Yet Dharma’s true nature cannot be discemed,

And no one can be conscious of it as an object.

Những ai nếu nghe Ta qua tiếng nói của Ta.

Những người ấy dấn thân vào những nỗ lực sai lạc,

Nên thấy sự chỉ giáo của chư Phật ở pháp thân,

Nhưng thực tính của các pháp không thể nhận thức,

Và không ai có thể nhận thức thực tính như một đối tượng.

 Như chúng ta đều biết, nếu thấy được vô tướng của các tướng thì thấy được Như Lai qua các tướng quý của Như Lai. Nhưng ở đây, Như Lai không muốn thính chúng còn chấp thủ nhìn thấy Ngài qua các tướng ấy, bởi vì rất dễ cho các vị này nhận lầm thân sắc của Như Lai là Như Lai. Thế Tôn muốn thính chúng nhìn thấy Ngài qua các Pháp; một khi thấy vô tướng của các pháp thì liền thấy Như Lai. Nếu còn chấp thủ, thính chúng cũng sẽ không lầm chấp các tướng là Như Lai, từ đó dễ có điều kiện để rời khỏi chấp thủ. Vấn đề tế nhị ở đây là phải rời khỏi chấp thủ chứ không phải là nỗ lực để thấy và hiểu Như Lai. Khi chấp thủ được tận trừ thì tất cả các pháp là thật pháp và là Như Lai.

 Do vậy, Tôn giả Tu-bồ-đề hiểu ý đức Phật muốn thế, nên đã bạch: “Như điều con hiểu lời Thế Tôn dạy, không nên thấy Như Lai qua các tướng quý của Như Lai”. Chúng ta hiểu Tôn giả Tu-bồ-đề thừa biết rằng với người không chấp thủ có thể thấy Như Lai bất cứ ở đâu.

 2. Hai bài kệ trên nói rõ ý Phật: Như Lai không muốn thính chúng hiểu Như Lai như một “đấng”, hay một cá thể, mà là thật tính của các pháp. Do đó, nên nhìn vào Pháp, thấy rõ pháp thân

 3. Vấn đề chủ yếu của việc giảng dạy của Như Lai là giúp thính chúng thể nhập thực tại giải thoát của vô ngã. Vấn đề ngộ pháp và thể nhập pháp thân là vấn đề thính chúng quay trở về chính mình để đoạn trừ chấp thủ (ái, thủ và vô minh)- Chính thân giáo của Như Lai (sắc tướng Như Lai) và khẩu giáo của Như Lai (tiếng nói Như Lai) là nhằm chỉ bày cho thính chúng đoạn trừ tất cả chấp thủ, đoạn trừ tất cả tưởng, để đi ra khỏi hết những vướng mắc của các trần (sắc, thinh, hương, vị, xúc và pháp) Nếu chấp vào thân tướng và âm thanh của Như Lai, thì thính chúng sẽ rơi vào trường hợp nắm giữ chiếc bè hay nắm giữ ngón tay, thay vì nương vào nó để qua bờ bên kia của chấp thủ, hay để thấy trăng chân như.

 Rời khỏi thân tướng và âm thanh Như Lai để đi vào các pháp là biện pháp hữu hiệu nuôi dưỡng tỉnh giác đi ra khỏi mọi tưởng và mọi chấp thủ. Nhưng một khi được giác tỉnh trọn vẹn, thì thính chúng sẽ thấy Như Lai ở khắp nơi, ở cả nơi thân sắc và âm thanh Như Lai.

 Ngoài nỗ lực đoạn trừ chấp thủ để trực ngộ thực tướng, hành giả không thể mong chờ thực tướng

 

 27. What do you think, Subhuti has Tathagata fully known the utmost, right and perfect enlightenment through his possession of marks? Not so should you see it, Subhuti. And why? Because the Tathagata could surely not have hilly known, the utmost, right and perfect enlightenment through his possession of marks.

 Nor should anyone, Subhuti, say to you, “those who have set out in the Bodhisattva-vehicle have conceived the destruction of a dharma, or its annihilation”. Not so should you see it, Subhuti! For those who have set out in the Bodhisattva-vehicle have not conceived the destruction of a dharma, or its annihilation.

 28. And again, Subhuti, if a son or daughter of good family has filled with the seven precious things as many world Systems as there grains of sand in the river Ganges, and gave them as a gift to the Tathagatas, Arahats, Fully- Enlightened-Ones, - and if on the other hand a Bodhisattva would gain the patient acquiescense in dharma which are nothing of themselves and which fail to be produced, then this latter would on the strengh of that beget a greater heap of merit, immeasurable and incalculable.