Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 13: II. Phác Thảo Về Nước Cực Lạc (Trang 137 - 160)

II. PHÁC THẢO VỀ NƯỚC CỰC LẠC
A. Y chánh trang nghiêm
Căn cứ vào kinh Vô lượng thọ chép: Đức Phật A-di-đà lúc mới làm Tỳ-kheo Pháp Tạng, vì muốn hữu tình được thành thục, trang nghiêm thanh tịnh cõi Phật, với mục đích chính yếu này nên Ngài thỉnh đức Phật Thế Tự Tại Vương diễn bày rộng rãi 210 ức cảnh trí quốc độ của chư Phật, và hiện rõ cho Ngài thấy để làm nền tảng căn bản, đồng thời theo đó mà tham khảo sáng tạo. Sau khi Tỳ-kheo Pháp Tạng nghe và xem qua các cõi Phật, mới bắt đầu dốc hết tinh thần sáng tạo quốc độ, trải qua thời gian năm kiếp suy nghĩ nhiếp thủ, sau đó mới thành thế giới Cực lạc. Xét theo sự kiến lập mười phương thế giới, đều do cộng nghiệp của chúng sanh tạo thành, do thức hiện ra, chứ không phải nương nhân gá duyên, hay dựa vào yếu tố khác mà có, tuy giống như cảnh bên ngoài, nhưng đều quy về nhất tâm. Nay đức Phật dùng tám thức thanh tịnh, nhiếp thành Tịnh độ. Nếu chúng sanh nhất tâm niệm Phật, đem chánh niệm hòa nhập vào thức thanh tịnh của đức Phật, thì như nước trong bình đổ vào biển cả, hòa tan cùng với nước biển tạo thành sâu rộng. Do đó, người sanh vào nước ấy, chỉ biết dựa vào y chánh trang nghiêm, trùng trùng vô tận.
Thế nào là trải qua sự suy nghĩ nhiếp thủ năm kiếp? Nay đưa cây báu ra làm thí dụ: Tỳ-kheo Pháp Tạng chánh niệm tập trung tinh thần, trong hư không thăm thẳm không có một vật gì, nhìn thấy một cây báu, cây này gốc là vàng, thân là bạc, nhánh lưu ly, cành thủy tinh, lá bằng san hô, hoa bằng mã não, trái bằng xà cừ, nếu tập trung tưởng đến cảnh này thì gọi là suy nghĩ. Sau khi suy nghĩ xong, nếu giữ ý niệm này mãi mãi thì cây này liền tồn tại vĩnh viễn. Nếu tác ý thêm vào,
muốn nó phát ra âm thanh liền có âm thanh phát ra, muốn nó nở hoa liền nở hoa, muốn nó kết quả liền kết quả, cứ gia trì như vậy gọi là nhiếp thủ.
Trong mười cõi trừ đức Phật dùng Phật nhãn quán sát biết được nó là hư huyễn không thật, còn chúng sanh trong chín cõi quán sát thì chỉ thấy là cây báu, thấy nó có sắc, nghe nó có tiếng, ngửi nó có hương, nếm nó có vị, sờ nó có chất, nghĩ nó có vật. Nếu quán tưởng cây báu được như thế là thành công. Đây chẳng qua chỉ mới đưa ra một vật để làm thí dụ, chứ còn đưa tất cả phẩm vật trong nước Cực lạc, trên đến cõi trời, dưới thấu địa ngục thì có đến thiên hình vạn trạng, nhưng nguồn gốc sâu xa của nó đều giống như cảnh này. Tỳ-kheo Pháp Tạng vì muốn nhiếp Tịnh độ để làm đạo tràng độ sanh nên dốc hết thần lực, tập trung tư duy, trải qua năm kiếp mới thành thế giới Cực lạc hôm nay, cũng chính là nơi mà một ngày nào đó chúng ta sẽ về nương tựa. Từ điểm này mới thấy đức Phật A-di-đà có lòng từ bi vô hạn.
Trong Phật học lấy thân thể làm chánh báo, tất cả sự vật (thế giới) xung quanh là y báo. Y, Chánh trang nghiêm của nước Cực lạc, lược thấy trong ba kinh Tịnh độ. Những gì trong ba kinh Tịnh độ nói chỉ là một giọt nước trong biển cả, chứ nói rộng ra biết bao giờ cho cùng. Phàm việc gì ngàn nghe không bằng một thấy, hành giả nếu nhất tâm niệm Phật, thì tương lai sẽ vãng sanh về nơi cảnh đó, tự nhiên rồi sẽ rõ cả, chứ không như người thời nay đọc lịch sử Tần, Hán, Tùy, Đường, tưởng tượng nhân vật đương thời chẳng khác gì gãi ngứa ngoài da giày. Căn cứ trong kinh đã chép, xin nêu lại những cảnh trang nghiêm ở nước Cực lạc:
1. Chánh báo trang nghiêm, cũng chính là chúng sanh thế gian thanh tịnh.
Thân tướng đoan nghiêm: Nhân dân của nước Cực lạc thân tướng đều vàng ròng, đầy đủ 32 tướng, hình dáng giống nhau, không có đẹp xấu, nhan sắc dung nghi vi diệu, đều thọ thân tự nhiên, thể đẹp vô cùng (xem thêm kinh Quán vô lượng thọ).
Tuổi thọ vô hạn: Tuổi thọ vô lượng vô biên A-tăng-kỳ kiếp, ngoại trừ bổn nguyện, dài ngắn tự tại.
Đầy đủ sáu thần thông: Người sanh vào nước này đều được các thần thông thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, thần túc. Nếu đắc quả A-la-hán thì chứng đắc cả lậu tận thông.
Thường trụ chánh định: Lúc nào cũng ở trong chánh định.
Không đọa đường ác: Người sanh vào nước này không đọa vào ba đường ác.
Hóa sanh từ hoa sen: Nhân dân nước đó đều hóa sanh từ hoa sen ở trong ao bảy báu, và không có các việc ái dục thọ thai của nam nữ.
An lạc như lậu tận: Thân tâm an lạc như Tỳ-kheo lậu tận.
Bất cứ chỗ nào cũng có tiếng tốt: Nước này không đâu là không có tiếng tốt, đó là sự thật.
Tâm đạo không thoái lui: Người sanh vào nước này đều là Bồ-tát, đối với đạo vô thượng đều không thoái chuyển, tinh tấn dũng mãnh thẳng đến thành Phật.
Trí tuệ biện tài: Nếu người nào lãnh thọ đọc tụng kinh pháp, thọ trì giảng thuyết thì có đầy đủ trí tuệ biện tài.
Chứng đắc Vô sanh nhẫn: Người chứng đắc Vô sanh pháp nhẫn thì thông đạt các tổng trì.
Oai lực tự tại: Thanh văn, Bồ-tát thần thông quảng đại, oai lực tự tại, có khả năng nắm lấy tất cả thế giới trong lòng bàn tay.
Thân quang rực rỡ: Ánh sáng thân chúng Thanh văn chiếu xa một tầm, ánh sáng của Bồ-tát chiếu sáng đến trăm do-tuần, cho đến ba ngàn đại thiên thế giới.
Thanh văn, Bồ-tát vô số: Số chúng Thanh văn trong hội thứ nhất của đức Phật ấy không thể đếm kể, số chúng Bồ-tát cũng lại như vậy. Đức Phật bảo A-nan! Như Mục-liên v.v..., trong trăm ngàn vạn ức na-do-tha kiếp, tính đếm số Thanh văn, Bồ-tát trong hội thứ nhất ấy, số người đếm được như giọt nước, còn số người không biết như biển cả.
Rất nhiều bổ xứ: Chúng sanh sanh vào nước Cực lạc đều là bậc không thoái chuyển, trong đó có rất nhiều Bồ-tát Nhất sanh bổ xứ, không thể dùng con số tính đếm được, chỉ có thể dùng vô lượng vô biên A-tăng-kỳ mà nói.
2. Y báo trang nghiêm cũng là khí thế gian thanh tịnh.
Đất nước bằng phẳng: Đất đai cả nước đều bằng phẳng thanh tịnh, không một chút bụi trần, không có núi Tu-di, và chỉ có các núi Kim cang bao quanh, không có biển lớn, biển nhỏ, khe, rãnh, giếng, hang.
Đất bằng bảy báu: Cõi Phật ấy, đất bằng lưu ly, bảy báu xen tạp chiếu sáng trong ngoài, dưới có cờ vàng, kim cang bảy báu, cờ vàng cắm tám phương, tám góc trên đất lưu ly, mỗi phương thành tựu bằng tám báu, mỗi châu báu có ngàn tia sáng, tám vạn bốn ngàn màu sắc rọi vào đất lưu ly, như ngàn ức mặt trời. Trên đất lưu ly, dùng dây vàng ròng đan xéo nhau, đem bảy báu chia đều rõ ràng, to lớn rộng rãi không có hạn lượng, đẹp đẽ cực kỳ, trang nghiêm thanh tịnh. 
Khí hậu ôn hòa: Khí hậu không lạnh, không nóng, luôn luôn ôn hòa, không có xuân, hạ, thu, đông.
Màng lưới treo trên hư không: Vô lượng màng lưới báu, che khắp trên đất Phật, đều dùng khí cụ vàng ròng, trân châu, trăm ngàn châu báu kỳ diệu khác lạ, trang nghiêm đẹp đẽ, bao bọc bốn mặt, có các linh báu treo ở trên, ánh sáng rực rỡ, trang nghiêm tráng lệ cực kỳ, gió nhẹ khẽ đưa phát ra vô lượng Pháp âm, chúng sanh nghe được tự nhiên sanh tâm niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.
Sáu thời mưa hoa: Ngày đêm sáu thời, trời mưa hoa Mạn-đà-la, gió nhẹ thổi hoa tung khắp đất Phật, mềm mại thơm phức, hoa rơi cao lấp đến chân bốn tất. Khi mỗi bước chân đi qua phủ đầy lại như cũ, hoa dùng xong liền biến mất, đại địa thanh tịnh sáu lần như vậy.
Nơi đâu cũng đầy ắp hoa sen báu: Hoa sen báu khắp cả thế giới, mỗi hoa báu có trăm ngàn ức cánh. Ánh sáng của hoa có vô lượng màu sắc. Màu xanh thì phóng ánh sáng xanh, màu trắng thì phóng ánh sáng trắng, đen, vàng, đỏ, tía rực rỡ chói lọi, sáng hơn cả mặt trời, mặt trăng.
Hóa Phật thuyết pháp: Trong mỗi hoa sen báu phóng ra ba mươi sáu trăm ngàn vạn ức tia sáng, trong mỗi tia sáng có ba mươi sáu trăm ngàn ức đức Phật, thân sắc vàng tía, tướng tốt đặc biệt, mỗi chư Phật lại phóng trăm ngàn ánh sáng, chiếu khắp mười phương, nói pháp vi diệu.
Cây Đạo tràng của Phật: Cây Đạo tràng của đức Phật A-di-đà là do các thứ báu hợp lại thành, trang nghiêm bằng báu ma-ni Nguyệt quang,[10] báu Trì hải luân,[11] giáp vòng lẫn nhau, treo anh lạc báu, trăm ngàn vạn màu sắc, mọi thứ đều thay
 

[10] Ma-ni Nguyệt quang 月光摩尼: một loại ngọc ma-ni có ánh sáng như ánh trăng.
[11] Báu Trì hải luân 持海輪寶: tên một loại ngọc ma-ni.
 
đổi khác lạ, màng lưới ngọc trân quý giăng phủ lên trên, tất cả trang nghiêm tùy ứng mà hiện.
Cây báu phát ra tiếng: Các cây bảy báu mọc khắp cả thế giới. Có cây chỉ thuần một loại báu, có cây có hai, ba thứ báu, cho đến bảy báu, thay đổi cùng nhau hợp lại thành. Từng hàng ngay thẳng, cành này nhìn cành kia, nhánh nào cũng bằng nhau, mỗi lá hướng về nhau, hoa nào cũng nở về một hướng, trái trái giống nhau, màu sắc rạng ngời, nhìn mãi không chán. Mỗi khi gió mát thổi nhẹ khẽ đưa, phát ra năm thứ tiếng cung, thương… vi diệu, nhịp nhàng, tiếng hay tuyệt vời, hay hơn muôn ngàn vạn ức các thứ âm nhạc ở cõi trời thứ sáu (Tha hóa tự tại), phát ra vô lượng tiếng pháp âm vi diệu, người nghe tiếng ấy đạt được pháp nhẫn sâu xa, trụ bất thoái chuyển, cho đến thành Phật đạo, nhĩ căn thông suốt, không gặp khổ sở hoạn nạn. Mắt thấy sắc, mũi ngửi hương, miệng nếm vị, thân tiếp xúc với ánh sáng ấy, tâm nhờ vào pháp duyên nên được pháp nhẫn thậm thâm, trụ bất thoái chuyển, cho đến thành Phật đạo, các căn thanh tịnh rỗng suốt, không có các phiền não hoạn nạn.
Muôn vật trang nghiêm tráng lệ: Tất cả vạn vật đều trang nghiêm thanh tịnh rực rỡ, hình sắc đặc biệt, vi diệu tuyệt vời, không thể nói hết.
Không có ba đường ác: Không có các ác nạn địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh.
Cung điện trang nghiêm: Giảng đường, tinh xá, cung điện, lầu quán, tất cả đều trang nghiêm bằng bảy báu, tự nhiên hóa thành, lại lấy các loại trân châu ma-ni Minh nguyệt[12] đan xen, che phủ bên trên.
 

[12] Ma-ni Minh nguyệt 明月摩尼: loại ngọc châu này cũng có ánh sáng như ánh trăng như ma-ni Nguyệt quang.
 
Chỗ ở nhà cửa, cung điện, lầu gác tương xứng với hình dáng cao thấp lớn nhỏ của con người, hoặc từ một, hai, cho đến vô lượng các thứ báu tùy ý mình muốn, ứng hiện theo tâm niệm liền đến.
Quốc độ thanh tịnh: Quốc độ thanh tịnh, chiếu sáng thấy cả mười phương vô lượng vô số thế giới chư Phật, không thể nghĩ bàn, như gương sáng soi rõ diện mạo.
Ao thơm thanh khiết: Có nhiều ao chứa đầy nước tám công đức,[13] vắng lặng thanh tịnh, tinh khiết, vị như cam lồ. Hễ ao bằng vàng ròng thì đáy trải cát bạc trắng. Ao bằng bạc trắng, đáy trải cát vàng ròng. Ao bằng thủy tinh, đáy trải cát lưu ly. Ao bằng lưu ly, đáy trải cát thủy tinh. Ao bằng san hô, đáy trải cát hổ phách. Ao bằng hổ phách, đáy trải cát san hô. Ao bằng xà cừ, đáy trải cát mã não. Ao bằng mã não, đáy trải cát xà cừ. Ao bằng ngọc trắng, đáy trải cát vàng tía. Ao bằng vàng tía, đáy trải cát ngọc trắng, hoặc có ao trang trí bằng hai, ba cho đến bảy báu, xoay chuyển hợp lại thành.
Mực nước trong ao tùy theo ý mình: Nhân dân nước đó, nếu muốn vào ao báu, ý muốn cho nước cạn đến chân thì nước cạn đến chân; muốn nước đến gối thì nước liền đến gối; muốn nước đến eo đến cổ, cả toàn thân, hay trở lại như cũ đều được như ý, lạnh nóng điều hòa tự nhiên tùy ý, thân thể thư thái, tẩy sạch tâm cấu bẩn. Nước chảy róc rách phát ra các tiếng vi diệu, hoặc nghe tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng Tăng, tiếng vắng lặng, tiếng không, vô ngã, tiếng đại từ bi, tiếng Ba-la-mật. Các tiếng như vậy, hợp với người nghe, hoan hỷ vô cùng.
 

[13] Nước tám công đức: nghĩa là trong nước có 8 công đức thù thắng, là lặng trong, sạch mát, ngọt ngào, mềm nhẹ, thấm nhuần, an hòa, trừ đói khát, nuôi lớn các căn.
 
Hương thơm xông khắp nơi: Từ đất trở lên cho đến tận hư không, cung điện lầu quán, ao nước, hoa cỏ, cây cối v.v... tất cả vạn vật, đều dùng vô lượng châu báu, trăm ngàn thứ hương, cùng hợp lại thành, trang nghiêm đẹp đẽ dị thường, vượt hơn cả cõi trời, người. Hương thơm ấy xông khắp mười phương thế giới, Bồ-tát nghe được hương thơm này đều tu theo hạnh Phật.
Thức ăn tinh khiết: Ở nước ấy, cung điện, xứ sở nơi nhân dân ở đều có y phục, thức ăn, các thứ hoa hương vi diệu, mọi vật dụng trang nghiêm, hơn cả cõi trời thứ sáu. Khi muốn ăn, bình bát bảy báu tự nhiên trước mặt, trăm vị thức ăn tự nhiên đầy đủ. Tuy có thức ăn nhưng không cần ăn, chỉ thấy sắc nghe hương, ý muốn ăn thì tự nhiên no đủ, việc xong, thức ăn hóa mất, giờ ăn đến lại hiện.
Pháp phục tùy ý: Y phục của nhân dân nước đó, tùy theo ý muốn liền có. Như đức Phật vừa mới tán thán pháp phục vi diệu thì tự nhiên có trên thân không cần phải may vá, và không cần giặt giũ hay nhuộm.
Chim được hóa ra nói pháp: Đức Phật A-di-đà thường hóa các loài chim kỳ lạ nhiều màu sắc như Bạch hạc, Khổng tước, Anh vũ, Xá-lợi, Ca-lăng-tần-già, Mệnh mệnh, Cưu, Nhạn, Uyên ương v.v..., ngày đêm sáu thời hót tiếng tao nhã, tiếng ấy diễn nói năm căn, năm lực, bảy phần Bồ-đề, tám con đường thánh v.v... Người nghe đều niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng.
B. Bốn Mươi Tám Lời Nguyện
Trên đây đã nói qua đức Phật A-di-đà khi còn là Tỳ-kheo Pháp Tạng, sau khi Tỳ-kheo Pháp Tạng nhiếp thủ cõi Phật thanh tịnh, lại đến trước đức Phật Thế Tự Tại Vương, phát 48
đại nguyện độ sanh, văn của bài nguyện này hơi dài nên không thể chép đủ ra đây, nếu ai muốn xem toàn văn thì đọc kinh Vô lượng thọ. Đoạn này chỉ nêu ra những điểm quan trọng, có sự quan hệ mật thiết với chúng ta, nhằm mục đích giúp chúng ta quán sát và sách tấn, đồng thời để chúng ta biết rõ ân đức của đức Phật rộng lớn thế nào. Chúng ta phải siêng năng tu tập mới mong đáp đền được ân đức sâu dày ấy.
