Tìm kinh sách
Yết - Ma Yếu Chỉ
Tác giả: Giảng thuật: Thích Trí Thủ, Biên soạn:Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh, Tỳ-kheo Thích Nguyên Chứng. Dịch giả: Thích Trí Thủ. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 360.
Chương 39: 2. Chính pháp yết -ma (Trang 196 - 206)
Có phải là hai căn không?
Pháp danh ngươi là gì?
Hòa thượng ni của ngươi hiệu là ai?
Tuổi đã đủ chưa?
Y bát có đủ không?
Cha mẹ phu chủ đã cho phép chưa?
Có mắc nợ không?
Có phải nô tỳ không?
Có phải là quan viên tại chức không?
Có thật là người nữ không?
Người nữ có những bệnh sau đây: cùi hủi, ung thư, ghẻ lở, lao phổi, điên cuồng, hai căn, đường đại tiểu tiện hợp một, đường đại và tiểu tiện thường són, và huyết kinh thường xuyên chảy. Ngươi có các bệnh ấy không?
Pháp danh ngươi là gì?
Hòa thượng ni của ngươi hiệu là ai?
Tuổi đã đủ chưa?
Y bát có đủ không?
Cha mẹ phu chủ đã cho phép chưa?
Có mắc nợ không?
Có phải nô tỳ không?
Có phải là quan viên tại chức không?
Có thật là người nữ không?
Người nữ có những bệnh sau đây: cùi hủi, ung thư, ghẻ lở, lao phổi, điên cuồng, hai căn, đường đại tiểu tiện hợp một, đường đại và tiểu tiện thường són, và huyết kinh thường xuyên chảy. Ngươi có các bệnh ấy không?
2. CHÍNH PHÁP YẾT MA
Sau khi ni Tăng tác pháp bản bộ yết-ma, ngay ngày hôm đó, cả mười giới sư ni hướng dẫn giới tử sang bên tỳ-kheo Tăng xin tác chánh pháp yết-ma.
Cũng nên nhắc lại rằng, sau khi bạch tứ yết-ma là dứt phần bản bộ yết-ma của tỳ-kheo-ni Tăng. Các tiết mục khác như nói tám ba-la-di, các pháp sở y,[28] và tám pháp tôn kính, phải do Tăng trong phần chánh pháp yết-ma này.
Cũng nên nhắc lại rằng, sau khi bạch tứ yết-ma là dứt phần bản bộ yết-ma của tỳ-kheo-ni Tăng. Các tiết mục khác như nói tám ba-la-di, các pháp sở y,[28] và tám pháp tôn kính, phải do Tăng trong phần chánh pháp yết-ma này.
Và thêm nữa, túc số của tỳ-kheo Tăng ở đây là mười vị, trong đó duy chỉ có một vị tỳ-kheo làm vị yết-ma, chứ không có Hòa thượng truyền giới. Các vị còn lại đều là tôn chứng cả.
Chính pháp yết-ma được tiến hành như sau:
Chính pháp yết-ma được tiến hành như sau:
a. Thỉnh yết-ma a-xà-lê[29]
«Đại đức rũ lòng thương tưởng. Con thức-xoa-ma-na pháp danh… nay thỉnh cầu Đại đức vì con làm yết-ma a-xà-lê. Ngưỡng mong Đại đức vì con làm yết-ma a-xà-lê. Con nương nhờ Đại đức mà được thọ giới cụ túc. Cúi xin thương tưởng con.» (nói ba lần)
Vị tỳ-kheo-ni làm giáo thọ sư hướng dẫn giới tử bạch thỉnh.
b. Giới tử ni tác bạch xin giới
«Đại đức Tăng rũ lòng thương tưởng. Con thức-xoa-ma-na pháp danh… theo Hòa thượng ni hiệu… cầu thọ cụ túc. Con thức-xoa-ma-na… nay thỉnh cầu Tăng cho thọ cụ túc với Hòa thương ni hiệu… Ngưỡng mong Đại đức Tăng đưa con lên bậc cao.[30] Cúi xin thương tưởng con.» (nói ba lần).
[29] Tùy cơ yết-ma, Đại 40, tr.500b: Về thỉnh Yết-ma sư, Luật không có chính văn. Chuẩn theo phần trước mà bổ túc.
[30] Nguyên văn Hán trong Tùy cơ yết-ma, ibid.,: nguyện tăng tế bạt ngã 願僧濟拔我, «Cúi mong Tăng cứu vớt con.»
c. Bạch yết-ma hỏi già nạn
Vị tỳ-kheo yết-ma bạch Tăng để hỏi các già nạn.
«Đại đức Tăng xin lắng nghe; thức-xoa-ma-na pháp danh… nay theo Hòa thượng ni hiệu… cầu thọ cụ túc. Thức-xoa-ma-na… này, nay thỉnh cầu Tăng cho thọ cụ túc với Hòa thượng ni… Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, tôi sẽ hỏi các già nạn. Đây là lời tác bạch.»
d. Hỏi các già nạn
Thầy tỳ-kheo yết-ma hỏi giới tử ni các già nạn, như đã được hỏi giữa Tăng. Hỏi xong các già nạn này, thầy tỳ-kheo yết-ma lại hỏi giới tử ni tiếp:
«Ngươi đã học giới chưa?»
«Con đã học giới.»
«Học giới có thanh tịnh không?»
«Thanh tịnh.»
«Con đã học giới.»
«Học giới có thanh tịnh không?»
«Thanh tịnh.»
Tiếp theo thầy tỳ-kheo yết-ma lại hỏi các giới sư ni:
«Giới tử ni này đã học giới chưa?»
Các giới sư ni đồng thanh đáp:
«Đã học giới.»
Thầy yết-ma hỏi:
«Học giới có thanh tịnh không?»
Các giới sư ni đáp:
«Thanh tịnh.»
e. Tăng bạch tứ yết-ma truyền giới cụ túc
Tỳ-kheo yết-ma bạch:
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. Thức-xoa-ma-na này theo Hòa thượng ni… cầu thọ cụ túc. Thức-xoa-ma-na… này nay thỉnh cầu Tăng thọ giới cụ túc theo Hòa thượng ni… Thức-xoa-ma-na này… tự nói thanh tịnh, không có các già nạn, tuổi đã đủ, y bát có đủ, đã học giới thanh tịnh. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng nay cho thức-xoa-ma-na… này thọ cụ túc, theo Hòa thương ni là… Đây là lời tác bạch.
«Đại đức Tăng xin lắng nghe. Thức-xoa-ma-na… này theo Hòa thương ni… cầu thọ cụ túc. Thức-xoa-ma-na… này nay thỉnh cầu Tăng thọ cụ túc theo Hòa thượng ni là… Thức-xoa-ma-na… này tự nói thanh tịnh không có các già nạn, tuổi đã đủ, y bát có đủ, đã học giới thanh tịnh. Tăng nay cho thức-xoa-ma-na… này thọ giới cụ túc theo Hòa thượng ni… Các Trưởng lão nào chấp thuận, nay Tăng cho thức-xoa-ma-na… này thọ giới cụ túc theo Hòa thượng ni… thì im lặng. Ai không chấp thuận hãy nói. Đây là yết-ma lần thứ nhất.
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. (như trên, đến...) Ai không chấp thuận hãy nói. Đây là yết-ma lần thứ hai. (như trên) «...Đây là yết-ma lần thứ ba.
«Đại đức Tăng xin lắng nghe. Thức-xoa-ma-na… này theo Hòa thương ni… cầu thọ cụ túc. Thức-xoa-ma-na… này nay thỉnh cầu Tăng thọ cụ túc theo Hòa thượng ni là… Thức-xoa-ma-na… này tự nói thanh tịnh không có các già nạn, tuổi đã đủ, y bát có đủ, đã học giới thanh tịnh. Tăng nay cho thức-xoa-ma-na… này thọ giới cụ túc theo Hòa thượng ni… Các Trưởng lão nào chấp thuận, nay Tăng cho thức-xoa-ma-na… này thọ giới cụ túc theo Hòa thượng ni… thì im lặng. Ai không chấp thuận hãy nói. Đây là yết-ma lần thứ nhất.
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. (như trên, đến...) Ai không chấp thuận hãy nói. Đây là yết-ma lần thứ hai. (như trên) «...Đây là yết-ma lần thứ ba.
«Tăng đã chấp thuận cho thức-xoa-ma-na… thọ cụ túc giới theo Hòa thượng ni… vì im lặng. Tôi ghi nhận như vậy.»
Bạch tứ yết-ma xong, từ đây giới tử ni được gọi là tân tỳ-kheo-ni. Tiếp theo, Tăng truyền thọ giới tướng, tức là truyền tám pháp ba-la-di, ba y pháp và tám kỉnh pháp.
f. Thọ giới tướng
Ni có tám pháp ba-la-di. Bốn ba-la-di đều giống như của tỳ-kheo. Trong đó, khi truyền đổi các từ xưng hô, như tỳ-kheo thì nói là tỳ-kheo-ni; Sa môn Thích tử thì chỉ nói là Thích nữ. Dưới đây chỉ nhắc bốn ba-la-di cuối.
«5. Không được đụng chạm thân thể người nam, cho đến kể cả loài súc sinh. Nếu tỳ-kheo-ni, với tâm nhiễm ô, đụng chạm đến thân thể người nam cũng có tâm nhiễm ô từ nách trở xuống và từ đầu gối trở lên; hoặc bóp, hoặc xoa, hoặc kéo hoặc đẩy, hoặc xoa ngược, hoặc xoa xuôi hoặc nâng lên để xuống, hoặc nắm hoặc cọ. Như vậy không còn là tỳ-kheo-ni nữa, không phải là Thích nữ nữa.
«6. Không được phạm tám sự, cả đến với súc sinh, nếu tỳ-kheo-ni với tâm nhiễm ô, chịu cho người nam có tâm nhiễm ô nắm tay, nắm áo vào chỗ khuất, cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng đi, thân thể kề sát nhau, cùng
«6. Không được phạm tám sự, cả đến với súc sinh, nếu tỳ-kheo-ni với tâm nhiễm ô, chịu cho người nam có tâm nhiễm ô nắm tay, nắm áo vào chỗ khuất, cùng đứng, cùng nói chuyện, cùng đi, thân thể kề sát nhau, cùng
ước hẹn nhau; phạm tám sự này, không còn là tỳ-kheo-ni, không phải là Thích nữ nữa.
«7. Không được che dấu tội người khác, dù là tội đột-kiết-la hay tội ác thuyết. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo-ni khác phạm tội ba-la-di mà không nêu ra, không bạch Tăng hay không nói cho số đông người biết, về sau, khi tỳ-kheo-ni kia hoặc bãi đạo, hoặc bị diệt tẫn; bấy giờ mới nói rằng: ‹Trước đây tôi đã biết có sự kiện như vậy như thế.› Do trọng tội phú tàng này, không còn là tỳ-kheo-ni, không phải là Thích nữ nữa.
«8. Không được theo tỳ-kheo bị xả trí,[31] theo sa-di cho đến người giữ chùa bị xả trí. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo kia đã bị Tăng xả trí như pháp, như luật, như lời Phật dạy mà không phục tùng, không chịu sám hối; nếu Tăng chưa tác pháp cho người ấy sống chung mà tùy thuận theo tỳ-kheo ấy; các tỳ-kheo-ni can gián tỳ-kheo-ni này rằng: ‹Này cô, có biết không, nay tỳ-kheo ấy bị Tăng xả trí. Như pháp, như luật, như lời Phật dạy. Nhưng tỳ-kheo ấy không phục tùng, không chịu sám hối; Tăng chưa tác pháp xả cho tỳ-kheo ấy
«7. Không được che dấu tội người khác, dù là tội đột-kiết-la hay tội ác thuyết. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo-ni khác phạm tội ba-la-di mà không nêu ra, không bạch Tăng hay không nói cho số đông người biết, về sau, khi tỳ-kheo-ni kia hoặc bãi đạo, hoặc bị diệt tẫn; bấy giờ mới nói rằng: ‹Trước đây tôi đã biết có sự kiện như vậy như thế.› Do trọng tội phú tàng này, không còn là tỳ-kheo-ni, không phải là Thích nữ nữa.
«8. Không được theo tỳ-kheo bị xả trí,[31] theo sa-di cho đến người giữ chùa bị xả trí. Nếu tỳ-kheo-ni biết tỳ-kheo kia đã bị Tăng xả trí như pháp, như luật, như lời Phật dạy mà không phục tùng, không chịu sám hối; nếu Tăng chưa tác pháp cho người ấy sống chung mà tùy thuận theo tỳ-kheo ấy; các tỳ-kheo-ni can gián tỳ-kheo-ni này rằng: ‹Này cô, có biết không, nay tỳ-kheo ấy bị Tăng xả trí. Như pháp, như luật, như lời Phật dạy. Nhưng tỳ-kheo ấy không phục tùng, không chịu sám hối; Tăng chưa tác pháp xả cho tỳ-kheo ấy
[31] Xả Trí 捨置 (Pali: ukkhittaṃ bhikkhuṃ, Bhikkhunivibhaṅga, Vin.iv.219): Bị gạt sang một bên. Cũng gọi là bị cử 被舉. Chỉ tỳ-kheo ngoan cố, do đó Tăng tác yết-ma ha gián nhưng vẫn không phục tùng. Tăng tác yết-ma xả trí. Tỳ-kheo nào thuận theo người bị Tăng xả trí, phạm ba dật đề, điều 69 Tứ phần. Nhưng nếu tỳ-kheo-ni theo người xả trí phạm ba-la-di.
sống chung. Vậy cô đừng tùy thuận.› Được tỳ-kheo-ni kia can gián như vậy mà tỳ-kheo-ni này cố chấp không bỏ. Các tỳ-kheo-ni nên can gián ba lần cho bỏ sự ấy. Sau ba lần can gián, bỏ thì tốt, nếu không bỏ, không còn là tỳ-kheo-ni, không phải là Thích nữ nữa.[32]
«Này tân tỳ-kheo-ni, đức Như lai, bậc Vô sở trước, Đẳng chính giác, đã nói tám pháp ba-la-di, lại nói bốn thí dụ. Nếu ai phạm tám điều trọng cấm này, như người đã bị cắt đầu không còn có thể cứu sống được nữa; như cây ta la bị chặt đứt lõi không còn sinh trưởng được nữa; như cây kim sút lỗ không còn dùng được nữa; lại như tảng đá lớn bị vỡ hai không còn dính lại được. Nếu tỳ-kheo-ni phạm tám trọng cấm này rồi thì phẩm hạnh tỳ-kheo-ni không thể phục hồi được nữa. Trong tám điều này ngươi phải trọn đời hộ trì không được trái phạm.»
«Này tân tỳ-kheo-ni, đức Như lai, bậc Vô sở trước, Đẳng chính giác, đã nói tám pháp ba-la-di, lại nói bốn thí dụ. Nếu ai phạm tám điều trọng cấm này, như người đã bị cắt đầu không còn có thể cứu sống được nữa; như cây ta la bị chặt đứt lõi không còn sinh trưởng được nữa; như cây kim sút lỗ không còn dùng được nữa; lại như tảng đá lớn bị vỡ hai không còn dính lại được. Nếu tỳ-kheo-ni phạm tám trọng cấm này rồi thì phẩm hạnh tỳ-kheo-ni không thể phục hồi được nữa. Trong tám điều này ngươi phải trọn đời hộ trì không được trái phạm.»
g. Truyền thọ các y pháp
Nội dung cơ bản của các y pháp giống như của tỳ-kheo, đã được nói trong chương trước. Tuy vậy ở đây có sự bất đồng giữa các bộ. Theo Tứ phần tỳ-kheo-ni yết-ma pháp,[33] bốn sở y của tỳ-kheo-ni hoàn toàn đồng nhất với của tỳ-kheo. Nhưng, Di sa tắc
[32] Văn Hán, tham chiếu Tứ phần tỳ-kheo-ni yết-ma pháp, Đại 22, tr.1068a.
[33] Đại 22, tr.1680a. Cf. Tứ phần 48, Đại 22, tr.926a.
yết-ma bản,[34] thay điều sở y thứ ba của tỳ-kheo, «y thọ hạ» (sống nương dưới gốc cây) bằng «y thô tệ ngọa cụ»[35] (sống y trên các ngọa cụ thô xấu). Trái lại, Thập tụng yết-ma tỳ-kheo yếu dụng[36 bỏ hẳn sở y về thọ hạ này, nên tỳ-kheo-ni chỉ có ba sở y, bởi vì, theo ni luật: «ni bất trụ lan-nhã,»[37] tỳ-kheo-ni không được phép sống tại a-lan-nhã.
h. Truyền tám kỉnh pháp
Yết-ma của các bộ đều không nói đến việc truyền tám kỉnh pháp.[38] Do đó văn truyền tám kỉnh pháp dưới đây chỉ có tính cách tham khảo.
[34] Đại 22, tr.220c.
[35] 依麤弊臥具.
[36] Đại 23, tr.499b-c.
[37] Cf. Tứ phần 49, Đại 22, tr.928a 14. Pali, Cullavagga x, Vin.2. tr.278: na bhikkhave bhikkhuniyā araññe vatthabbaṃ. yā vaseyya āpatti dukkaṭassā ti, Tỳ-kheo-ni không được phép sống tại a-lan-nhã. Ai sống ở đó, phạm đột-kiết-la.
[38] Tứ phần 48, tr.923a 26: bát bất khả quá pháp 八不可過法; Ngũ phần 29, tr.185c19: bát bất khả việt pháp 八不可越法; Tăng kỳ 30, tr.471b1, Thâp tụng 47, tr.345c8: bát kính pháp 八敬法. Pali, Cullavagga x, Vin.2. 255: aṭṭhagarudhamma. Về truyền thọ, Tạp yết-ma, Đại 22, tr.1050a, Tứ phần tỳ-kheo-ni yết-ma, tr.106c-8a, Di-sa-tắc yết-ma bản, tr.221a-c: chỉ có văn truyền 8 ba-la-di và 4 y, không có văn truyền 8 kỉnh pháp. Thập tụng yết-ma tỳ-kheo yếu dụng, Đại 23, tr.499c-500b: truyền 3 y pháp, 8 đọa pháp; cũng không có văn truyền 8 kỉnh pháp. Tùy cơ yết-ma và Ni yết-ma (Hoài Tố) cũng không có văn truyền. Nói tóm, khởi thủy, trong sự truyền thọ cụ túc cho ni, không có truyền 8 kỉnh pháp.
«Này tân tỳ-kheo, hãy lắng nghe. Đức Phật đã lập tám pháp tôn kỉnh. Người nữ y nơi đó mà được xuất gia, thọ cụ túc. Tám pháp ấy là gì?
1. Tỳ-kheo-ni dù trăm tuổi hạ, khi thấy tỳ-kheo dù mới thọ giới, phải đứng dậy đón chào, hỏi han, lễ bái, thỉnh ngồi.
2. Không được mắng tỳ-kheo.
3. Không được nêu tội tỳ-kheo, không được tác pháp ức niệm, tự ngôn trị đối với tỳ-kheo, không được ngăn tỳ-kheo xét tội, ngăn thuyết giới, ngăn tự tứ, và nói lỗi lầm của tỳ-kheo Tăng. Nhưng tỳ-kheo Tăng được nói lỗi của tỳ-kheo-ni.
4. Phải thỉnh cầu tỳ-kheo Tăng mà thọ cụ túc.
5. Nếu phạm Tăng tàn, phải ở giữa hai bộ Tăng, nửa tháng hành pháp ý hỷ.
6. Nửa tháng phải đến tỳ-kheo Tăng cầu thỉnh giáo thọ.
7. Không được kiết hạ an cư ở chỗ không có tỳ-kheo Tăng.
8. Sau khi an cư phải đến giữa tỳ-kheo Tăng cầu ba sự tự tứ là thấy, nghe và nghi.
Tám pháp tôn kính như vậy, tỳ-kheo-ni phải trọn đời phụng trì.»
1. Tỳ-kheo-ni dù trăm tuổi hạ, khi thấy tỳ-kheo dù mới thọ giới, phải đứng dậy đón chào, hỏi han, lễ bái, thỉnh ngồi.
2. Không được mắng tỳ-kheo.
3. Không được nêu tội tỳ-kheo, không được tác pháp ức niệm, tự ngôn trị đối với tỳ-kheo, không được ngăn tỳ-kheo xét tội, ngăn thuyết giới, ngăn tự tứ, và nói lỗi lầm của tỳ-kheo Tăng. Nhưng tỳ-kheo Tăng được nói lỗi của tỳ-kheo-ni.
4. Phải thỉnh cầu tỳ-kheo Tăng mà thọ cụ túc.
5. Nếu phạm Tăng tàn, phải ở giữa hai bộ Tăng, nửa tháng hành pháp ý hỷ.
6. Nửa tháng phải đến tỳ-kheo Tăng cầu thỉnh giáo thọ.
7. Không được kiết hạ an cư ở chỗ không có tỳ-kheo Tăng.
8. Sau khi an cư phải đến giữa tỳ-kheo Tăng cầu ba sự tự tứ là thấy, nghe và nghi.
Tám pháp tôn kính như vậy, tỳ-kheo-ni phải trọn đời phụng trì.»
i . Giáo giới
«Ngươi đã thọ giới xong. Bạch tứ yết-ma như pháp thành tựu; đắc xứ sở. Hòa thượng như
pháp. A-xà-lê như pháp. Hai bộ Tăng đều hội đủ. Hãy khéo thọ lãnh giáo pháp. Hãy siêng năng cúng dường Phật, Pháp Tăng. Hòa thượng A-xà-lê nhất thiết có điều chỉ dạy như pháp, không được vi nghịch. Hãy học hỏi, đọc tụng kinh điển, siêng năng tìm cầu phương tiện, ở trong Phật pháp chứng đắc Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán. Sơ tâm xuất gia của ngươi như vậy mới không vô ích, quả báo không đoạn tuyệt. Còn những điều chưa biết, hãy hỏi Hòa thượng, A-xà-lê.»[39]
[39] Tứ phần Ni yết-ma, Đại 22, tr.1068b. Xem thêm, Thập tụng yết-ma tỳ-kheo yếu dụng, Đại 23, tr.500c.
/75