9e. Tại sao? Bạch Thế Tôn con đã được Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Toàn Giác dạy là đệ nhất trong những người an trú trong tịch tịnh. Bạch Thế Tôn, con là một A-la-hán ly dục hoàn toàn. Bạch Thế Tôn, tuy nhiên con không nghĩ rằng “Con là một A-la-hán ly dục”. Bạch Thế Tôn, nếu con nghĩ rằng con đã chứng đắc A-la-hán thì Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Toàn Giác, đã không tuyên bố về con rằng: “Tu-bồ-đề, thiện nam tử này là người đệ nhất trong những người trú trong tịch tịnh, không trú ở bất cứ một nơi nào khác; đấy là lý do tại sao được gọi là “một người an trú trong tịch tịnh”.

1. Sau khi Thế Tôn phơi bày ý nghĩa về chứng ngộ và thuyết pháp của Như Lai, một số vị trong Thánh chúng vẫn chưa đi ra khỏi vùng nghi vấn, khởi lên ý nghĩ rằng: Nếu không có ngã, không có pháp thì tại sao Thế Tôn có chuyển pháp luân, giảng

 Do vậy, Thế Tôn dạy tiếp đến bốn quả Thánh

2a. Quả Nhập Lưu (Tu-đà-hoàn) là quả vị chứng đắc pháp nhãn thấy rõ vô ngã tướng của các pháp và có niềm tin bất thối vào giáo lý vô ngã, vào Thế Tôn, bậc đã giác ngộ hoàn toàn.

 Thánh quả này đã loại trừ ba hạ phần kiết sử: Thân kiến (chấp thủ năm uẩn là ta, là của ta, là tự ngã của ta), nghi và giới cấm thủ. Do đó, Thánh Tu-đà-hoàn không tưởng đến ngã tướng của các căn và các trần. Nội dung của việc chứng đắc Tu-đà-hoàn quả là thế, không thấy có gì để đắc cả, và không thấy có tự ngã, huống nữa là thấy có sự kiện “ Ta đắc quả Tu-đà-hoàn”.

 Thấy có sự kiện “ Ta đắc quả Tu-đà-hoàn” là điều hoàn toàn trái ngược với tâm lý và trí tuệ của một vị Thánh Tu-đà-hoàn.

2b. Quả Tư-đà-hàm là quả vị chứng đắc pháp nhãn và làm muội lược (yếu hẳn đi) thêm hai kiết sử: Dục và sân.

Tương tự quả vị Tu-đà-hoàn, quả chứng Tư-đà-hàm thuộc vô vi pháp nên chưa từng có một pháp nào đặt chân đến đó được.

Nghĩ rằng, “Ta đắc quả Tư-đà-hàm” là điều không thể có trong tâm lý và trí tuệ của một vị Thánh Tư-đà-hàm.

Quả vị này thuộc vô vi pháp nên các pháp hữu vi không đặt chân đến được. Tại đây, không có mặt của sự đối đãi giữa chủ thể và đối tượng, không có sự tác thành. Do vậy, một vị Thánh A-na-hàm không bao giờ khởi niệm “Ta đắc quả A-na-hàm".

 2d. Thánh A-la-hán là bậc Thánh đã đoạn tận mười kiết sử (thân kiến, nghi, giới cấm thủ, dục, sân, hữu ái, vô hữu ái, mạn, trạo cử và vô minh). Thánh quả này lìa xa hẳn tham ái, chấp thủ, vô minh. Ở đây, không còn có mặt bất cứ một dấu vết hữu tướng nào, không có mặt của hết thảy các pháp hữu vi. Tất cả các tưởng về ngã tướng hoàn toàn bị đoạn diệt, do đó không bao giờ có tưởng “ Ta đắc quả A-la-hán”.

 3. Tôn giả Tu-bồ-đề nêu trường hợp chứng đắc A-la-hán của tự thân để chứng minh sự kiện “một A-la-hán không bao giờ nghĩ rằng mình chứng đắc A-la-hán”.

 Bậc Thánh không nghĩ rằng “ Ta đã chứng đắc”, không có nghĩa là các vị không biết rõ mình đang ở đâu trên đường giải thoát. Sự chứng đắc ở đây là sự vắng mặt hoàn toàn của tham ái và chấp thủ. Ở đây có một trí tuệ khởi lên biết rằng mười kiết

 Riêng ở ba bậc Thánh Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm và A-na-hàm có khác với A-la-hán chỉ ở một điểm là các bậc Thánh này chưa đoạn trừ được năm thượng phần kiết sử (hữu ái, vô hữu ái, mạn, trạo cử và vô minh). Tuy nhiên, các bậc Thánh đấy đều giác tỉnh về vô ngã tướng của tự thân và của các pháp, do đó, các quả vị Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm và A-na-hàm đều vô ngã; do vô ngã, nên không thật sự có sự kiện được chứng đắc.

4. Ở Kim Cương, đoạn Kinh trên xác định: Tôn giả Tu-bồ-đề, bậc A-la-hán, bậc đã ly dục hoàn toàn.

 Theo giáo lý Duyên khởi, tham ái diệt, có nghĩa là chấp thủ diệt, vô minh diệt, cả mười hai chi phần nhân duyên đoạn diệt.

 Như thế tại đây xác nhận rõ Tôn giả Tu-bồ-đề đã tận trừ chấp thủ trước khi dâng lên Thế Tôn câu hỏi đầu tiên vào đầu thời Kinh Kim Cương. Nói cách khác, bây giờ, Tôn giả Tu-bồ-đề đã liễu ngộ trí Bát-nhã, tự thân Tôn giả thật sự không có một vướng mắc nào cả về các tướng.

5. Ngang đây, khi nghe Thế Tôn dạy về nghĩa vô sở đắc, thì trong thính chúng lại có nghi vấn khởi lên. Nếu vô sở đắc thì tại sao có sự kiện đức Phật Nhiên Đăng thọ ký cho Thế Tôn về sau sẽ