Tìm Hiểu Đạo Phật

Chương 50: Các phương tiện thiện xảo và Thiện xảo Ba la mật (Trang 255 - 257)

bằng sự tận tụy với một Thiện tri thức (một bậc thời về tư duy khéo léo) ngôn từ chỉ có ích một khi chúng trỏ rõ Đạo mà không bị lầm lẫn với sự thể chứng chân lý tối hậu.
Kẻ đã tìm thấy đưuọc chân lý này, ngộ được nó là một vị Phật hay A La Hán, Bậc Tri giả hay Bậc Kiến giả. Các câu chuyện bổn sanh giải thích Ba la mật này do đó chỉ giải thích quá trình phát triển của nó chứ không giải thích quá trình viên mãn của nó. Một chuyện bổn sanh thường được chọn vì một mục đích đó là chuyện về Mahosadha, người đã trở thành đại thần cảu vua và đã cứu vương quốc chống với các kẻ thù bằng sự mưu lược khôn ngoan kỳ đặc. Trí tuệ của ngài tuy là thuộc thế tục vẫn là khuôn thuốc cho nhiều sứ Phật giáo. Chuyện bổn sanh của Ngài dĩ nhiên là một trong chuỗi kiếp sống đưa đễn chỗ rốt ráo là sự Chứng ngộ của Đức Phật Cồ Đàm.

Các phương tiện Thiện xảo và Thiện xảo Ba la mật
Sự sở hữu các phương tiện nhiều hay ít Thiện xảo của một kẻ chưa chứng ngộ tùy thuộc và những công hạnh mà trí tuệ là một khía cạnh của những công thành ấy, trong khi ấy thì ở một cá nhan được quân bình, sự sở hữu ấy còn làm tăng trưởng lòng ham muốn giúp đỡ những người khác. Ngay cả

ở tầng bậc phôi thai của Ba la mật này, sự nối kết với trí tuệ cũng đã có thể được nhận ra dù rằng hai khía cạnh này của sự chững ngộ đang còn hoàn toàn riêng lẻ vì sự quy ngã và vì các Căn bản Bất thiện. Chỉ khi nào điều ấy đã bị nhỏ bật đi và đại trí tuệ trở thành nền tảng cho sự hiểu biết thật sự của người ta và thế giới thì khi ấy Đại Từ bi mới vươn lên, trong khi Trí tuệ thấy không có chúng sanh nào để cứu độ, phân tích thành các sự việc (các pháp), rồi đưa các sự việc ấy vào cái Không mà hóa giải tiêu tan đi thì Từ Bi lại nguyện cứu độ hết thảy chúng sanh, ghi nhận hết thảy mọi thứ khổ đau mà chúng sanh phải chuốc lấy. Trí tuệ và Từ Bi trong khi ở phàm nhân thì tách rời nhau nhưng khi ở một vị Phật hay nột vị A La Hán thì là hai bờ của một dòng chứng ngộ.
Các phương tiện Thiện xảo là biểu hiện tự nhiên của Từ bi. Nếu Từ bi chỉ có nghĩa là sự suy nghĩ về những tư duy “trắc ẩn” thì rõ ràng đấy là một sự chế nhạo. Từ bi, như chúng ta đã ghi nhận ở phần nói về Phạm Trú, phải tỏ ra trong đời người ta bằng hành động trắc ẩn không có hành động trắc ẩn nào ngoài sự trở về Đạo cho một ai muốn thấy hay cho những ai có thể thấy Đạo nhưng chưa có cơ may để thấy được. Đời của Đức Phật là một trường thiên vĩ đại giải thích Ba la mật này ở chỗ phát triển cao nhất của nó. Rất đúng đắn, Ngài nói pháp đúng theo

mức độ của người đến với Ngài. Đối với các Bà la môn muốn sinh vào cõi trời Phạm thiên, Ngài chỉ cho họ con đường hành trì đưa họ đến đó. Đối với kẻ nào mong mỏi về cõi trời thấp hơn của dục giới, Ngài thõa mãn cho họ bằng cách giải thích cái dòng đưa đến tái sinh nơi đó. Đối với những ai lưu tâm đến đời này, đến hạnh phúc bây giờ và ở đây, Ngài chỉ cho họ biết và làm cách nào để có thể đạt được. Đối với người chăn bò, Ngài giảng pháp theo đề mục đàn bò, trong khi đối với nhà nông, Ngài vạch rõ ràng quả trái mà Ngài đã gặt hái được là quả trái của Bất tử (Niết bàn). Những câu hỏi như vậy trong Pháp Cú Luận như truyên Cô gái của người Thợ dệt, hay chuyện nổi tiếng Kisa Gotami và đứa con bị chết của bà, là những chuyện trong ấy ta thấy được phương tiện Thiện xảo Ba la mật. Bằng Ba la mật này, Đức Phật đã có thể làm thõa mãn kẻ kiêu căng nhất trong hàng vua chúa cầm quân, những học giả uyên bác thâm sâu nhất trong các Bà la môn, cũng dễ dàng như Ngài thí đạo cho người nghèo nàn thiếu học, cho những người hốt rác và những người vô thừa nhận – vị sự Chứng ngộ tạo ra từng phương tiện Thiện xảo cho từng trường hợp.
Không phải Ba la mật này bổng vụt lớn lên trong một kiếp.Chúng ta đã học thấy rằng Bồ Tát khi thọ sinh là một con Nai tên Nandiya đã cứu sống song thân già cả mù lòa của người mà người chăm

/55

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội