Tìm kinh sách
Yết - Ma Yếu Chỉ
Tác giả: Giảng thuật: Thích Trí Thủ, Biên soạn:Tỳ-kheo Thích Đỗng Minh, Tỳ-kheo Thích Nguyên Chứng. Dịch giả: Thích Trí Thủ. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 360.
Chương 48: 8. Thuyết giới cho Sa-di (Trang 238 - 242)
Tỳ-kheo được Tăng sai nói rõ ngày giờ thuận tiện đối với mình. Việc ổn định ngày sang giáo thọ ni chúng cần tránh những ngày mồng 1, mồng 2, mồng 3, các ngày 14 và 15, tránh những ngày mà ni chúng có thể tác pháp thuyết giới.
Việc giáo thọ trên đây là trình bày những điểm chính được qui định trong luật. Ngày nay, nhất là trong hiện tình phát triển công tác giáo dục Tăng Ni, việc dạy kinh, luật và luận cho cả Ni và Tăng đều có qui củ tương đối, và được thực hiện thường xuyên, theo chương trình được ấn định cụ thể. Do đó, sự việc Ni cầu giáo thọ sư chỉ được chấp hành cho đúng nguyên tắc của luật chế mà thôi, chứ trong thực tế thì không phải đợi mỗi nửa tháng mới có việc ni chúng sai người cầu giáo thọ. Mỗi kỳ thuyết giới, ni chúng sai người sang tỳ-kheo Tăng thỉnh cầu giáo thọ là một điều trong tám kỉnh pháp mà Phật đã chế định phải được chấp hành nghiêm chỉnh. Do đó, dù Tăng có người sang giáo thọ hay không, việc thỉnh tỳ-kheo Tăng sang ni chúng để giáo giới là phận sự của ni chúng không được xao lãng bỏ qua.
Việc giáo thọ trên đây là trình bày những điểm chính được qui định trong luật. Ngày nay, nhất là trong hiện tình phát triển công tác giáo dục Tăng Ni, việc dạy kinh, luật và luận cho cả Ni và Tăng đều có qui củ tương đối, và được thực hiện thường xuyên, theo chương trình được ấn định cụ thể. Do đó, sự việc Ni cầu giáo thọ sư chỉ được chấp hành cho đúng nguyên tắc của luật chế mà thôi, chứ trong thực tế thì không phải đợi mỗi nửa tháng mới có việc ni chúng sai người cầu giáo thọ. Mỗi kỳ thuyết giới, ni chúng sai người sang tỳ-kheo Tăng thỉnh cầu giáo thọ là một điều trong tám kỉnh pháp mà Phật đã chế định phải được chấp hành nghiêm chỉnh. Do đó, dù Tăng có người sang giáo thọ hay không, việc thỉnh tỳ-kheo Tăng sang ni chúng để giáo giới là phận sự của ni chúng không được xao lãng bỏ qua.
8. THUYẾT GIỚI CHO SA-DI
Theo tinh thần luật chế, những người chưa thọ cụ túc không được phép dự nghe các tỳ-kheo thuyết giới. Các sa-di cũng không ra ngoài qui định này.[38] Tuy nhiên, vì đã dự vào hàng xuất gia, mặc dù chưa thọ
đại giới, nhưng những phận sự của tỳ-kheo như thuyết giới, an cư và tự tứ, sa-di cũng cần phải tham dự. Do đó, trong các nghi thuyết giới được hành trì ở Trung Hoa,[39] cũng như ở Việt nam, các luật sư đều có phần nói riêng về sự thuyết giới cho sa-di. Việc thuyết giới này có một số điểm khác nhau giữa Tứ phần hành sự sao của Đạo Tuyên[40] và Yết-ma chỉ
[39] Hành sự sao, chương 10 ‹Thuyết giới chánh nghi›, chương 28 ‹Sa di biệt hành›, có đề cập việc sa-di được cho dự bố-tát một phần, nhưng không có văn thuyết giới cho sa-di. Tùy cơ yết-ma hoàn toàn không đề cập việc sa-di dự thuyết giới.
[40] Tứ phần luật hành sự sao thượng 4. ‹Thuyết giới chánh nghi› (Đại 40, tr.36c12): các sa-di lui ra trước tiền phương tiện, hay khi Thượng tọa vấn đáp tiền phương tiện đến chỗ vị thọ cụ giả xuất.› Câu này thường được dịch thành câu hỏi: ‹Người chưa thọ cụ túc đã ra chưa?› Nhưng theo ý ở đây thì nó là mệnh lệnh: ‹Người chưa thọ cụ túc hãy ra.› Sau đó Tăng tác pháp yết-ma thuyết giới và sau khi đọc xong các thiên tụ của giới bổn, trước đọan: ‹minh nhân năng hộ giới,› lại đánh kiểng gọi các sa-di vào để dự nghe. Cf. ibid., chương 28 ‹Sa-di biệt hành› (Đại 22, tr.151b): Có hai trường hợp sa-di nghe giới, thông hành và biệt hành. Về thông hành, tập hợp theo các tỳ-kheo, cho đến khi tác tiền phương tiện, đến chỗ ‹Người chưa thọ cụ túc giới hãy ra,› bấy giờ các sa-di đồng ra quỳ trước Thượng tọa. Thượng toạ nói:«Nay chúng tăng ở đây bố-tát thuyết giới. Các ngươi chưa thọ cụ túc nên không được dự nghe. Vậy mỗi người hãy tùy theo bản nghiệp mà tụng tập, cẩn thận chớ buông lung. Cho đến khi nghe kiền chùy thì hãy trở lại đây.» Các sa-di sau đó lần lượt đi ra. Về biệt hành, khi nghe kiền chuỳ, cũng tập hợp như tỳ-kheo nhưng riêng chỗ khác. Cũng hành trù riêng biệt sau đó đưa đến cho tỳ-kheo duy-na để cáo tri tổng số tỳ-kheo và sa-di cho Tăng biết. Sau đó, sa-di về chỗ riêng, cử người tụng giới sa-di. Tụng xong, chờ nghe hiệu kiền chuỳ, trở lại trong Tăng để dự nghe phần cuối của
nam của Chiêu Minh luật sư. Thông lệ ở Việt Nam chấp hành theo nghi thức Yết-ma chỉ nam có thêm một số chi tiết như sau:
Sau khi nghe tiếng hiệu kiền chùy họp Tăng thuyết giới, các sa-di cũng theo thầy duy na vào giữa Tăng. Duy na xướng:
Sau khi nghe tiếng hiệu kiền chùy họp Tăng thuyết giới, các sa-di cũng theo thầy duy na vào giữa Tăng. Duy na xướng:
«Các sa-di theo thứ tự tấn đường. Nghe tiếng khánh, chí thành đảnh lễ Đại Tăng ba lạy.»
