Nghiên cứu Phật Giáo Tây Vực

Chương 57: III. Truyền Thuyết Về Sự Kiến Quốc (Trang 517 - 518)

là ngôn ngữ của những vùng thuộc hệ thống ngôn ngữ Ấn Độ-Iran. Nếu vậy thì nhất định là phương ngữ Vu-điền viết bằng văn tự Brāhmi của Ấn Độ. Chứng cứ đó càng cho thấy việc ghi chép của ngài Huyền Trang chính xác chắc chắn.

III. TRUYỀN THUYẾT VỀ SỰ KIẾN QUỐC

Bản văn:8
Thuở xưa, nước này trống rỗng không có người, trời Tỳ-sa-môn dừng nghỉ ở đây. Thái tử của vua Vô Ưu9 ở nước Đát-xoa-thỉ-la bị móc mắt, vua Vô Ưu nổi giận trách phạt người hầu, đầy đọa cả gia tộc quyền quí ra phía Bắc Tuyết Sơn, ở vùng hang núi hoang vắng. Sau họ di chuyển và dẫn theo gia súc đến biên giới phía Tây nước ấy, suy cử tù trưởng lên làm vua. Lúc đó, thái tử con vua Vô Ưu bị trách phạt, lưu đày ở vùng đất phía Đông, được những người hầu cận tâu khuyên, thái tử mới tự xưng vương. Năm tháng đã lâu, tập quán và giáo dục bất đồng, một lần nhân đi săn bắn, hai bên (gia tộc quyền quí và thái tử) gặp nhau ở đầm hoang, hỏi về dòng dõi, rồi nhân đó mà tranh ngôi trưởng thượng, cả hai giận dữ từ giã, hẹn nhau giao chiến. Có người can gián: “Sao vội vàng như vậy? Nếu vì săn bắn mà quyết chiến thì chưa tận dụng hết thế lực hùng mạnh của quân đội, nên về

8 Tây Vực ký 12, 943a25.

9 Thái tử vua A-thâu-ca Ấn Độ là Câu-na-la khi làm thái thú nước Đát-xoa-thỉ-la (tiếng Phạn là Taksasilā), người phi trẻ của vua muốn hại ông nên ngụy tạo sắc thư đưa đến Đát-xoa-thỉ-la, dối gạt là vua A-thâu-ca ban lệnh móc bỏ đôi mắt của thái tử, Câu-na-la bị mù. Vua A-thâu-ca nghe việc đó, giận, phế bỏ bà phi trẻ và xua đuổi bọn hào tộc có nhiệm vụ bảo hộ Câu-na-la. Hào tộc ấy mới ra phía Bắc Tuyết Sơn, cư trú vùng Sơn Cốc. Năm dời tháng đổi, lần lượt đi về phía Đông, vào lưu vực sông Tháp-lý-mộc (Tarim), đến phía Tây cảnh giới Vu Điền. (cht. Tg)

sửa trị binh lực, hẹn lần tập họp sau!” Họ mới hồi giá, ai về nước luyện tập tòng quân tác chiến, đốc suất khích lệ binh sĩ. Đến kỳ hội binh, cờ trống trông nhau. Rạng sáng ngày hợp chiến, Tây chúa bất lợi; quân kia đuổi đến phía Bắc, bắt được chúa ấy liền chặt đầu. Đông chúa thừa thắng chiếm lấy đất nước, dời đô vào trung tâm, cho xây dựng thành quách. Nhưng nhà vua lo không có đất xây thành, sợ khó thành công, nên tuyên cáo xa gần rằng: “Ai biết địa lợi?” Lúc ấy, có ngoại đạo Bôi tro,10 vác quả bầu lớn đựng đầy nước đến tâu rằng: “Tôi biết địa lý”, đoạn đem nước trong bình ấy vãi ra chảy quanh co giáp vòng, mọi người chạy đuổi theo, dòng nước bỗng nhiên biến mất. Nhà vua theo vết nước sửa sang nền móng, xây tường ngăn vùng ấy, rồi hưng công xây dựng thành, nơi ấy là cơ quan điều Hành quốc gia, cũng là kinh đô của vua. Ngôi thành không cao lớn lắm nhưng khó công kích chinh phục; từ xưa đến nay, chưa ai thắng được.
Nhà vua dời đô lập ấp, kiến quốc an dân; công quả đã thành, tuổi già bóng xế mà chưa có người nối dõi, sợ tuyệt tông tự mới đến chỗ trời Tỳ-Sa-môn cầu cúng xin con nối dõi. Trên trán tượng thần tách ra xuất hiện đứa trẻ con, nhà vua ẵm lấy mà hồi giá, người trong nước ca ngợi vui mừng. Đứa trẻ chẳng uống sữa, sợ nó không sống được, vua đi đến đền thờ thần, một lần nữa cầu xin nuôi dưỡng. Tức thì đất trước thần bỗng nhiên ùn cao lên dạng như vú sữa; thần đồng nút uống, cho đến trưởng thành, trí dũng rực sáng, oai đức trùm khắp. Vua liền xây dựng miếu thần, nối dõi tiên tổ. Từ đó trở về sau, đời đời kế thừa, các vị vua trong nước truyền ngôi nhau, không mất dòng dõi. Cho nên nay miếu

10 Ngoại đạo bôi tro (Đồ hôi ngoại đạo 塗灰外道), tiếng Phạn là Pāśupata, tức là người sùng bái thần Thấp-bà. (cht. Tg)

/75

CHÙA KHAI NGUYÊN

Xây dựng từ : 2010 - 2026, Ban Thông Tin - Truyền Thông Chùa Khai Nguyên.

Địa chỉ: Thôn Tây Ninh, Xã Đoài Phương, TP. Hà Nội