Tìm kinh sách
Yết - Ma Yếu Chỉ
Tác giả: Giảng thuật: Thích Trí Thủ, Biên soạn:Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh, Tỳ-kheo Thích Nguyên Chứng. Dịch giả: Thích Trí Thủ. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 360.
Chương 44: 4. Việc kiểm tăng (Trang 225 - 226)
«Hôm nay là ngày 15 (hay 14) tháng trắng (hoặc đen) là ngày chúng Tăng thuyết giới. Tôi tỳ-kheo… thanh tịnh.»[27] (nói ba lần)
Vào ngày thuyết giới, khi các tỳ-kheo đến một trú xứ nào, phải lưu tâm nhận xét Tăng ở đây đã thuyết giới chưa. Khi đến một trú xứ, vào trong giới trường, thấy có dấu hiệu chuẩn bị thuyết giới, nhưng không thấy có tỳ-kheo thường trú nào ở đó, các tỳ-kheo khách phải đi tìm kiếm. Nếu không tìm thấy, phải gọi lớn. Nếu gọi mà cũng không thấy, họ có thể cùng nhau hòa hợp tác pháp thuyết giới như là những tỳ-kheo thường trú vậy.
Còn các tỳ-kheo thường trú, sau khi thuyết giới có việc cần đi phải dặn người ở lại, hoặc dặn sa-di, hoặc dặn người giữ vườn rằng Tăng ở đây đã thuyết giới xong. Nếu hoàn toàn không có ai để dặn như vậy cả, họ phải làm dấu như rải hoa, hay viết giấy dán vào một chỗ nào đó để báo cho biết rằng ở đây đã thuyết giới. Như vậy, tránh cho các tỳ-kheo khách không biết rằng trú xứ này Tăng đã thuyết giới, bèn không hòa hiệp thuyết giới.
Còn các tỳ-kheo thường trú, sau khi thuyết giới có việc cần đi phải dặn người ở lại, hoặc dặn sa-di, hoặc dặn người giữ vườn rằng Tăng ở đây đã thuyết giới xong. Nếu hoàn toàn không có ai để dặn như vậy cả, họ phải làm dấu như rải hoa, hay viết giấy dán vào một chỗ nào đó để báo cho biết rằng ở đây đã thuyết giới. Như vậy, tránh cho các tỳ-kheo khách không biết rằng trú xứ này Tăng đã thuyết giới, bèn không hòa hiệp thuyết giới.
4. VIỆC KIỂM TĂNG
Thủ tục kiểm Tăng số, danh từ luật gọi là hành xá-la hay hành trù,[28] nghĩa là phát và đếm thẻ. Trong vấn
[27] Pali, op.cit.: ajja me uposathoti adiṭṭhatabbo, nếu chỉ một tỳ-kheo, tâm niệm: «Hôm nay là ngày tôi bố-tát.»
[28] Pali: salākā (skt. śalākā), Hán: xá-la 舍羅, dịch là trù 籌. Ngũ phần 18, tr.123a: do có một số tỳ-kheo khách nên không
đề thuyết giới ở đây, việc hành xá-la có mục đích kiểm điểm số tỳ-kheo hiện diện. Bởi vì tất cả các tỳ-kheo cùng sống chung trong một trú xứ, trừ những vị có duyên sự đặc biệt thì phải gởi dục, còn tất cả phải tập họp nghe thuyết giới. Khi kiểm điểm Tăng số nếu phát hiện có tỳ-kheo nào vắng mặt không lý do, Tăng phải cho đi tìm khắp trong cương giới của trú xứ. Nếu tỳ-kheo ấy đã ra khỏi trú xứ thì thôi, còn nếu đang ở trong phạm vi của trú xứ thì phải gọi đến. Tăng tập họp thuyết giới mà thiếu một tỳ-kheo trong cùng trú xứ, tăng yết-ma bất thành, vì đây là dấu hiệu có sự chia rẽ trong Tăng.
Trong thời kỳ đức Thích Tôn tại thế, và cả trong thời Luật tạng được hình thành, do sự ghi chép bằng văn tự chưa được phổ biến, cho nên phải dùng đến thẻ kiểm điểm Tăng số. Người phát thẻ và thâu thẻ để đếm phải được Tăng sai. Thẻ được phát cho tất cả tỳ-kheo hiện diện, luôn cả tỳ-kheo thường trú và tỳ-kheo khách, sau đó thâu lại và đếm để biết số tỳ-kheo đang hiện diện là bao nhiêu. Tỳ-kheo hành xá-la xong, bạch trình Tăng biết kết quả.
Các công việc hành xá-la này đều có yết-ma cả, và đều kể chung là yết-ma thuyết giới. Do đó, khi tác pháp chỉ có một tiền phương tiện chung. Tuy nhiên,
biết tổng số tỳ-kheo hiện diện, và cũng không nhớ sau khi đếm, nên Phật dạy rút thẻ để kiểm điểm số hiện diện. Cf. Mahāvagga ii. 117: tadahuposathe nāmaggena gaṇetuṃ salākaṃ vā gāhetuṃ, vào ngày bố-tát, hoặc đếm số theo nhóm, hoặc hành trù.
Trong thời kỳ đức Thích Tôn tại thế, và cả trong thời Luật tạng được hình thành, do sự ghi chép bằng văn tự chưa được phổ biến, cho nên phải dùng đến thẻ kiểm điểm Tăng số. Người phát thẻ và thâu thẻ để đếm phải được Tăng sai. Thẻ được phát cho tất cả tỳ-kheo hiện diện, luôn cả tỳ-kheo thường trú và tỳ-kheo khách, sau đó thâu lại và đếm để biết số tỳ-kheo đang hiện diện là bao nhiêu. Tỳ-kheo hành xá-la xong, bạch trình Tăng biết kết quả.
Các công việc hành xá-la này đều có yết-ma cả, và đều kể chung là yết-ma thuyết giới. Do đó, khi tác pháp chỉ có một tiền phương tiện chung. Tuy nhiên,
biết tổng số tỳ-kheo hiện diện, và cũng không nhớ sau khi đếm, nên Phật dạy rút thẻ để kiểm điểm số hiện diện. Cf. Mahāvagga ii. 117: tadahuposathe nāmaggena gaṇetuṃ salākaṃ vā gāhetuṃ, vào ngày bố-tát, hoặc đếm số theo nhóm, hoặc hành trù.
/75