Đại Tập 185, Bộ Sử Truyện VII, Số 2060- 2061 (Quyển 9- 30)
Kinh điển / ấn phẩm thuộc chủ đề Tam Tạng Kinh » Kinh Điển Đại Thừa, Kinh Tạng Bắc Truyền, Tác giả: Sa Môn Thích Tịnh Hạnh, gồm 18 chương/phẩm, dày 517 trang, xuất bản năm 2000.
Tìm kinh sách
Nghiên cứu Phật Giáo Tây Vực
Tác giả: Cư sĩ Tuệ Khai, Phụ chú: Thích Tâm Nhãn. Dịch giả: Cư sĩ Tuệ Khai, Phụ chú: Thích Tâm Nhãn. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 604.
Chương 66: XII. Tăng Già-Lam Ma-Xạ (Trang 557 - 558)
Khotan, I. 225). Vị trí thôn Somiya, cách miền Tây Vu-điền xưa hơn một dặm,44 nên cái gò tha ma của thôn ấy tức là di tích xưa của Ta-ma-nhã. Địa danh Somiya hiện nay chính là chuyển âm của Ta-ma-nhã (Samājñā).
XII. TĂNG GIÀ-LAM MA-XẠ
Bản văn:45
“Cách 5, 6 dặm về phía Đông nam Vương thành, có ngôi Tăng Già-lam Ma-xạ, do bà phi của vị tiên vương nước này kiến tạo. Thuở xưa nước này chưa biết trồng dâu nuôi tằm, nghe nói nước ở phía Đông có nghề đó, vua lệnh cho sứ giả đi tìm. Nhưng vị vua nước phía Đông giữ bí mật chẳng truyền cho, ban lệnh nghiêm phòng cửa quan ải, không cho giống dâu tằm ra khỏi nước. Vua nước Cù-tát-đán-na mới bằng lời nhún nhường hạ mình xin cầu hôn với nước phía Đông; quốc vương có chí hoài bão xa liền đáp ứng lời thỉnh cầu. Vua Cù-tát-đán-na ra lệnh sứ giả đi rước vợ, mà chân thành nói rằng: “Ông lựa lời nói với con gái vua nước phía Đông là, nước ta vốn không có giống tơ sợi dâu tằm, người có thể lấy mang đến, để tự làm quần áo mặc.” Người con gái nghe lời nói ấy, bí mật tìm lấy giống, đem con tằm ăn dâu đặt trong cái mũ bông; khi đến cửa quan ải, người giữ cửa ải tìm soát khắp, chỉ cái mũ của vương nữ là không dám kiểm đến, nên vào được nước Cù-tát-đán-na, dừng ở đất cũ ngôi Già-lam Ma-xạ. Bấy giờ, nhà vua mới chuẩn bị nghi lễ rước vợ vào cung, để giống dâu tằm lưu lại đất này. Bắt đầu mùa xuân trồng giống dâu ấy. Đến tháng tằm nở, lại hái lá dâu nuôi
“Cách 5, 6 dặm về phía Đông nam Vương thành, có ngôi Tăng Già-lam Ma-xạ, do bà phi của vị tiên vương nước này kiến tạo. Thuở xưa nước này chưa biết trồng dâu nuôi tằm, nghe nói nước ở phía Đông có nghề đó, vua lệnh cho sứ giả đi tìm. Nhưng vị vua nước phía Đông giữ bí mật chẳng truyền cho, ban lệnh nghiêm phòng cửa quan ải, không cho giống dâu tằm ra khỏi nước. Vua nước Cù-tát-đán-na mới bằng lời nhún nhường hạ mình xin cầu hôn với nước phía Đông; quốc vương có chí hoài bão xa liền đáp ứng lời thỉnh cầu. Vua Cù-tát-đán-na ra lệnh sứ giả đi rước vợ, mà chân thành nói rằng: “Ông lựa lời nói với con gái vua nước phía Đông là, nước ta vốn không có giống tơ sợi dâu tằm, người có thể lấy mang đến, để tự làm quần áo mặc.” Người con gái nghe lời nói ấy, bí mật tìm lấy giống, đem con tằm ăn dâu đặt trong cái mũ bông; khi đến cửa quan ải, người giữ cửa ải tìm soát khắp, chỉ cái mũ của vương nữ là không dám kiểm đến, nên vào được nước Cù-tát-đán-na, dừng ở đất cũ ngôi Già-lam Ma-xạ. Bấy giờ, nhà vua mới chuẩn bị nghi lễ rước vợ vào cung, để giống dâu tằm lưu lại đất này. Bắt đầu mùa xuân trồng giống dâu ấy. Đến tháng tằm nở, lại hái lá dâu nuôi
44 Dặm 里(哩): Đơn vị đo độ dài, dặm của Trung Quốc là 500m, dặm của Anh là 1.609m.
45 Tây Vực ký 12, p944c12.
dưỡng. Lúc đầu mới đến còn dùng lá tạp nuôi dưỡng chúng. Từ đó về sau, cây dâu rợp bóng. Vương phi mới khắc đá làm qui chế, chẳng cho phép sát thương, ngài tằm bay hết, mới được chế biến kén tằm, ai vi phạm thì thần minh chẳng hộ giúp. Người lén lấy tơ thì năm đến chẳng được nuôi tằm.”
Khảo chứng:
Tên chùa Ma-xạ, đời Tống vốn viết là “Lộc-xạ”, Phúc Châu viết là “Thử-xạ”, tuy ba cách truyền viết khác nhau, nhưng nay theo sách Cao-ly viết là “Ma-xạ”. Căn cứ theo sự ghi chép của ngài Huyền Trang thì tằm của Vu-điền vốn do nước phía Đông đem vào; còn theo truyện Tây Tạng nói là từ Trung Quốc truyền đến. Theo lịch sử Vu-điền của Tây Tạng, đời vua Vijayavirya, Phật giáo từ Ấn Độ lưu thông vào Vu-điền, trải qua hai đời đến vua Vijayavirya, cưới con gái của quân chủ Trung Quốc là Punyeshar, vị vương phi này từ bổn quốc mang theo giống tằm đến Vu-điền; sau này Vu-điền mới có nghề nuôi tằm. Nhà vua thờ vị Tăng Ấn Độ là Chúng Âm (Shamghaghoṣa) làm thầy, lại vì giống tằm mà cúng dường, mới xây tháp Potarya và ngôi chùa lớn Ma-xạ (Ma-dza; tham khảo, Rockhill: life of the Buddha, 338). Ngôi chùa tên Ma-dza trong truyện Tây Tạng, tương đương chùa Ma-xạ mà ngài Huyền Trang ghi, đều là danh xưng có quan hệ cùng nghề nuôi tằm. Khi ông Stein thám hiểm Vu-điền, ở tại địa phương cách phía Đông nam đô thành cũ chừng một dặm, phát hiện ngôi đền Thánh tên thường gọi là Kumishaidān. Đền Thánh này là nơi linh thiêng kiến quốc của quốc vương từ xưa đến nay, nên rất được nhân dân tôn sùng. Vị trí ngôi đền ấy khớp với lời ngài Huyền Trang nói “phía Đông nam vương thành 5, 6 dặm”. Căn cứ vào đây mà dò tìm thì có thể đoán đó là chùa Ma-xạ xưa (Stein: Ancient Khotan, I. 230).
Khảo chứng:
Tên chùa Ma-xạ, đời Tống vốn viết là “Lộc-xạ”, Phúc Châu viết là “Thử-xạ”, tuy ba cách truyền viết khác nhau, nhưng nay theo sách Cao-ly viết là “Ma-xạ”. Căn cứ theo sự ghi chép của ngài Huyền Trang thì tằm của Vu-điền vốn do nước phía Đông đem vào; còn theo truyện Tây Tạng nói là từ Trung Quốc truyền đến. Theo lịch sử Vu-điền của Tây Tạng, đời vua Vijayavirya, Phật giáo từ Ấn Độ lưu thông vào Vu-điền, trải qua hai đời đến vua Vijayavirya, cưới con gái của quân chủ Trung Quốc là Punyeshar, vị vương phi này từ bổn quốc mang theo giống tằm đến Vu-điền; sau này Vu-điền mới có nghề nuôi tằm. Nhà vua thờ vị Tăng Ấn Độ là Chúng Âm (Shamghaghoṣa) làm thầy, lại vì giống tằm mà cúng dường, mới xây tháp Potarya và ngôi chùa lớn Ma-xạ (Ma-dza; tham khảo, Rockhill: life of the Buddha, 338). Ngôi chùa tên Ma-dza trong truyện Tây Tạng, tương đương chùa Ma-xạ mà ngài Huyền Trang ghi, đều là danh xưng có quan hệ cùng nghề nuôi tằm. Khi ông Stein thám hiểm Vu-điền, ở tại địa phương cách phía Đông nam đô thành cũ chừng một dặm, phát hiện ngôi đền Thánh tên thường gọi là Kumishaidān. Đền Thánh này là nơi linh thiêng kiến quốc của quốc vương từ xưa đến nay, nên rất được nhân dân tôn sùng. Vị trí ngôi đền ấy khớp với lời ngài Huyền Trang nói “phía Đông nam vương thành 5, 6 dặm”. Căn cứ vào đây mà dò tìm thì có thể đoán đó là chùa Ma-xạ xưa (Stein: Ancient Khotan, I. 230).
/75
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »