Kinh Tiểu Bộ 2015- Tập V
Tác giả: Hòa Thượng Thích Minh Châu. Dịch giả: Hòa Thượng Thích Minh Châu. Năm xuất bản: 2007. Số trang: 51.
Chương 71: Chương Mười Lăm- Phẩm Hai Mươi Bài Kệ - Phần 14 (trang 492-498)
Ý kiến bạn đọc
(TIỀN THÂN MAHĀ PALOBHANA)
Từ cõi Phạm thiên một vị thần…
Câu chuyện này bậc Đạo sư kể trong lúc trú tại Kỳ Viên về sự ô nhiễm lậu hoặc của các vị bậc thanh tịnh.
Các hoàn cảnh đã được nêu trước kia. Tại đây, một lần nữa, bậc Đạo sư bảo:
- Nữ nhân thường gây cấu uế cho cả những người đã đạt tâm thanh tịnh.
Rồi Ngài kể một chuyện quá khứ.
*
Một thuở nọ, tại thành Ba-la-nại…(câu chuyện đời xưa nay cũng diễn tiến như trong Tiền thân Culla Palobhana.) Bấy giờ, một lần nữa, bâc Đại sĩ từ Phạm thiên giới giáng trần làm vương tử của vua kāsi và ngài có tên là Anitthigandha (Người ghét nữ nhân).Vương tử hài nhi không muốn ở trong tay bất cứ một nữ nhân nào,nên bọn chúng phải mặc áo quần đàn ông khi cho vương tử bú sữa và chàng cứ ở riêng trong một thiền thất, không hề thấy bóng một nữ nhân nào cả.
Để giải thích việc này, bậc Đạo sư ngâm bốn vần kệ
1. Từ cõi Phạm thiên, một vị thần
Đến đây là thế giới phàm nhân,
Tái sinh, ngài được làm hoàng tử,
Mỗi ước mơ là lệnh phải vâng.
2. Chẳng có nghiệp tình, cõi Phạm thiên,
Chưa hề nghe nói chuyện tình duyên,
Giờ sinh dục giới này, vương tử
Nghe chữ “ tình” thôi, chán ngấy liền.
3. Ở nội cung, hoàng tử đã xây,
Một am thất nhỏ của riêng tây,
Đơn độc trôi qua chuỗi tháng ngày,
4. Phụ vương lo lắng trước hoàng nam
Khi biết chàng trong ấy, khóc than:
“Trẫm chí sinh ra mình thái tử
Mà bao dục lạc, trẻ không màng.”
Vần kệ thứ năm diễm tả lời than vãn của vua cha:
5. Ai cho trẫm biết phải làm gì,
Ôi, lẽ nào không có cách chi,
Ai dạy con thèm mùi dục lạc,
Có ai làm thái tử mê ly?
Vần kể rưỡi này là vần kệ xuất phát từ Trí tuệ tối thắng của đức Phật:
6. Có thiếu nữ kia dáng mỹ miều,
Làn da trắng muốt thật yêu kiều,
Nàng thông suốt một trời ca nhạc,
Và uốn người quay tít thật đều,
Xuân nữ này đi tìm chúa thượng,
Thế là nàng khởi chuyện tình yêu.
Nữa vần kệ này do cô gái ngâm:
7. Thần thiếp sẽ đi quyến rũ chàng,
Nếu duyên cầm sắc được ngài ban.
Vua đáp lời cô gái, và phán như vầy, như vầy:
Gắng công cám dỗ cho hoàn mãn,
Chàng sẽ là vương tử của nàng.
Bấy giờ, vua truyền lệnh tạo ra mọi cơ hội thuận tiện cho nàng và triệu nàng vào chầu chực bên mình vương tử.
Buổi sáng kia, nàng đem cây đàn đến đứng ngay bên ngoài tịnh thất của vương tử và chạm nhẹ các đầu ngón tay vào đàn, cố ra sức quyến rũ chàng bằng giọng ca êm ái dịu ngọt làm sao.
Bậc Đạo sư ngâm kệ để giải thích việc này:
8. Kiều nhi vào tận chốn cung đình,
Nơi đó nàng riêng đứng một mình,
Hát khúc ngọt ngào, đầy khát vọng,
Xuyên vào tim của bạn chung tình
Ông hoàng nghe lọt được âm thanh,
Tức thì bỗng thấy lòng mê mẩn,
Chàng hỏi quân hầu đứng chực quanh.
10. “Âm thanh nào đó thật du dương
Đưa đến phòng ta rõ lạ thường,
Đâm suốt con tim, đầy dục tưởng,
Bên tai kỳ thú thật khôn lường.”
11. “Vương tử, nàng kia ngắm tuyệt xinh!
Biết bao đùa cợt, vẻ đa tình,
Ví ngài mong hưởng tình ngon ngọt,
Thì lạc thú đây, hãy đắm mình.”
12. “Này, bảo nàng kia hãy đến gần,
Rồi nàng ca hát thật nhiều lần,
Đến đây, trước mặt ta rồi hát
Ngay chính bên trong cánh cửa phòng.”
13. Cô gái vừa ca ngoại bức tường,
Đứng kia, trong thất của ông hoàng,
Nàng vây chàng chặt như voi nọ
Bị mắc bẫy giăng giữa núi ngàn.
14. Chàng hưởng tròn hoan lạc ái ân,
Kìa xem, tràn ngập nỗi ghen tương,
“Không ai được phép yêu nàng cả,
Chỉ một mình ta được luyến thương.”
15. Một mình ta, chẳng được người nào,
Rồi chạy ra, chàng cứ thét gào,
Cần kiếm lồng lên như khát máu
Đi tàn sát hết bọn mày râu.
16. Lâm nguy, dân chúng thét vang lừng,
Toàn thể phi thân đến hậu cung,
“ Vương tử giết người bất kể số,
Chẳng ai khiêu khích,” họ kêu rần.
17. Đại vương truyền bắt lấy chàng ngay,
Khuất mắt phụ vương, phán lệnh đày:
Trong vùng biên địa nước ta này.”
18. Chàng đem vợ quý nọ lên đường
Cho đến khi dừng cạnh đại dương,
Tại đó chàng xây lều lợp lá,
Sống bằng của nhặt ở rừng hoang.
19. Một đạo nhân thanh tịnh lướt ngang
Bay qua biển cả, giữa không gian,
Đi vào lều lá sao vừa lúc
Cơm nước vừa đem dọn sẵn sàng.
20. Cô nàng kia quyến rũ ngài ngay,
Xem việc làm sao hạ liệt thay,
Ngài đọa khỏi con đường Thánh hạnh,
Mọi thần thông lực thảy xa bay.
21. Chiều đến, khi vương tử trở về,
Do chàng thâu nhặt thật tràn trề
Quả rau, một đống trên đòn gánh,
Đồ vật rừng hoang dã phủ phê.
22. Ẩn sĩ nhìn vương tử đến gần,
Ngài ra bờ biển vội rời chân,
Ngỡ là hành cước qua không khí,
Song chỉ chìm sâu xuống biển dần.
25. Vương tử vừa khi thấy trí nhân
Vào trong biển cả cứ chìm thân,
Từ tâm khởi dậy trong vương tử,
Liền đó chàng ngâm kệ mấy vần.
24. “Ngài phi hành đến bởi thần thông
Trên biển không buồm để ruổi dong,
Chìm xuống giờ đây, vì ác phụ,
Khiến ngài chịu nhục nhã tiêu vong.
25. Phản bội, hồng quần cám dỗ ta,
Khiến người thanh tịnh nhất sa đà!
Chúng chìm dần xuống và dần xuống,
Ai biết hồng quần phải tránh xa!
Cũng như khó đổ nước đầy sông
Chúng chìm dần xuống và dần xuống,
Ai biết, nên xa lánh má hồng!
27. Bất kể hồng nhan phục vụ ai,
Hoặc vì tham dục hoặc tiền tài,
Chúng thiêu chàng rụi như nhiên liệu
Được thả cháy trong lửa sáng ngời.”
28. Ẩn sĩ nghe lời thái tử khuyên,
Chán chê trần thế quả hư huyền,
Trở về Thánh đạo xưa thanh tịnh,
Ngay giữa không gian đứng vụt liền.
29. Vương tử vừa khi đứng ngắm trông
Cách ngài bay bổng giữa hư không,
Buồn phiền, vương tử liền cương quyết
Lựa chọn đời thanh tịnh vững lòng.
30. Chuyền hướng tu hành, quyết đập tan
Dục tham và khát vọng nồng nàn,
Dục tham lắng dịu, chàng thề nguyện:
“Đến cõi Phạm thiên, tiến thẳng đàng.”
*
Khi Pháp thoại này chấm dứt, bậc Đạo sư bảo:
- Như vậy, này các Tỷ-kheo, chỉ vì nữ nhân mà ngay những người có tâm thanh tịnh cũng vẫn gây ác nghiệp.
Rồi ngài thuyết giảng các Sự thật. Bấy giờ, vào lúc kết thúc các Sự thật, vị Tỷ-kheo thối thất kia đã đắc Thánh quả (A-la-hán).
Sau đó, Ngài nhận diện tiền thân:
- Vào thời ấy, Ta chính là Vương tử Anitthigandha.
(TIỀN THÂN PAÑCAPAṆḌITA)
Chuyện Tiền thân về năm vị Hiền nhân sẽ được kể trong Tiền thân Mahā Ummagga (Đường hầm lớn) số 546, tập VII.
509. CHUYỆN HIỀN GIẢ QUÁN TƯỢNG
(TIỀN THÂN HATTHIPĀLA)
Cuối cùng thấy một Bà-la-môn…
Câu chuyện này bậc Đạo sư kể trong lúc trú tại Kỳ Viên về Đại sự xuất thế của Ngài.
Rồi cùng với các lời sau đây:
- Này các Tỷ-kheo, không phải đây là lần đầu tiên Như Lai làm Đại sự xuất thế, mà xưa kia cũng vậy.
Bậc Đạo sư kể cho Tăng chúng một chuyện quá khứ.
*
Một thời, tại Ba-la-nại, có một vị vua cai trị mệnh danh là Esukārī. Vị tế sư của ngài vốn là bạn đồng môn được ngài yêu chuộng từ thuở niên thiếu. Cả hai đều không có con. Một ngày kia, trong lúc hai vị đang ngồi chuyện trò thân thiết cùng nhau, hai vị nghĩ thầm: “Chúng ta cùng hưởng cảnh đại vinh quang, song chẳng hề có con trai con gái gì cả, vậy phải làm sao bây giờ?” Vua liền bảo vị tế sư:
- Này hiền hữu, nếu nhà hiền hữu sinh được một công tử thì hài nhi đó sau trở thành chúa tể trong quốc độ ta, song nếu ta sinh được một hoàng nam thì đó sẽ là chủ nhân tài sản nhà hiền hữu vậy.