1. Nguyện văn: Nguyện rằng trong nước không có ba đường ác.
Nguyên văn (trong kinh Vô lượng thọ): Khi Tôi thành Phật, trong nước nếu còn có địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh, thì Tôi không thành Chánh giác.
2. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi khi tuổi thọ hết không đọa vào ba đường ác.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, sau khi tuổi thọ hết, nếu còn đọa vào ba đường ác thì Tôi không thành Chánh giác.
3. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi thân đều màu vàng ròng.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu thân thể không có màu vàng ròng thì Tôi không thành Chánh giác.
4. Nguyện văn: Nguyện rằng hình sắc của nhân dân nước Tôi giống nhau, không có đẹp xấu.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu hình sắc không giống nhau, có đẹp có xấu thì Tôi không thành Chánh giác.
5. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có túc mạng thông.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu không có túc mạng biết việc của các kiếp trong trăm ngàn ức na-do-tha, thì Tôi không thành Chánh giác.
6. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có thiên nhãn thông.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu không được thiên nhãn thấy trăm ngàn vạn ức na-do-tha các cõi Phật, thì Tôi không thành Chánh giác.
7. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có thiên nhĩ thông.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu không được thiên nhĩ nghe những lời của trăm ngàn ức na-do-tha chư Phật đã nói, thì Tôi không thành Chánh giác.
8. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có tha tâm thông.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu không được trí tha tâm biết tâm chúng sanh trong trăm ngàn na-do-tha các cõi Phật, thì Tôi không thành Chánh giác.
9. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có thần túc thông.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, nếu không được thần túc, trong khoảng một niệm mà không thể vượt qua trăm ngàn ức na-do-tha các cõi Phật, thì Tôi không thành Chánh giác.
15. Nguyện văn: Nguyện rằng tuổi thọ của nhân dân nước Tôi vô lượng, dài ngắn tự tại.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước tuổi thọ không có hạn lượng, trừ bổn nguyện của mình, dài ngắn
 tự tại. Nếu không được như thế thì Tôi không thành Chánh giác.
18. Nguyện văn: Nguyện rằng chúng sanh trong mười phương, mười niệm nhất định sanh vào nước của Tôi.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, chúng sanh trong mười phương chí tâm tin vui, muốn sanh vào nước Tôi, cho đến mười niệm, nếu không được sanh thì Tôi không thành Chánh giác.
19. Nguyện văn: Nguyện rằng chúng sanh trong mười phương phát nguyện muốn sanh vào nước Tôi, khi sắp lâm chung nhất định Tôi đến tiếp dẫn.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, chúng sanh mười phương phát tâm Bồ-đề, tu các công đức, chí tâm phát nguyện, muốn sanh vào nước Tôi, lúc họ sắp lâm chung, nếu Tôi không cùng đại chúng vây quanh đến trước người ấy thì Tôi không thành Chánh giác.
20. Nguyện văn: Nguyện rằng hồi hướng công đức cho chúng sanh mười phương đều được vãng sanh vào nước Tôi.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, chúng sanh trong mười phương, nghe danh hiệu Tôi, niệm nghĩ vào nước Tôi, trồng các công đức chí tâm hồi hướng, muốn sanh vào nước Tôi, nếu không được toại nguyện thì Tôi không thành Chánh giác.
21. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi đều có ba mươi hai tướng.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, nếu trời người trong nước không đủ ba mươi hai tướng đại nhân thì Tôi không thành Chánh giác.
27. Nguyện văn: Nguyện rằng vạn vật trong nước trang nghiêm thanh tịnh, ánh sáng rực rỡ, số ấy vô lượng.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước, tất cả vạn vật trang nghiêm thanh tịnh rực rỡ, hình sắc đặc biệt khác lạ, vi diệu tột cùng, không thể kể hết, các chúng sanh đó mau chóng được thiên nhãn, có khả năng thấy rõ. Nếu ai nói hết số lượng đó thì Tôi không thành Chánh giác.
31. Nguyện văn: Nguyện rằng quốc độ thanh tịnh chiếu các thế giới.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, quốc độ thanh tịnh, chiếu sáng thấy rõ các cõi Phật trong vô lượng vô số bất khả tư nghị. Cũng giống như gương sáng, thấy rõ được diện mạo. Nếu không được như vậy thì Tôi không thành Chánh giác.
32. Nguyện văn: Nguyện rằng cung điện bằng các loại báu, hương thơm xông khắp nơi.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, từ đất trở lên cho đến tận hư không, cung điện lầu quán, ao nước, bông hoa, cây cối, tất cả vạn vật sở hữu trong nước đều làm bằng vô lượng thứ báu, trăm ngàn thứ hương cùng hợp lại thành trang nghiêm kỳ lạ vi diệu, hơn cả trời người. Hương thơm ấy xông cả mười phương thế giới, Bồ-tát nghe hương thơm này đều tu hạnh Phật. Nếu không như thế thì Tôi không thành Chánh giác.
34. Nguyện văn: Nguyện rằng chúng sanh trong mười phương nghe tên Tôi đều được nhẫn.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, các loài chúng sanh khắp cả thế giới chư Phật trong mười phương vô lượng vô biên bất khả tư nghị, nếu nghe danh tự của Tôi mà không được Vô sanh pháp nhẫn của Bồ-tát, các tổng trì sâu sắc thì Tôi không thành Chánh giác.
35. Nguyện văn: Nguyện rằng người nữ nghe đến tên Tôi đều hoan hỷ chuyển thành thân nam.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, tất cả người nữ trong các cõi Phật, khắp cả mười phương vô lượng bất khả tư nghị, hễ nghe danh tự Tôi hoan hỷ vui mừng tin theo, phát tâm Bồ-đề nhàm chán thân nữ, sau khi mạng chung nếu còn trở lại làm thân nữ thì Tôi không thành Chánh giác.
38. Nguyện văn: Nguyện rằng người trong nước Tôi, y phục đều tùy theo sự mong muốn, không cần cắt rọc may vá nhuộm giặt.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, trời người trong nước muốn được y phục, tùy niệm liền có. Như đức Phật ca ngợi pháp phục vi diệu, tự nhiên áo mặc liền hiện trên thân, nếu như còn có sự may vá giặt nhuộm thì Tôi không thành Chánh giác.
39. Nguyện văn: Nguyện rằng nhân dân trong nước đều vui như Tỳ-kheo lậu tận.
Nguyên văn: Khi Tôi thành Phật, nếu trời người trong nước không hưởng sự vui sướng như Tỳ-kheo lậu tận thì Tôi không thành Chánh giác.
Hai mươi mốt lời nguyện trên rất quan trọng, nó có sự quan hệ mật thiết với chúng ta, còn những nguyện tiếp dẫn khác của đại Bồ-tát, trước mắt chưa phải nhu cầu của chúng ta, cho nên chưa chép ra, nếu ai muốn biết rõ có thể xem kinh Vô lượng thọ. Cuối mỗi lời nguyện đều có câu: Nếu không làm được như thế thì tôi không thành Chánh giác. Không thành Chánh giác tức là không thành Phật. Nhưng từ khi đức Phật A-di-đà thành Phật cho đến nay, đã trải qua mười kiếp, có thể biết trong 48 lời nguyện của Ngài, mỗi một nguyện đều đã
thực hiện một cách trọn vẹn, nếu không thực hiện được thì Ngài nguyện không thành Phật. Người thế gian nên tin những lời này, đâu có một đức Phật nào đầy đủ muôn hạnh, phước đức trí tuệ viên mãn lại tự nuốt lời, nói mà không làm được. Nếu Ngài không thực hiện như lời thệ nguyện, thì làm sao Ngài gặp được chư Phật, Bồ-tát và tất cả chúng sanh trong mười phương? Còn đâu tư cách để xưng là Thiên nhân sư, Phật, Thế Tôn? Lại thọ nhận lễ bái năm vóc sát đất và sự khen ngợi cúng dường của người khác?
Xem ra, chúng ta không còn nghi ngờ gì trong 48 lời nguyện mà đức Phật A-di-đà đã thực hiện một cách trọn vẹn. Trong các bài nguyện nêu trên, đương nhiên đều là trách nhiệm mà Ngài phải gánh vác, chỉ có ba nguyện 18, 19, 20 là hành giả và Phật cùng có trách nhiệm gánh vác. Nguyện thứ 18, hành giả phải xưng danh hiệu Ngài, từ mười niệm trở lên thì Ngài mới yểm trợ, bằng không thì Ngài không yểm trợ. Nguyện thứ 19, hành giả đã từng phát nguyện muốn sanh vào nước của Ngài, thì Ngài mới chịu trách nhiệm, bằng không thì Ngài không chịu trách nhiệm. Nguyện 20, hành giả phải đem công đức phước báu mà mình đã đạt được, hồi hướng nguyện sanh về nước của Ngài thì Ngài mới yểm trợ, bằng không thì Ngài không yểm trợ. Cho nên mới nói ba nguyện này là hành giả và Phật cùng có trách nhiệm. Nếu chúng ta có khả năng làm đủ ba điều kiện:
Một, niệm danh hiệu Phật. Hai, phát nguyện vãng sanh nước Cực lạc. Ba, đem công đức hồi hướng cầu sanh vào nước của Ngài.
Việc làm này có thể nói là chúng ta đã làm rồi. Ngoài những nguyện này ra còn lại là do một mình đức Phật A-di-đà có trách nhiệm yểm trợ. Nếu chúng ta sắp lâm chung mà Ngài
không đến tiếp dẫn, cho đến không thể vãng sanh về nước Cực lạc, mà vẫn bị luân hồi trong sáu nẻo, thì Ngài không có tư cách thành Phật, lại cũng không thể xưng là Tiếp dẫn đạo sư. Vả lại nó còn có sự liên quan đến những gì mà đức Phật Thích-ca Mâu-ni đã nói trong ba kinh Tịnh độ, trở thành trò không thật chưa từng có, là một sự dối trá vĩ đại. Đương nhiên đạo đức và địa vị của hai Ngài thì dứt khoát không đến nổi như thế. Mặc dù chúng ta ngu ngốc si mê, không đủ pháp nhãn thanh tịnh, nhưng hai quốc độ mà các Ngài đã phát nguyện đều phải tin; huống nữa chúng ta là người có chút ít nhận thức, hiểu giáo pháp của Phật một cách rõ ràng: Pháp môn niệm Phật có tác dụng chung rất sâu xa, đạo lý mầu nhiệm nằm bên trong, nhất định không phải là trẻ con đọc sách, miệng đọc bô bô mà không hiểu gì!
C. Tình Cảnh Của Ba Bậc Vãng Sanh
Chúng sanh niệm Phật, trí tuệ và công hạnh đều không giống nhau, nhưng bất luận là bậc Đại đức bác thông tam tạng, hay người ngu sang hèn, đẹp xấu, chỉ cần nhất tâm không nghi ngờ thì tất cả đều được vãng sanh. Song, trong sự vãng sanh nếu chỉ đơn thân tự lực thì khó thành công, mà phải cần thêm Phật lực gia hộ, và vãng sanh cũng có phẩm vị cao thấp sai khác, Đại bản (kinh Vô lượng thọ) chỉ chia làm ba bậc, Quán kinh thì nói rõ chín phẩm.
Những điều mà Đại bản cùng Quán kinh ghi chép lại có sự thêm bớt, nói chung: Bậc thượng có ba phẩm, đối với người xuất gia ly dục, tụng đọc kinh điển Đại thừa, hiểu đệ nhất nghĩa, tu mọi công đức, phát tâm Bồ-đề mong cầu vãng sanh. Bậc trung có ba phẩm, đối với người phụng trì trai giới, hồi hướng công đức, hiếu dưỡng cha mẹ, sống có nhân từ, chuyên niệm danh hiệu Phật, phát tâm Bồ-đề mong cầu vãng
sanh. Bậc hạ có ba phẩm, đối với người tạo tội lỗi, hủy phạm cấm giới, nhưng sau khi làm lại ăn năn, mười niệm dũng mãnh, phát tâm Bồ-đề mong cầu vãng sanh. Căn cứ trong kinh Quán vô lượng thọ, trình bày tình cảnh chín phẩm vãng sanh của ba bậc chín phẩm như sau:
- Thượng phẩm thượng sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Với lòng từ bi không giết hại bất cứ loài nào, trau dồi giới hạnh đầy đủ, đọc tụng kinh điển Đại thừa, tu hành sáu niệm, phát nguyện hồi hướng, nguyện sanh vào thế giới Cực lạc, đầy đủ công đức này, từ 1 ngày cho đến 7 ngày.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Đức Phật A-di-đà và Quán Âm, Thế Chí cùng hóa Phật, Thánh chúng cầm đài kim cang đến trước hành giả, đức Phật phóng ánh sáng chiếu vào thân hành giả, cùng các vị Bồ-tát đưa tay đón tiếp, khen ngợi công đức, khuyến tấn tâm hành giả, hành giả vui mừng ngồi đài kim cang, đi theo sau Phật trong khoảng nháy mắt vãng sanh về nước Cực lạc.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Người sanh về nước Cực lạc được diện kiến đức Phật và các vị Bồ-tát đầy đủ sắc tướng, ánh sáng chiếu rừng cây báu, nghe nói pháp vi diệu, đắc Vô sanh pháp nhẫn,[14] trong khoảng nháy mắt được chư Phật khắp cả mười thế giới lần lượt thọ ký, rồi trở về nước mình được vô lượng môn Đà-la-ni.
