PHÁP DỄ HÀNH
TRONG MÔN DỄ HÀNH
Phương Luân
I. HAI MÔN DỄ HÀNH VÀ KHÓ HÀNH
Giáo pháp đức Thích tôn khai mở suốt cả cuộc đời Ngài với vô lượng pháp môn được nói ra nhằm đối trị cho muôn vàn căn cơ chúng sinh. Vì thế mà phương pháp tu tập rất nhiều, như vị lương y tuỳ bệnh cho thuốc, do từng căn bệnh khác nhau nên liều thuốc trị liệu cũng khác. Chẳng hạn Tam thời thuyết pháp trong kinh Giải thâm mật, Mười hai bộ kinh trong Đại trí độ luận, Năm thời tám giáo trong tông Thiên thai, Năm giáo mười tông trong tông Hiền thủ, Hai tạng và Ba pháp luân trong Tam luận tông v.v… là sự biểu hiện cho tính đa dạng của giáo pháp đức Phật.
Tông phái đa dạng trong đạo Phật chẳng khác nào những dòng chảy của sông Giang, Hoài, Hà, Hán, với nhiều tên gọi, đủ các nhánh chảy nhưng cuối cùng cũng hội tụ lại thành một dòng chảy ra đại dương mênh mông, và cùng mang một vị, vị này là tính chân như mầu nhiệm Như Lai tạng. Đến đây thì danh xưng tướng trạng đều dứt, không còn phân biệt mà chỉ biết rằng mười cõi đều hàm tàng trong chân như, chúng sinh tức là Phật. Mặc dù như thế, nhưng nếu loài hữu tình không
hoàn toàn dựa vào tự lực nên tương đối khó thực hiện; còn pháp môn dễ hành là tông Tịnh độ kiêm cả hai sức mạnh tự lực và tha lực. Trong đó, tha lực có sức mạnh lớn hơn rất nhiều so với tự lực nên tha lực tương đối dễ nương theo. Đây là lý do đầu tiên.
Giáo nghĩa các tông phái khác mênh mông như biển cả, manh mối rối rắm khó phân, không dễ gì đạt được kết quả viên mãn khi hạ thủ công phu, nhưng nếu đi lạc đường thì coi như công phu lần mò trước đây đành đổ biển hết, vả lại còn chuốc lấy hậu quả khôn lường, nên pháp tu nương vào tự lực tương đối khó thực hiện. Song, tông Tịnh độ thì pháp môn đơn giản, mục tiêu rõ ràng, khi hạ thủ công phu lại dễ dàng có kết quả, mà con đường phía trước lại phẳng bằng, tỉ lệ sai lầm rất ít nên tương đối dễ hành. Đây là lý do thứ hai.
Tu tập theo những tông phái khác đòi hỏi phải cần đến bậc thầy chứng đắc ở trình độ cao hướng dẫn, người tu phải có căn trí thông minh lanh lợi, vận dụng nhiều thời gian, thuận duyên tu tập, nếu điều kiện thực tập không đầy đủ thì cơ may thành công không là bao! Còn tu pháp môn Tịnh độ thì chẳng nương vào sự truyền thừa tông chỉ của thầy tổ, chẳng luận đến căn tính cao thấp, công việc dù bận rộn hay rảnh rỗi cũng chẳng có vấn đề gì, dù là người xuất gia hay tại gia cũng không chướng ngại, nên tu theo tông Tịnh độ lại dễ hơn. Đây là lý do thứ ba. Trong thời đại mạt pháp, phần lớn chúng sinh nghiệp nặng phước mỏng, tu theo các pháp môn khác đều khó thành công vì không khế hợp với những điều kiện xã hội thời mạt pháp, nên chúng thuộc con đường khó thực hành. Tuy nhiên, tông Tịnh độ mặc dù ở thời đại mạt pháp vẫn độ được sinh tử, muôn người tu muôn người thành tựu, việc này trong kinh đã dạy rõ nên thuộc con đường dễ thực hành. Đây là lý do thứ tư.