói. Ở đời có mẹ hiền, nhưng chưa chắc đã có con hiếu, con hiếu chưa chắc đã có mẹ hiền, hoặc cả con lẫn mẹ đều không từ hiếu, thì không thể sanh cảm ứng. Phàm phu tâm niệm nhiếp nhau còn được như vậy, huống nữa là tâm niệm của Phật. Như trăng in bóng vạn sông, có nước là trăng hiện. Do đó Tịnh độ là tự lực kiêm tha lực, các tông khác không thấy đề cập đến. Lý này vượt qua vật chất, chẳng dễ cho các nhà khoa học và những kẻ thấy hiện thực cạn cợt hiểu nổi.
3. Bên nào nặng thì rơi, bên nào nhiều thì nghiêng
Bên nào nặng hơn thì sẽ rơi về bên đó, bên nào nhiều hơn thì sẽ nghiêng về bên ấy. Đây là hiện tượng vật lý, nhưng đứng về mặt tâm lý cũng như vậy. Tư tưởng và hành vi của chúng ta, tức là vô minh, hành, ái, thủ, hữu trong mười hai nhân duyên, sở dĩ hằng ngày tư tưởng và hành vi của chúng ta nặng bên nào, nhiều bên nào, đều được huân tập, rồi dẫn phát vào ruộng tám thức, khi hạt giống (chủng tử) cùng loại chín muồi, khiến nó phát sanh hiện hành, rồi quyết định thọ sanh
thọ báo cho đời vị lai. Ví như chúng ta có tư tưởng và hành động sát sanh, bên nào nặng, bên nào nhiều, thì sẽ rơi vào đường súc sanh, đời đời bị người khác giết hại. Còn nếu khích lệ người khác giết hại thì đọa vào đường địa ngục, trải qua thời gian rất dài phải chịu cắt mổ không dừng. Như chúng ta có tư tưởng và hành động tà dâm, bên nào nặng, bên nào nhiều thì sẽ đọa vào loài chim sẻ, bồ câu, uyên ương, hoặc làm loài vi sinh ở bàng quang, âm đạo và bệnh hoa liễu. Còn nếu khích lệ tà dâm thì đọa vào đường địa ngục, trải qua thời gian dài ở trong phân, nước tiểu dơ bẩn. Phàm khởi tâm ô trược tạo ác thì cảnh dơ uế hiện ra; tâm thanh tịnh làm thiện, thì cảnh thanh tịnh hiện ra.
Căn cứ theo các lý do này có thể biết, người niệm Phật trong từng giờ từng khắc phải luôn luôn niệm Phật và nhớ Phật, thân cận với đức Phật, thì tư tưởng và hành vi một đời của chúng ta sẽ nghiêng hẳn về đức Phật, phần nhiều luôn ở bên đức Phật, tương lai sau khi xả báo thân, nếu không đến cảnh giới Phật, thì đến cảnh giới nào đây? Điều này thật là chí lý, mắt thường của phàm phu không thể thấy được, nhưng phàm có tâm thức, đều có thể suy tưởng hiểu được.
4. Hâm mộ thì thần đến, nhàm chán thì tâm lìa
Người niệm Phật, đối với thế giới Ta-bà này mà khởi nhiều ý tưởng cảm thấy dơ uế đau khổ, khiến sanh ra nhàm chán; theo tâm lý mà nói, khi đã chán thì muốn xa lìa, muốn thoát khỏi thế giới này. Ngược lại, đối với thế giới Cực lạc của đức Phật A-di-đà thì nên nghĩ là cõi trang nghiêm an lạc, sanh tâm hâm mộ, như vậy tâm lý ham thích, muốn đến, có tư tưởng đó thì chắc chắn sẽ sanh về thế giới ấy. Hôm nay, một thích một chán, tâm lý đã thành, thì tương lai một khi hình thể đã thoát, lìa cõi này sanh cõi khác, cũng giống như tên lìa
khỏi cung, nháy mắt liền đến. Như người kéo xe, trước kéo sau đẩy, nhất định xe sẽ lăn bánh nhanh về phía trước.
5. Mượn một đẩy lùi hàng vạn, lấy tịnh xóa sạch nhiễm ô
Theo nguyên lý khoa học mà nói, hễ còn có niệm thì còn có chỗ sanh, không niệm thì không có chỗ sanh. Tất cả chúng sanh, từ vô thỉ đến nay, trong tâm niệm niệm không dừng, nên sanh sanh không diệt. Thời gian càng dài thì tích tập ô nhiễm càng sâu, tập quán đã thành tự nhiên, khiến hiện tượng từng đợt sóng tâm nổi lên rồi lại lặn xuống, rất khó làm cho nó dừng lại. Một khi sóng tâm đã không dừng thì luân hồi cũng không dứt. Đức Phật biết rõ việc đó nên mới lấy độc trị độc, dùng phương pháp lấy binh chận binh, lấy danh tự của chính mình (của Phật) để tất cả chúng sanh niệm.
Khi tất cả chúng sanh niệm Phật, từng câu niệm Phật cứ liên tục, làm cho vạn niệm (các tạp niệm) không có cách nào xâm nhập; trừ phi khi nào câu niệm Phật đi rồi thì vạn niệm mới có thể xen vào. Đây là mượn một để đẩy lùi cả vạn.
Lại nữa, khi tất cả chúng sanh niệm Phật, tịnh niệm cứ liên tục, do vậy nhiễm niệm không có cơ hội xâm nhập, chỉ khi câu niệm Phật qua rồi, nhiễm niệm mới xen vào. Đây là lấy tịnh để phá nhiễm. Niệm Phật là chánh nhân thấy Phật, tịnh niệm là chánh nhân để vãng sanh Tịnh độ. Nhân nếu đã thấm sâu, thì quả tự nhiên hoàn mãn. Tạp niệm thì ắt có sanh, có sanh thì có khổ, nhưng tịnh niệm thì sanh về cõi Phật, ở đây nên nhận thức là tự tánh trang nghiêm, thật chứng duy tâm Tịnh độ. Việc này không thể bàn chung với chúng sanh thọ nghiệp báo trong uế độ.
6. Dẫn phát hạt giống Phật, kiềm chế dị loại
Trong ruộng tám thức của chúng ta, có đầy đủ hạt giống của mười pháp giới,[4] không chỉ đầy đủ mà còn chín sẵn, đợi đến lúc điều kiện ngoại duyên thích hợp, thì nó sanh khởi hiện hành. Nay từng niệm luôn hướng đến Phật, thì dẫn phát hạt giống nảy mầm trong ruộng thức, khiến nó hiển hiện cảnh giới Phật, hưởng thọ đời sống ở cõi Phật. Về nước Phật, nhờ tịnh duyên thù thắng, hoàn cảnh tốt đẹp ưu việt, nên thiện nghiệp càng lúc càng tăng trưởng, hoặc nghiệp càng lúc càng hao giảm. Cho nên từ khi vãng sanh trở về sau, hạt giống tạp nhiễm trong tám thức, trước sau không còn có cơ hội sanh khởi hiện hành. Như vậy thì không còn tạp nhiễm, tiến thẳng đến Bát địa, Câu sanh pháp chấp[5] vĩnh viễn không còn xuất hiện, qua sau Thập địa nhập vào Kim cương dụ định,[6] lấy tâm kim cang để phá trừ pháp chấp, chuyển hết sở tri chướng thành Bồ-đề, thành Đại viên cảnh trí;[7] chuyển hết phiền não chướng thành Niết-bàn, thành Vô cấu thức.[8] Đến lúc đó bất luận hạt giống thiện hay ác đều đồng loạt chuyển thành trí, đưa dị thục[9] trở thành không, dị thục đã không thì quả báo
 

[4] Mười pháp giới: xem cht. 1, tr. 21.
[5] Câu sanh pháp chấp 俱生法執: kể từ vô thủy đến nay, do ảnh hưởng bởi nhân nội tại (chủng tử, bīja) được huân tập một cách hư dối, luôn cùng tồn tại với thân, khi sinh ra đã có (câu sanh); và chấp trước các pháp tồn tại có thực thể cố định bất biến (pháp chấp).
[6] Kim cương dụ định 金剛喻定: Skt. vajropamā-samādhi, cũng gọi là Kim cương tam-muội, chỉ cho thiền định bền chắc, sắc bén như kim cương, có năng lực phá trừ tất cả phiền não.
[7] Đại viên cảnh trí 大圓鏡智: Skt. ādarśa-jñāna, do thức thứ 8 (A-lại-da) chuyển thành. Trí này thấy rõ các pháp như thực, như tính sáng của tấm gương lớn ánh hiện rõ tất cả.
[8] Vô cấu thức: hay gọi là Thanh tịnh thức (Skt. Amalavijñāna), theo tông Nhiếp luận cho giai vị chuyển thức A-lại-da mê hoặc trở về sự giác ngộ thanh tịnh, tức là thức thanh tịnh.
[9] Dị thục 異熟: Skt. vipāka, là y vào nhân nghiệp thiện ác mà thọ quả báo.
 
 cũng hết. Kinh Đại bát-nhã ba-la-mật-đa quyển 525 có nói: Đức Phật dạy Thiện Hiện, “Nếu thiện nam thiện nữ nào, một lần xưng Nam-mô Phật-đà đại từ đại bi, thì thiện nam thiện nữ đó, từ khi sinh ra cho đến khi chết, thiện căn vô tận, thường hưởng thọ phước báo trong cõi trời người, cho đến cuối cùng được bát-niết-bàn”.[10] Vì thế mà một câu Di-đà, hiệu lực của nó thật là vô tiền khoáng hậu, đưa hành giả thẳng đến Thập trí, Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng, Thập địa, Đẳng giác, năm mươi mốt vị, trải qua ba đại a-tăng-kỳ kiếp, cho đến thành Phật, an lạc tự tại, không có tai nạn. Niệm danh hiệu Phật có năng lực bất khả tư nghị như vậy.
7. Tự tánh công đức hiện cảnh trang nghiêm
Tự tánh của Phật và tất cả chúng sanh đồng nhau không khác, tự tánh vốn là một, không thuộc của ai, nhưng đó là đứng trên phương diện chân đế mà nói. Còn về tục đế, trên phương diện dụng mà nói, thì có hiện cảnh giới, khởi hành vi, như Lục Tổ nói: “Nào ngờ tự tánh hay sanh vạn pháp”[11] là vậy. Phàm phu sanh vạn pháp, là duyên vào hành động vô minh cấu nhiễm, nên cảnh giới hiện ra đầy dẫy cả ô trọc, con đường này đưa đẩy chúng ta đi ra. Hành giả sanh vạn pháp, là duyên vào hành động trí tuệ đức tướng, thì đương nhiên lúc cảnh giới hiện ra, là trang nghiêm vô hạn, con đường này đưa chúng ta trở về. Người đời khi niệm Phật, tức tâm là Phật, tâm đã buộc vào tâm Phật, ở lý cảnh cũng là cảnh Phật, nhưng do sắc thân còn chưa hoại diệt, nghiệp lực Ta-bà còn dắt dẫn lôi kéo, cho nên công đức chưa nở rộ. Cho đến khi lâm chung, quả báo ở cõi này đã không còn bó buộc, một mặt
 

[10] Kinh Đại bát-nhã ba-la-mật-đa 525, T7n220, p694b13.
[11] Lục tổ đại sư pháp bảo đàn kinh 1, T48n2008, p349a20.
 
nhờ vào Phật lực, và tự tâm nhờ lực định tuệ mới phát khởi thành cảnh giới vi diệu, nhân đó mà những gì lục căn tiếp xúc, tất cả đều là pháp lạc. Có nghĩa là bảy hàng cây báu, hoa sen bốn màu, đất vàng ao báu, đều vốn có sẵn trong tự tánh, chẳng phải là cảnh bên ngoài. Toàn bộ thế giới Cực lạc cũng đều là từ trong tự tánh của chúng ta mà có. Nói sanh nói lìa, kỳ thật là chưa từng sanh, chưa từng lìa. Như kẻ lữ hành đi trong mộng, nhưng thật chẳng có đến đi. Cho nên Cổ đức có dạy: “Sanh tức quyết định sanh, nhưng đi kỳ thật không đi”[12] là cái lý này vậy. Nhưng nếu không nhờ vào câu danh hiệu Phật thì tạng báu trong tự tánh hằng vạn ức vạn kiếp, thỉ chung vẫn mãi mãi chôn vùi sâu trong nghiệp thức. Nếu không có pháp mở bày, thì e rằng phần nhiều đều sống trong ba đường ác, nên nói Phật trí rất khó đắc, Phật ân rất khó đền, nhưng Phật hiệu bất khả tư nghị cũng có thể thấy một cách khái quát.
8. Tâm uế quốc độ uế, tâm tịnh quốc độ tịnh
Mười phương thế giới đã có phân chia uế, tịnh. Thế nhưng ai là người sanh về quốc độ thanh tịnh? Ai là người sanh về quốc độ dơ uế? Tất cả pháp đã không tách rời nhân quả, đương nhiên việc này cũng ở trong nhân quả, chẳng phải là ngẫu nhiên. Kinh dạy: “Nên quán tánh pháp giới, tất cả do tâm tạo”.[13] Có thể biết tâm ô uế duyên khởi ở nơi Báo độ tạo thành cõi dơ uế; tâm thanh tịnh duyên khởi ở nơi Báo độ tạo thành cõi Tịnh độ. Thế giới Ta-bà của chúng ta là cõi ác năm trược,[14] là quốc độ dơ uế, phàm thánh cùng ở, chư Phật và
 

[1] Lạc bang văn loại 4, T47n1969A, p208a04; Tịnh độ hoặc vấn 1, T47n1972, p298b28…
[2] Kinh Hoa nghiêm 19, T10n279, p102b01.
[3] Năm trược: xem cht. 4, tr. 277.
 
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »