xong, tương lai đến lúc mạng chung, nếu người ấy không sanh về thế giới Cực lạc thì cả đức Phật Thích-ca lẫn Di-đà đều là những vị Như Lai vọng ngữ. Do hai vị Như Lai này nói lời như thật nên người nào phát nguyện muốn sinh về nước ấy ắt được vãng sanh, nhưng việc phát nguyện cũng là pháp dễ hành nhất trong pháp môn Tịnh độ.
IV. SỰ CHỌN LỰA CỦA NĂM PHÁP
Chúng ta sợ rơi vào nỗi thống khổ của luân hồi lục đạo, đáng sợ của ba đường, bất luận thế nào thì cuộc sống hiện tại cần phải xa lìa ba cõi, cắt đứt sinh tử mà tuyệt đối không thể đợi đến kiếp sau. Vấn đề này như người đã leo lên lưng hổ, nếu không đánh chết hổ thì bị hổ vồ chết; nếu chúng ta không chế phục được luân hồi thì sẽ bị luân hồi chế phục. Lời phát nguyện của Phật tuy rộng, sức uy thần của Phật tuy lớn, nhưng công phu tu tập của hành giả nếu không phối hợp được với nguyện lực ấy thì rốt cuộc cũng chẳng mang lại công hiệu gì, chẳng qua người ấy chỉ trồng được một vài hạt giống giải thoát trong ruộng tám thức ở tương lai mà thôi! Như vậy chúng ta không thể trễ nãi mà không cấp tốc tu hành.
Trong chúng ta ngày nay, tứ chúng đệ tử có không ít người sống ở kiếp trước gieo được duyên lành với Phật pháp, nhưng mà tâm thành chưa hết mực nên đời này tái sinh chỉ là người được huân ướp chút hương thiền, thân thể thơm tho, như đã từng quen biết với lời kinh tiếng mõ, còn nếu bàn đến việc lớn sinh tử thì phải nhiệt thành một phen nỗ lực công phu. Đời này nếu không thật sự tinh tấn, mãi không chịu tu thì dễ gặp địa ngục hơn là gặp Phật Di-đà, tu hành giải đãi như thế thật là cảnh đau buồn.
Cho nên người tu hành bất luận là tại gia hay xuất gia đều phải giới hạn đời sống hiện tại của chính mình là báo thân
cuối cùng, nương vào pháp Phật để xuất ly việc lớn sinh tử, nên học theo các bậc cổ đức để quyết chí đến cùng, hạ quyết tâm lớn chỉ mong đạt đến sự thành công mỹ mãn mà không bao giờ thất bại. Nói về nguyên nhân để thành công và không thất bại trong việc hạ thủ công phu, điều cốt yếu trên lộ trình tu tập, chúng ta cần phải chọn lựa pháp môn Tịnh độ có đầy đủ Tự lực và Tha lực, tu đâu thành công đó, chuyên cần thực hành thì mới mong giải thoát.
Trong tông môn Tịnh độ, Thật tướng niệm Phật, Quán tưởng niệm Phật, Trì danh niệm Phật, Tu công đức hồi hướng, cầu sinh thế giới Cực lạc, và phát nguyện vãng sanh Cực lạc, trong năm phương pháp tu tập này, cần phải chọn lựa pháp nào dễ nhất để thực hành mới mong muốn tu tập thành công, hoặc chuyên tu, hoặc kiêm tu nhằm thu được đạo quả tốt nhất. Thí như chèo thuyền đi ngược dòng, chúng ta cần phải kết hợp giữa việc giong buồm và khua mái thì mới có thể dễ dàng rẽ sóng ra khơi.
Tôi nghĩ rằng, pháp tu Thật tướng niệm Phật cần phải trải qua công đoạn phá bổn tham ở pháp thiền, hoặc trải qua việc học giáo môn, hành giả đã thấy rõ tâm tính thì mới có thể tu trì được, nếu không thì đối với hai chữ “thật tướng” vẫn thấy mênh mông không thể hiểu được, chứ nói gì đến việc hạ thủ. Tu pháp niệm Phật thật tướng vô tướng, nếu không đạt được kết quả như mong muốn thì sẽ chẳng phương hại khi thay đổi theo con đường của hữu tướng để tu pháp quán tưởng niệm Phật, vì tu như vậy sẽ tương đối dễ thành công hơn. Pháp này cần phải dựa vào kinh Quán vô lượng thọ, đối với thế giới Cực lạc thì phải dựa váo chánh trang nghiêm để thực hiện những phép quán, nếu cảm thấy phép quán thâm thúy, cảnh tế tâm thô hoặc vì bản thân chưa từng gặp cảnh ấy, có vấn đề khó khăn mà tâm trí không thể ức đạc được thì tu phép quán,
lại phải biến có thành không, đổi chủ theo khách, lấy vơi làm đầy, có như vậy thì phải hạ xuống làm tăng thượng duyên của pháp khác.
Hay nói rõ hơn, phép quán không hợp với việc chuyên tu của mình thì cần phải chuyên tu phép trì danh kết hợp với quán tưởng niệm Phật. Nếu bàn đến pháp chấp trì danh hiệu thì từ xưa đến nay có không ít hành giả nương vào đó mà đạt được hiệu quả.
Thế nhưng, có nhiều người tu Tịnh độ, ngoài việc trì danh niệm Phật, lại phải luôn tùy duyên tu thêm các công đức khác để hồi hướng cầu sinh thế giới Cực lạc, mong muốn nương nhờ uy lực trong lời nguyện thứ 20 của đức Phật A-di-đà để sinh về nước ấy. Tu pháp môn này sẽ gặp một điều rắc rối là bốn chữ “trồng các cội đức” trong lời phát nguyện của đức Di-đà, thực ra mang ý nghĩa gì? Phải trồng bao nhiêu công đức thì mới phù hợp? Có phải là sau khi cứu sống một con kiến để hồi hướng công đức thì sẽ được vãng sanh? Hay là tu rộng công đức bố thí cả tài sản lẫn giáo pháp thì mới phù hợp với điều kiện “trồng các cội đức”? Đây là vấn đề không thể không nghi vấn. Nếu là tu rộng công đức bố thí cả tài sản lẫn giáo pháp cũng không phải là việc đơn giản dễ thực hiện. Như vậy không thể không coi trọng pháp tu này để phát nguyện cầu sanh về Cực lạc.
Theo nguyện thứ 19 của đức Phật A-di-đà, người đã phát nguyện sanh về nước Cực lạc, lúc thân sắp hoại mạng chung, đức Phật cùng với đại chúng hiện trước người ấy tiếp dẫn vãng sanh, nếu lời nguyện này không thực hiện được thì ngài cũng chẳng thể thành Phật.
Nếu chúng ta so sánh giữa việc phát nguyện và trì danh thì người trì danh niệm Phật khi lâm chung nếu không được