 

[14] Vô sanh pháp nhẫn 無生法忍: Skt. anutpattika-dharma-kṣānti, hay gọi Vô sanh nhẫn…; là nhận thức được thể tính không sanh khởi của tồn tại. Nhẫn cơ bản có hai nghĩa: nhẫn thọ tức chịu đựng và nhẫn khả tức chấp nhận như là Sự thật đương nhiên. Trong quan hệ giữa ta và thế giới tự nhiên, nhẫn là sự chịu đựng những bức bách, nóng, lạnh, đói, khát v.v… Trong quan hệ xã hội, nhẫn được hiểu là nhẫn nhục và tha thứ.
 
- Thượng phẩm trung sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Không thọ trì đọc tụng kinh điển Phương đẳng (Đại thừa), nhưng hiểu rõ nghĩa thú, đối với đệ nhất nghĩa tâm không kinh động, tin nhân quả một cách sâu sắc, không hủy báng Đại thừa, đem công đức này hồi hướng nguyện cầu sanh về nước Cực lạc.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở, đức Phật A-di-đà cùng Quán Âm, Thế Chí với vô lượng quyến thuộc vây quanh, cầm đài vàng tía đến trước khen rằng: Này Pháp tử! Ngươi thực hành Đại thừa, hiểu đệ nhất nghĩa, nên Ta đến đón tiếp. Hành giả ngồi đài vàng tía chắp tay ca ngợi đức Phật, trong khoảng một niệm liền sanh về nước Cực lạc.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Đài vàng tía giống như hoa báu lớn, trải qua một đêm mới nở, thân hành giả màu vàng rực rỡ, nghe hết các tiếng, chỉ nói đệ nhất nghĩa đế sâu xa, trải qua bảy ngày, tâm Bồ-đề không thoái chuyển, tức thời bay khắp mười phương, đảnh lễ phụng thờ chư Phật, tu các pháp tam-muội, trải qua một kiếp được Vô sanh nhẫn, hiện tiền được thọ ký.
- Thượng phẩm hạ sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Cũng tin nhân quả, không hủy báng Đại thừa, phát đạo tâm vô thượng, đem công đức này hồi hướng nguyện cầu sanh về nước Cực lạc.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở cuối cùng, đức Phật A-di-đà và Quán Âm, Thế Chí, các vị Bồ-tát cùng năm trăm hóa Phật đến đón tiếp khen ngợi rằng: Này pháp tử! Nay ngươi phát đạo tâm vô thượng, Ta đến đón ngươi. Hành giả ngồi vào hoa sen vàng, hoa khép lại, đi theo sau đức Thế Tôn, vãng sanh trong ao bảy báu.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Một ngày một đêm hoa nở, trong bảy ngày thấy tướng tốt của đức Phật, nhưng không rõ lắm, sau 21 ngày mới thấy rõ ràng, nghe các tiếng giảng pháp, đi khắp mười phương đến trước chư Phật, nghe pháp thậm thâm, trải qua ba tiểu kiếp, đạt được trăm pháp minh môn,[15] trụ Hoan hỷ địa.
- Trung phẩm thượng sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Thọ trì năm giới, trì Bát quan trai giới, tu hành các giới, không tạo ngũ nghịch, không có các lỗi lầm, đem căn lành này hồi hướng, nguyện cầu sanh về nước Cực lạc.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở, đức Phật A-di-đà cùng các quyến thuộc vây quanh, phóng ánh sáng vàng rực rỡ đến chỗ người ấy, diễn nói khổ, không, vô thường, vô ngã, khen ngợi xuất gia, hành giả tâm rất hoan hỷ, ngồi đài hoa sen, và khi quỳ gối đảnh lễ đức Phật, chưa ngẩng đầu lên đã được vãng sanh.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Hoa sen vừa nở, nghe các tiếng ca ngợi Tứ đế, liền đắc A-la-hán, đầy đủ ba minh, sáu thông, tám giải thoát.[16]
 

[15] Trăm pháp minh môn (Bách pháp minh môn 百法明門): chỉ cho pháp môn trí tuệ mà Bồ-tát đạt được ở ngôi Sơ địa (Hoan hỉ địa). Đối với “Trăm pháp” (bách pháp), các nhà Phật học có nhiều cách giải khác nhau, như Thập địa kinh luận 3 nói, bách pháp tức chỉ các loại pháp môn. Hoa nghiêm kinh thám huyền kí 11 chép, bách pháp chỉ các pháp môn Uẩn, Xứ, Giới v.v… “Minh” là thông suốt; “môn” là pháp môn, hay hàm ý là vào, sai biệt. Trọn ý tức là cửa trí tuệ tỏ rõ thông suốt trăm pháp.
[16] Tám giải thoát 八解脫: Skt. aṣṭau vimokṣāḥ, Pāli: aṭṭha vimokkhā, là dựa vào tám loại sức định mà diệt lòng tham muốn đối với sắc và không sắc.
 
- Trung phẩm trung sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Trong một ngày một đêm thọ trì Bát quan trai giới, hoặc một ngày một đêm giữ giới Sa-di, hoặc một ngày một đêm giữ giới Cụ túc, oai nghi không sơ suất, đem công đức tu hành này hồi hướng nguyện sanh về nước Cực lạc.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở cuối cùng, thấy đức Phật A-di-đà cùng các quyến thuộc, phóng ánh sáng màu rực rỡ, cầm hoa sen bảy báu đến trước ca ngợi rằng: Này thiện nam tử! Ngươi thường thuận lời Phật dạy, nên nay Ta đến đón ngươi. Lúc đó, hành giả ngồi trên đài hoa sen, hoa sen vừa khép lại, liền sanh về thế giới Cực lạc.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Người này ở trong ao báu bảy ngày, hoa sen vừa nở, mở mắt chắp tay, ca ngợi đức Thế Tôn, nghe pháp vui mừng, chứng quả Tu-đà-hoàn, trải qua thời gian nửa kiếp thành A-la-hán.
- Trung phẩm hạ sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Hiếu dưỡng cha mẹ, sống lòng nhân từ.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở cuối cùng, gặp thiện tri thức nói các việc vui ở quốc độ Phật A-di-đà, cũng nói 48 lời nguyện của Tỳ-kheo Pháp Tạng, nghe rồi mạng chung, trong khoảng co duỗi cánh tay, liền sanh về nước Cực lạc.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Trải qua bảy ngày rồi, gặp Quán Âm, Thế Chí, nghe pháp hoan hỷ, đắc quả Tu-đà-hoàn, qua một tiểu kiếp chứng A-la-hán.
- Hạ phẩm thượng sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Làm các nghiệp ác, tuy không hủy báng các kinh điển Phương đẳng, nhưng người ngu này gây nhiều việc ác, không biết xấu hổ.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Gặp thiện tri thức, vì nói đầu đề 12 bộ kinh Đại thừa, nhờ nghe được tên kinh nên tiêu trừ ác nghiệp sâu nặng. Người này được thiện tri thức hướng dẫn chắp tay xưng danh hiệu Phật, nhờ xưng danh hiệu trừ được tội sanh tử trong ức kiếp. Khi ấy, hóa Phật và hóa Quán Âm, Thế Chí đến trước hành giả khen ngợi: Này thiện nam tử! Ngươi nhờ xưng danh hiệu Phật, cho nên tiêu diệt các tội ác, nay Ta đến đón ngươi. Hành giả thấy vui mừng, tức thì mạng chung, ngồi hoa sen báu, đi theo sau Phật sanh vào ao báu.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Trải qua 49 ngày hoa sen mới nở, lúc hoa vừa nở, Quán Âm, Thế Chí phóng ánh sáng, đến đứng trước người ấy, thuyết 12 bộ kinh sâu xa, người ấy nghe rồi tin hiểu, phát đạo tâm vô thượng, trải qua 10 tiểu kiếp, hiểu rõ đủ trăm pháp, được dự vào Sơ địa.
- Hạ phẩm trung sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Hủy phạm 5 giới, Bát quan trai giới và Cụ túc giới, trộm vật vô số, ăn cắp vật của hiện tiền Tăng, nói pháp bất tịnh, không biết xấu hổ. Người  mắc tội như vậy nhất định đọa địa ngục.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Khi sắp trút hơi thở cuối cùng, các lửa dữ địa ngục cùng một lúc bốc lên, lúc đó người này gặp được thiện tri thức, khen ngợi oai đức 10 lực[17] và ánh
 

[17] Mười lực (thập lực 十力): Skt. daśa balāni, chỉ cho 10 trí lực của Như Lai: 1. Xứ phi xứ trí lực (tức Như Lai biết rõ đúng như thực tất cả nhân duyên quả báo…); 2. Nghiệp dị thục trí lực (Như Lai biết nghiệp duyên, quả báo, nơi sinh của chúng sanh trong 3 đời); 3. Tĩnh lự giải thoát đẳng trì đẳng trí lực (Như Lai được tự tại vô ngại đối với các thiền
 
 sáng rực rỡ của đức Phật A-di-đà, đồng thời cũng ca ngợi giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến. Sau khi nghe xong liền tiêu trừ tội nặng sanh tử trong ức kiếp, lửa dữ địa ngục hóa thành gió mát, thổi các loại hoa trời, trên hoa đều có hóa Phật, Bồ-tát đến đón tiếp người này. Như trong khoảng một niệm liền được vãng sanh vào hoa sen trong ao bảy báu.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Trải qua 6 kiếp hoa nở, Quán Âm, Thế Chí dùng hương cõi trời Phạm thiên đến an ủi người này, rồi nói kinh điển Đại thừa sâu xa, sau khi nghe pháp liền phát đạo tâm vô thượng.
- Hạ phẩm hạ sanh:
1. Những việc làm trong đời sống: Người này làm nghiệp bất thiện, 5 nghịch, 10 ác, tạo đủ các việc không tốt, do ác nghiệp này nên rơi vào đường ác, trải qua nhiều kiếp, chịu khổ vô cùng.
2. Tình cảnh sắp lâm chung: Người này gặp thiện tri thức, nói pháp vi diệu, dạy dỗ khiến niệm Phật, nhưng vì khổ bức bách chưa kịp niệm Phật, thiện hữu đến bảo rằng: Bạn nên chí tâm niệm đức Phật Vô lượng thọ, liên tục đừng cho gián đoạn, niệm đủ 10 niệm “Nam-mô A-di-đà Phật”. Nhờ xưng



định…); 4. Căn thượng hạ trí lực (Như Lai biết rõ căn tính hơn kém… của chúng sanh); 5. Chủng chủng thắng giải trí lực (Như Lai biết rõ như thực dục lạc, thiện ác của chúng sanh); 6. Chủng chủng giới trí lực (Như Lai biết đúng như thực các cảnh giới khác nhau của chúng sanh); 7. Biến thú hạnh trí lực (Như Lai biết đúng như thực nơi đến của hạnh hữu lậu trong 6 đường và hạnh vô lậu là niết-bàn); 8. Túc trụ tùy niệm trí lực (Như Lai biết đúng như thực về túc mệnh đời trước…); 9. Tử sinh trí lực (Như Lai dùng thiên nhãn thấy rõ ràng như thực về thời gian sống chết của chúng sanh…); 10. Lậu tận trí lực (đối với tập khí phiền não, Như Lai biết rõ đã đoạn trừ).
danh hiệu Phật, tiêu trừ tội nặng sanh tử ức kiếp, khi chết thấy hoa sen vàng như vầng mặt trời, đến trước người ấy, trong khoảng một niệm liền sanh về thế giới Cực lạc.
3. Cảnh giới sau khi sanh về Cực lạc: Ở trong hoa sen mãn 12 đại kiếp mới nở, Quán Âm, Thế Chí nói rộng thật tướng của các pháp, giúp người này diệt trừ tội chướng. Sau khi nghe rồi, người này hết sức hoan hỷ, phát tâm Bồ-đề.
