NÓI VỀ TỊNH ĐỘ
Phương Luân
I. LỜI NÓI ĐẦU
Trong tập Nguyệt san Giác sanh từ số 12 cho đến 15, tôi có viết bài “Thiền thoại” (nói về Thiền), nội dung không được rành mạch cho lắm; do vậy không thành Thiền pháp, mà chỉ tạm gọi là thoại. Nay có nhiều sự khích lệ nên tôi cũng viết một bài “Tịnh thoại” (nói về Tịnh độ). Nguyên nhân là thấy Thiền-Tịnh bất khả phân, nhưng chính hai môn này là hai môn mà tôi thích nhất, thành ra đam mê và cũng không coi bên nào nặng bên nào nhẹ, cho nên sau khi viết về Thiền rồi lại viết về Tịnh. Nhân đây mà trong bài viết nói về Thiền cũng có Tịnh, trong bài Tịnh cũng nói Thiền, đây là cách điều chỉnh nặng nhẹ, như hai đầu gánh, cần phải bỏ đồ ngang nhau. Xưa nay, kinh sách Tịnh độ các bậc tiền nhân đã nói quá nhiều, hà tất gì tôi lại vẽ rắn thêm chân, nhưng việc làm của tôi cũng là chỗ bất đắc dĩ cho những người không đủ cơ duyên, hoặc không đủ sức để xem nhiều sách vở, mà bắt gặp bài “Nói về Tịnh độ” của tôi, lấy đó làm ngoại duyên để kích thích hạt giống bên trong đã chín muồi. Nếu không được như vậy thì cũng gieo trồng hạt giống mới về Tịnh độ, và làm lương thực cho tương lai. Giống như người tích trữ lúa, đến khi đói thì đem ra ăn. Lý này tuy nhất quán, nhưng nói ra lại khác nhau nhiều. Tuy mọi người có đề mục giống nhau, nhưng văn chương lại không giống nhau. Văn chương bất đồng thì chẳng khác nào chìa và khóa không đồng bộ, có khóa thì dùng chìa này để mở, có khóa thì dùng chìa kia mở.