any dharma named “Bodhi-being”? - Subhuti replied: No indeed, O Lord. - The Lord said: Because of that the Tathagata teaches, “selfless are all dharmas, they have not the character of living beings, they are without a living soul, without personality”
17g. If any Bodhisattva should say, “I will create harmonious Buddhafields”, he likewise should not be called a Bodhi-being. (And why? “The harmonies of Buddhafields, the hannonies of Buddhafields”, Subhuti, as no-harmonies have they been taught by the Tathagata. Therefore he spoke of “harmonious Buddhafields”).
17h. The Bodhisattva, however, Subhuti, who is intent on “without self are the dharmas, without self are the dharmas”, him the Tathagata, the Arahat, the Fully-Enlight- ened-One has declared to be a Bodhi-being, a great being.
THÁI ĐỘ CỦA BỒ TÁT ĐỐI VỚI VIỆC ĐỘ SINH
17f. Đức Phật dạy: Đúng vậy, này Tu-bồ-đề. Một vị Bồ-tát nếu nói rằng, “Ta sẽ dẫn dắt chúng sinh đến Niết-bàn”, vị ấy sẽ không được gọi là “Bồ-tát”. Tại sao? Này Tu-bồ-đề, có pháp nào được gọi là “Bồ-tát” không? “Tu-bồ-đề đáp: Quả thật không, bạch Thế Tôn. - Đức Phật dạy: Bởi vì thế Như Lai dạy “Tất cả pháp là không có tự ngã, không có đặc tính của chúng sanh, không có linh hồn, không có tính người (một thực thể thường hằng tái sinh).
17g. Nếu có một Bồ-tát nào nói rằng: “Ta sẽ trang nghiêm cõi Phật”, tương tự, vị ấy sẽ không được gọi là Bồ-tát, Tại sao? “Trang nghiêm cõi Phật, trang nghiêm cõi Phật”, này Tu-bồ-dề, đức Như Lai dạy là không-trang nghiêm. Cho nên Như Lai nói “trang nghiêm cõi Phật”.
17h. Tuy nhiên, này Tu-bồ-đề, vị Bồ-tát rõ “hết thảy các pháp là không có tự ngã, hết thảy các pháp là không có tự ngã” Như Lai, bậc A-la-hán, bậc Toàn Giác, tuyên bố vị ấy thực sự là Bồ-tát.
Lời bàn:
1. Khi nghe Thế Tôn dạy “các pháp là không-pháp, không có pháp nào nhờ đó Như Lai chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác...” thì một số thính chúng còn phân vân: Bồ-tát được gọi là Bồ-tát là do có hạnh nguyện độ sinh và chí cầu quả Phật, nay quả Phật không có thật chứng đắc, và chúng sanh là không chúng sinh, thì danh nghĩa Bồ-tát làm sao còn tồn tại?
Thấy được tâm tư ấy, Thế Tôn liền cắt nghĩa rõ thế nào là một Bồ-tát?
2. Lần định nghĩa thứ hai này về Bồ-tát, Thế Tôn nhấn mạnh hơn và đã lặp lại một số lời đã dạy ở phần một của Kinh.
Sự lặp lại có tác dụng đánh thức, lay tỉnh các tâm thức giác tỉnh muộn.