Lạy xong, quì xuống, nghe Thượng tọa giáo giới.
Thượng tọa nói:
Thượng tọa nói:
«Này các sa-di, hôm nay là ngày… Ngày chúng Tăng hòa hợp thuyết giới. Các ngươi hãy nghiệm xét trong nửa tháng vừa qua đối với mười giới sa-di có điều nào trái phạm hay không. Nay ta hỏi các ngươi, phải theo sự thực mà đáp. Không được phép che dấu. Nếu che dấu tội lỗi của mình, tội lỗi càng thêm nặng, và các ngươi không xứng đáng là đệ tử xuất gia của Phật.
«Mười giới của sa-di là:
«1. Không được sát sinh. Các ngươi có trái phạm không?
«2. Không được trộm cắp. Các ngươi có trái phạm không?
«3. Không được dâm dục. Các ngươi có trái phạm không?
«1. Không được sát sinh. Các ngươi có trái phạm không?
«2. Không được trộm cắp. Các ngươi có trái phạm không?
«3. Không được dâm dục. Các ngươi có trái phạm không?
Giới kinh.
«4. Không được nói dối. Các ngươi có trái phạm không?
«5. Không được uống các thứ rượu và các chất say. Các ngươi có trái phạm không?
«6. Không được đeo tràng hoa, và xoa ướp các thứ hương thơm. Các ngươi có trái phạm không?
«7. Không được ca, múa, hát, xướng và cố ý xem nghe. Các ngươi có trái phạm không?
«8. Không được nằm ngồi trên giường ghế cao rộng, phóng túng thân tâm. Các ngươi có trái phạm không?
«9. Không được ăn phi thời, trừ bịnh duyên. Các ngươi có trái phạm không?
«10. Không được cầm nắm và cất chứa vàng bạc, châu báu. Các ngươi có trái phạm không?
«Này các sa-di. Thân người khó được, giới pháp khó gặp. Thời gian trôi mau, đạo nghiệp khó thành tựu. Các ngươi phải thanh tịnh thân khẩu ý, siêng học kinh luật luận. Cẩn thận chớ buông lung.»
«5. Không được uống các thứ rượu và các chất say. Các ngươi có trái phạm không?
«6. Không được đeo tràng hoa, và xoa ướp các thứ hương thơm. Các ngươi có trái phạm không?
«7. Không được ca, múa, hát, xướng và cố ý xem nghe. Các ngươi có trái phạm không?
«8. Không được nằm ngồi trên giường ghế cao rộng, phóng túng thân tâm. Các ngươi có trái phạm không?
«9. Không được ăn phi thời, trừ bịnh duyên. Các ngươi có trái phạm không?
«10. Không được cầm nắm và cất chứa vàng bạc, châu báu. Các ngươi có trái phạm không?
«Này các sa-di. Thân người khó được, giới pháp khó gặp. Thời gian trôi mau, đạo nghiệp khó thành tựu. Các ngươi phải thanh tịnh thân khẩu ý, siêng học kinh luật luận. Cẩn thận chớ buông lung.»
Các sa-di đồng thanh đáp:
«Y giáo phụng hành.»
Tiếp theo, đồng đảnh lễ Đại Tăng ba lạy, và theo thứ tự ra khỏi giới trường. Tại một nơi ngoài giới trường, các sa-di cùng tụng đọc giới kinh của sa-di.
Nhưng theo Hành sự sao[41] của Đạo Tuyên, thì sa-di có thể dự nghe một phần giới kinh của tỳ-kheo. Một phần đây là phần đầu gồm các bài kệ ‹Tán khởi› cho đến khi Tăng tác pháp yết-ma thuyết giới thì đi ra; và sau đó, khi Tăng thuyết giới đến hết bảy pháp diệt tránh, các sa-di lại được gọi vào để nghe phần cuối, sau các bài kệ giới kinh của bảy đức Phật, tức từ các bài kệ tán thán giới cho đến hết. Trong phần tác pháp thuyết giới sau đây sẽ được soạn theo nghi thức này của Hành sự sao, có thêm một số chi tiết.
/75