Nhìn chung những tình cảnh vãng sanh của ba bậc chín phẩm ở trên, có thể biết được năm phẩm trước đều là người tu công đức hồi hướng nguyện cầu sanh về nước Cực lạc. Còn như sự cao thấp của phẩm vị thì hoàn toàn căn cứ vào công đức nhiều hay ít. Bốn phẩm sau, trung hạ chỉ hiếu thuận nhân từ, chưa tu pháp xuất thế, còn ba phẩm hạ thượng, hạ trung, hạ hạ thì chưa tu pháp lành, tạo nhiều nghiệp ác.
Nếu luận về lúc sanh thời gieo trồng hạnh này, giả sử hiếu thuận nhân từ cũng chỉ là người tốt ở thế gian mà thôi, chứ không xứng đáng sanh vào cõi Phật. Huống nữa là ba phẩm sau còn nằm trong dòng nghịch ác, lý ra phải đọa vào ba đường ác, đâu có phước đức để vãng sanh vào cõi Phật. Nếu không nhờ vào nguyện lực rộng lớn của đức Phật thì làm sao sau khi niệm Phật gấp rút liền được thoát tội vãng sanh, dự vào dòng Thánh.
Về hoàn cảnh của người sắp mất, đang thấy tướng địa ngục, tính mạng chỉ còn kéo dài trong vài hơi thở, thì chỉ có phương pháp niệm Phật của tông Tịnh độ là thích hợp hơn các tông khác. Nghiệm ra, tông Tịnh độ thật hy hữu và đặc biệt. Đặc biệt hơn là lời dạy trong Quán kinh có tác động mạnh đến mọi người, lại chấp nhận cho người tạo ngũ nghịch được vãng sanh, nguyện lực của Phật thật khó đo lường.
Xem qua tình cảnh lâm chung của chín phẩm, có thể cho ta thấy: Ngoài công đức nguyện lực bất khả tư nghị của đức Phật A-di-đà, còn nhờ đến sức gia trì của thiện tri thức; những người ở trong bốn phẩm cuối, lúc sanh tiền không quan tâm đến giáo pháp của Phật, thì đối với Cực lạc lại càng mới mẻ xa lạ với họ, nhưng lúc lâm chung, nhờ thiện tri thức khuyến khích xưng danh hiệu Phật, cuối cùng cũng được ngồi trên đài sen, sanh về nước Phật, điều này dù họ có nằm mơ cũng không tưởng đến. Cho nên, công đức chuyển pháp luân của thiện tri thức thật là cao sâu quí giá, gần như ngang bằng với Phật lực. Đồng thời cho ta thấy: Một niệm của người sắp lâm chung quan trọng thế nào. Giả sử lúc bình thường họ có tu hành hay không, tất cả đều không cần bàn đến, chỉ nói đến khi sắp lâm chung mà thôi, có thể kết luận rằng: Những người khi sắp lâm chung niệm Phật mà tịch, bất luận là người nào, đều được vãng sanh về Tây phương. Đây là cơ hội hỗ trợ niệm Phật, nhu cầu rất cần thiết, phải nên thành lập.
Nhưng vấn đề trên cũng cần suy luận thêm, như nói những người trong ba phẩm sau, sinh tiền họ chưa từng niệm Phật, thậm chí toàn làm ác, chỉ cần sắp lâm chung, được sự hướng dẫn của thiện tri thức, niệm mười danh hiệu Phật, liền được vãng sanh, điều này cũng chưa đúng lắm. Chẳng lẽ, bình thường không niệm Phật, làm toàn việc ác, chỉ cần khi sắp lâm chung nhớ được mười niệm liền được vãng sanh? Phải nhớ kỹ rằng, hằng ngày niệm Phật, đến khi sắp lâm chung, nhân thói quen đó mà niệm Phật, mong đức Phật tiếp dẫn vãng sanh, đó là hiện tượng bình thường. Còn hằng ngày không niệm Phật, khi sắp lâm chung nhờ thiện tri thức hướng dẫn, nhờ đó mà khởi lên chánh niệm, đó là trường hợp đặc biệt hy hữu. Trường hợp bình thường là chắc chắn, trường hợp đặc biệt là không chắc chắn, muôn người không được
một. Tình cảnh lúc chết của người đời có muôn hình vạn trạng không ai giống ai. Giả như có người không bệnh hoạn chi cả, đi làm chết tại công sở, hoặc có người chết trong lao ngục, chết ngoài biên cương, chết bên đường, chết ngoài đồng hoang, hay chết trên giường mổ của bệnh viện thì làm cách nào? Những chỗ gần nhất tìm không có thiện tri thức thì biết làm sao? Giả như chết trong nhà, nhưng người nhà lại cuống loạn cả lên, không tin, hoặc không chấp nhận, hoặc không biết mời thiện tri thức đến kịp thời, thì biết làm sao? Có người chết quá nhanh, chưa kịp thỉnh thiện tri thức, biết làm sao đây? Tri thức đã đến, nhưng người bệnh thần trí hôn mê không thể nghe pháp, thì phải làm sao? Khi người bệnh nặng đau đớn, thần kinh bấn loạn, thái độ dữ tợn, không chịu nghe lời tốt, không chịu niệm Phật, biết làm sao đây? Đó là những vấn đề thường xảy ra.
Nguyện thứ 19, đức Phật A-di-đà nói:
“Chúng sanh trong mười phương, phát nguyện muốn sanh về nước của Ta, khi tuổi thọ hết, nếu Ta không cùng đại chúng vây quanh đến trước người ấy thì Ta không thành Chánh giác”.
Trong nguyện văn chỉ nói khi tuổi thọ hết, chứ chưa đề cập đến cách chết như thế nào, cho nên hành giả sau khi trải qua phát nguyện, nếu bị chết vì bom đạn, chết vì bị đánh, chết chìm, chết vì thuốc độc, chết thiêu, chết vì bị đè, tăng-xông, cọp phanh thây, dịch hạch, điện giật v.v..., bất luận là có thể hay không thể niệm Phật, kịp hay không kịp niệm Phật, cũng đều được xếp là tuổi thọ hết, cũng được đức Phật cùng đại chúng vây quanh hiện đến trước người ấy, tiếp dẫn vãng sanh; hoặc như bình thường không niệm Phật, không phát nguyện vãng sanh, đợi đến lúc gần chết mong thiện tri thức hướng
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »