7. Đức Phật hỏi: Này Tu-bồ-đề, ý Ông nghĩ sao, Như Lai có đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không? Có nói pháp chăng? — Tu-bồ-đề đáp: Bạch không, không như chỗ con hiểu những gì Thế Tôn vừa dạy. Tại sao? Pháp mà Thế Tôn đã hoàn toàn giác ngộ và nói lên- pháp ấy không thể để hiểu, không thể được nói về, nó không phải là pháp cũng không phải là không-pháp. Tại sao? Bởi vì các bậc Thánh (Sa môn đệ nhất - Sa môn đệ tử) đều tu pháp vô-vi mà có quả Thánh khác nhau.

2. Trong bản dịch Anh ngữ, Edward Conze đã ghi chú thêm, đại lược rằng:

Các nhà Bắc truyền thích nói rằng giác ngộ của đức Phật không phải là một thực kiện như thực, và Pháp mà Ngài thuyết giảng cũng thế, không phải là lời dạy xác định về các thực kiện xác định. Trong Đại Phẩm Bát-nhã, một bản Kinh dài 8000 dòng trình bày về ba giáo lý căn bản (1) Vô tướng của các pháp, (2) Không tính, và (3) Như tính của các pháp.

  Ở Aviii, 192, Tôn giả Tu-bồ-đề hỏi: “Như Lai có giác ngộ tất cả pháp không? - Đức Thế Tôn dạy: “Ngang qua bản chất của các pháp, các pháp không phải là cái gì xác định. Thực tánh của các pháp là vô tánh, và vô tánh của các pháp là thực tánh của chúng; tất cả các pháp chỉ có một tướng đó là vô tướng. Chính vì lý do này mà tất cả các pháp không thực sự được chứng ngộ bởi Như Lai”.

Tôn giả Tu-bồ-đề, lại hỏi: “Làm sao Thế Tôn lại có thể nói rằng sự giác ngộ hoàn toàn khó, rất khó chứng đắc, khi không có ai có thể chứng đắc ? Vì, do bởi các pháp là không tính, mà không có pháp nào hiện hữu để có thể chứng ngộ. Nếu các pháp là không tính, thì pháp ấy không hiện hữu như đã được nói, đáng cho chúng con từ bỏ. Và

 Thế Tôn dạy: “Sự chứng ngộ hoàn toàn là thật sự khó chứng đắc, bởi vì nó không thể xuất hiện, bởi vì thực sự nó không xảy ta, bởi vì nó không cho một chỗ đứng nào cho sự phân biệt, và bởi vì nó không thích hợp với sự đặt ra các tướng mạo tưởng tượng...” (Ibid, p.37)

3. Đoạn Kinh số 7 này là phần tóm lược phần trên trong Đại Phẩm.

Pháp mà Thế Tôn chứng ngộ hay tuyên thuyết là thực tướng vô tướng, nên nó không thể là đối tượng của một sự hiểu biết hay diễn đạt. Nó không phải là pháp, bởi vì nó không phải là một sự phủ định hay khẳng định: Nó chính là pháp vô vi và có thực nên các bậc Thánh từ Tu-đà-hoàn đến A-la-hán do tu pháp này mà chứng quả Thánh.

  Chúng ta sẽ thấy sáng tỏ trong các đoạn tiếp.

 

8. The Lord then asked: What do you think, Subhuti, if a son or daughter of good family had illed this world System of 1.000 million worlds with the seven precious things, and then gave it as a gift to the Tathagatas, Arahats, Fully- Enlightened-Ones, would they on the strength of that beget