Tìm kinh sách
Vần A-Z:
Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tịnh Độ Tông Khái Luận

Tác giả: Thích Quảng Hạnh. Dịch giả: Thích Quảng Hạnh. Năm xuất bản: 2013. Số trang: 568.

Chương 32: V. Triết Học Tịnh Độ (Trang 310 - 314)

V. TRIẾT HỌC TỊNH ĐỘ
1. Khổ và vui:
Do khổ mới cầu vui
Thế giới hiện thực là khổ, do đó mới phát sanh tư tưởng chán khổ tìm vui, đó là lẽ tự nhiên. Nhưng quan niệm về khổ của Phật giáo không phải là chủ nghĩa bi quan, hay chán đời mà nó bắt nguồn từ tinh thần giải thoát để tách rời mọi nỗi khổ. Tìm cầu vui của Phật giáo không phải mong cầu hưởng mọi thú vui để thỏa mãn năm căn, mà là tìm cầu cái vui Niết-bàn, đó chính là cái vui vượt ra mọi khổ vui.
Cái khổ hiện thực là do phiền não, nhưng nguồn gốc của phiền não là từ nơi chấp ngã (mê tình) và chấp pháp. Do sự chấp trước chủ quan đó mà dẫn đến hiện tượng khổ đau cho cả nhân loại. Cho nên muốn xa lìa khổ đau, trước tiên phải vứt bỏ “chấp trước”, vứt bỏ bằng phương pháp tín tâm xưng danh niệm Phật. Niềm hỷ lạc của tín tâm không phải hưởng lạc mà hưởng cái vui đại diệt độ (tịch tĩnh).
Niết bàn và Cực lạc
Sự tịch diệt vắng lặng lớn nhất là dập tắt được đống lửa lớn phiền não, đạt đến trạng thái không khổ không vui, an nhiên tuyệt đối, vô vi tự tại, thanh tịnh không cấu bẩn, là bản thể tất cả hiện tượng. Cảnh giới đó mới là cái vui rốt ráo tuyệt đối. Từ nơi cảnh giới này có thể hiển xuất ra ba thân và biến hiện các cảnh Tịnh độ. Thế giới hiện thực còn ngã chấp thì chưa thể hiển xuất được cảnh giới này. Pháp thân là trạng thái của chân lý bản thân, không hiện xuất năng lực ứng dụng, chỉ có báo thân mới có thể hiện xuất tướng năng lực ứng dụng, biến hiện thế giới có hình tướng, nhưng trong hình tướng này, tuổi thọ vô lượng, ánh sáng vô lượng là hai tướng cơ bản lớn nhất.
Hay nói cách khác: “Thế giới Niết-bàn không khổ không vui, có đầy đủ hai tính chất cơ bản lớn nhất, là tính vĩnh viễn (sinh mạng) và tính phổ biến (ánh sáng=trí tuệ). Đó là nguyên lý nền tảng của Cực lạc.”
2. Nguyên lý kiến lập Tây phương Tịnh độ:
Nguyên lý nguyện lực
Tây phương Tịnh độ được kiến lập từ nơi nguyện lực và lòng từ bi của Phật, đã tạo ra một cõi rộng lớn vô cùng, có đầy đủ niềm vui để hóa độ chúng sanh. Điều kiện đầu tiên giúp chúng sanh chuyển mê khai ngộ là đức Phật đưa chúng sanh vào trong một môi trường, trong đó chúng sanh như bị tác dụng hóa học, họ sẽ được biến hóa, tức “chuyển mê khai ngộ”, như gom tóm cây cỏ để giữa đất trống rồi châm lửa đốt, giây lát nó sẽ thành một đống tro tàn. Nhưng nếu dùng đồ ngăn chặn (hoặc đốt trong kín) không cho không khí vào thì củi sẽ biến thành than. Đối với chúng sanh cũng vậy, trước hết cần đưa đến một thế giới đặc biệt là Cực lạc, rồi chỉ dạy tu tập thì mới thành Phật được. Bởi vì chúng sanh căn cơ thấp kém nên đức Phật A-di-đà mới đưa ra cách thức ứng dụng này, đó là cách thức vẹn toàn nhất. Cho nên Tây phương Tịnh độ là một thế giới đặc biệt, do nguyện lực của đức Phật trang nghiêm mà thành. Đây là nguyên lý đệ nhất kiến lập Tây phương Tịnh độ.
Nguyên lý chỉ phương lập tướng
Cảnh giới chân thường, tịch diệt vắng lặng vốn là không hình không tướng, không khổ không vui, nhưng do tri thức chúng sanh chưa vượt ra ngoài sắc tướng, nên cần phải chỉ bày riêng biệt cảnh Tây phương để làm nơi nương tựa an lạc cho mọi người. Nếu chúng ta phủ nhận nó thì chúng ta không những
không hiểu rõ về sự an lạc đó, mà còn không cảm nhận hay đạt được sự “an” từ cái “lạc” có hình tướng của cảnh giới Tây phương. Do vậy mà phải đem bản thể an lạc không hình, không tướng biểu hiện ra hiện tượng cụ thể, thì mới có thể đạt đến mục đích mong cầu cái an lạc hiện thực. Đồng thời, Đệ nhất nghĩa đế tức là pháp nhân duyên; pháp nhân duyên tức là Đệ nhất nghĩa đế. Không tướng là nguyên lý có tướng, có tướng là biểu hiện cụ thể không tướng. Cho nên có tính năng Cực lạc tồn tại, đây là nguyên lý chỉ phương lập tướng. Chỉ là chỉ bày, phương là phương xứ, lập là biện lập, tướng là tướng trạng. Nếu chỉ không tướng, thì giống như cất nhà trên hư không, mà chúng sanh cần có chỗ nương tựa, nên thành lập để có nơi cho chúng sanh quay về. Do đó cần có thế giới chỉ phương lập tướng tồn tại.
3. Nghĩa chính của Tịnh độ:
Tây phương Tịnh độ là sự biểu hiện cụ thể về tướng Tịnh độ an lạc, và thể của Tịnh độ là “Niết-bàn”, chứng được quả ấy là “pháp tánh vô vi”. Thể của Tịnh độ tuy là pháp Niết-bàn, nhưng các tướng đó là tướng thù thắng vô lậu, là “diệu hữu” của “chân Không”, chứ không phải nghiệp tướng hữu lậu.
Tịnh độ quan của chỉ phương lập tướng, hoàn toàn không phải tồn tại tính thực thể, mà tồn tại một thế giới có giá trị, một thế giới an lạc vô vi, thế giới thật tướng vĩnh viễn không sanh, không diệt. Thế giới này là thế giới Vô lượng thọ và Vô lượng quang đã được kiến lập từ thệ nguyện của Phật, nên có thể mang nghiệp vãng sanh. Sau khi vãng sanh rồi, từ nơi ánh sáng đó có thể tịnh hóa được vô lượng tội lỗi cấu bẩn. Vì trong cõi Tịnh độ như có tác dụng hóa học, khiến thay đổi tất cả.
Thể của Tây phương Tịnh độ được hiểu theo biểu đồ như sau:
Tịnh Độ Tông Khái Luận
Tịnh độ Tây phương có hai tính chất: tính quan niệm và tính thực tại, hiện thực trong cuộc đời cũng như vậy, đều không nằm ngoài hai tính chất ấy.
/68
 
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »