Tìm kinh sách
Yết - Ma Yếu Chỉ
Tác giả: Giảng thuật: Thích Trí Thủ, Biên soạn:Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh, Tỳ-kheo Thích Nguyên Chứng. Dịch giả: Thích Trí Thủ. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 360.
Chương 42: 2. Nhật kỳ sám hối (Trang 216 - 219)
cho. Nếu không thể thỉnh được tỳ-kheo thanh tịnh nào đến, thì Tăng ở đây phải sai hai hoặc ba tỳ-kheo sang trú xứ khác có tỳ-kheo thanh tịnh mà xin tác pháp sám hối. Sau khi tác pháp, các tỳ-kheo này được coi là thanh tịnh, sẽ trở về trú xứ của mình mà tác pháp cho các tỳ-kheo khác. Thảng hoặc, không thể thỉnh cũng không thể sai, thời gian gấp rút, hay vì lý do nào khác, toàn thể Tăng trong trú xứ này phải tác pháp yết-ma sám hối tập thể.
2. NHẬT KỲ SÁM HỐI
Theo phạm vi rộng rãi, thì mỗi tháng có từ 4 đến 8 ngày bố-tát tức trai giới, gồm các ngày 7 và 8, 14 và 15, 22 và 23, 29 và 30. Đây là những ngày để cho chúng đệ tử tại gia thọ giới cận trụ, học tập đời sống xuất gia. Nhưng trong sinh hoạt của Tăng, mỗi tháng chỉ có hai ngày bố-tát, là những ngày định kỳ thuyết giới. Đây là định kỳ bắt buộc.
Nếu có những trường hợp nạn duyên, tức những tai họa bất ngờ xảy đến cho Tăng, không thể giữ đúng hạn kỳ thuyết giới, thì ngày thuyết giới có thể triển hạn, dời sang ngày khác. Những tai họa được kể là do vua chúa đưa đến, do đạo tặc, do nước, do lửa, do bệnh, do người, do ma quỉ, hay do ác thú. Việc thuyết giới không tác pháp được trong hai ngày theo định kỳ chính thức mà thực hiện trong khoảng giữa hạn kỳ này với hạn kỳ sau, được gọi là trung gian bố-tát.[20] Trừ hai ngày chính thức trong tháng, và một
Nếu có những trường hợp nạn duyên, tức những tai họa bất ngờ xảy đến cho Tăng, không thể giữ đúng hạn kỳ thuyết giới, thì ngày thuyết giới có thể triển hạn, dời sang ngày khác. Những tai họa được kể là do vua chúa đưa đến, do đạo tặc, do nước, do lửa, do bệnh, do người, do ma quỉ, hay do ác thú. Việc thuyết giới không tác pháp được trong hai ngày theo định kỳ chính thức mà thực hiện trong khoảng giữa hạn kỳ này với hạn kỳ sau, được gọi là trung gian bố-tát.[20] Trừ hai ngày chính thức trong tháng, và một
ngày trước ngày đó, những ngày còn lại đều được gọi là trung gian. Như vậy, nếu hạn kỳ 15 phải thuyết giới, nhưng do tai họa bất ngờ, việc thuyết giới được dời sang ngày 16, hoặc ngày thuận tiện nào đó trong những ngày tiếp theo, triển hạn lâu nhất đến ngày 28 hoặc 27 nếu tháng thiếu. Nếu thuyết giới vào ngày 30 bị đình chỉ, thì sự triển hạn cũng tương tợ, và lâu nhất là đến ngày 13. Theo đó thì việc thuyết giới không được tiến hành trong hai ngày liên tiếp nhau; mà cần phải cách khoảng ít nhất một ngày. Có hai lý do cần phải có ngày cách khoảng này. Thứ nhất, trong trường hợp phạm vi cương giới rộng rãi, một tỳ-kheo ở xa giới trường nhất phải đi bộ hết một ngày mới đến được địa điểm thuyết giới, thì việc thuyết giới cách nhật như vậy mới có đủ thời gian để tập hợp các tỳ-kheo. Thứ hai, cũng nói là để có đủ thời gian tác pháp sám hối, hầu có sự thanh tịnh và hòa hợp trong Tăng trước khi thuyết giới.
Như vậy, nếu hạn kỳ chót của ngày trung gian bố-tát mà Tăng vẫn chưa thuyết giới được, thì sự thuyết giới của định kỳ trước sẽ được hợp làm một với định kỳ sau. Trong một định kỳ, tại một trú xứ, không được thuyết giới hai lần.[21] Sự thuyết giới hai lần trong một định kỳ là dấu hiệu sự chia rẽ trong Tăng, do đó tuyệt đối không được phép làm.
Việc triển hạn ngày thuyết giới, ngoài lý do vì tám tai họa bất ngờ như đã kể, còn có một lý do trọng
Như vậy, nếu hạn kỳ chót của ngày trung gian bố-tát mà Tăng vẫn chưa thuyết giới được, thì sự thuyết giới của định kỳ trước sẽ được hợp làm một với định kỳ sau. Trong một định kỳ, tại một trú xứ, không được thuyết giới hai lần.[21] Sự thuyết giới hai lần trong một định kỳ là dấu hiệu sự chia rẽ trong Tăng, do đó tuyệt đối không được phép làm.
Việc triển hạn ngày thuyết giới, ngoài lý do vì tám tai họa bất ngờ như đã kể, còn có một lý do trọng
yếu khác. Đó là tranh chấp giữa Tăng chưa được giải quyết. Sự tranh chấp này phần lớn do tranh luận để kết tội một tỳ-kheo vi phạm một học xứ nào đó. Nếu sự tranh chấp này được giải quyết êm đẹp, khiến Tăng hòa hợp như cũ trước khi thuyết giới, thì bấy giờ Tăng cần phải tác pháp yết-ma đình chỉ tranh chấp để cùng thuyết giới chung. Văn bạch yết-ma như sau:
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. Chúng Tăng do bởi tránh sự khiến xảy ra tranh chấp, khiến Tăng không hòa hợp. Tăng bị tan vỡ, Tăng bị hoen ố, Tăng bị chia rẽ thành hai nhóm. Nay người phạm tội đã nhận biết mình phạm tội, và đã sám hối, sự hoen ố của Tăng đã được diệt trừ. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng nay chấp thuận hòa hiệp thuyết giới. Đây là lời tác bạch.»
Bạch yết-ma được thành tựu như vậy rồi. Tăng mới cùng hòa hợp thuyết giới như thường lệ. Thảng hoặc, tại một trú xứ nào đó, các tỳ-kheo ở đây đang hòa hợp và không có dấu hiệu gì để phải triển hạn ngày thuyết giới. Nhưng bất ngờ các tỳ-kheo ở đây hay biết rằng có một số tỳ-kheo ở các trú xứ khác ưa tranh chấp hay đang tranh chấp và đang đến trú xứ này để thuyết giới. Muốn tránh sự tranh chấp có thể xảy ra khiến Tăng không thể hòa hợp thuyết giới, thì các tỳ-kheo ở trú xứ này nên thuyết giới trước một ngày, trước khi các tỳ-kheo các trú xứ kia đến. Như định kỳ thường xuyên là ngày 15 thì việc thuyết giới nên nói vào ngày 14. Trường hợp không tiên liệu
trước sự việc xảy ra như vậy để thuyết giới trước, mà trong lúc các tỳ-kheo tại trú xứ này đang tập họp vào giới trường để tác pháp thuyết giới, bấy giờ mới nhận biết, thì các tỳ-kheo thường trú tại trú xứ này có thể âm thầm rút lui khỏi giới trường, ra ngoài phạm vi đại giới, kết tiểu giới để thuyết giới; nhường lại giới trường và cả đại giới cho nhóm tỳ-kheo khách đang có vấn đề tranh chấp ấy. Nếu có thể rút lui khỏi giới trường và đại giới, thì Tăng thường trú nên tác pháp yết-ma dời ngày thuyết giới. Văn bạch yết-ma như sau:
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận ngày hôm nay Tăng không thuyết giới, mà dời lại đến ngày thứ 14 (hay 15) tháng đen (hay tháng trắng) sẽ thuyết giới. Đây là lời tác bạch.»
Sau khi tác pháp dời ngày thuyết giới đến hết ngày triển hạn mà nhóm tỳ-kheo khách vẫn chưa dời đi chỗ khác khiến Tăng thường trú không thể hòa hợp thuyết giới, thì Tăng ở đây lại tác pháp dời thêm ngày nữa. văn bạch như sau:
«Đại đức Tăng, xin lắng nghe. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận ngày hôm nay Tăng không thuyết giới, mà dời lại đến ngày 15 (hay 14) tháng trắng (hay tháng đen) sẽ thuyết giới. Đây là lời tác bạch.»
Nếu dời thêm một hạn kỳ như vậy nữa mà nhóm tỳ-kheo khách vẫn chưa chịu đi khỏi, thì Tăng thường
/75