Tác giả/Dịch giải: Nguyễn Minh Tiến. Hiệu đính Hán Văn: Nguyễn Minh Hiển. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 1135.
Ý kiến bạn đọc
“Bấy giờ, vua Chuyển luân nhân nơi việc bố thí(4) mà cầu cho đời sau tiếp tục được ngôi vị Chuyển luân Thánh vương.
“Phải mất hơn hai trăm năm mươi năm thì Thánh vương và một ngàn vị vương tử mới hoàn tất việc cúng dường.(5)Khi ấy, mỗi người đều hướng về đức Phật và chư tỳ-kheo mà sám hối những điều chưa tốt của bản thân mình.
“Thiện nam tử! Bấy giờ, Phạm-chí Bảo Hải liền đến chỗ Phật bạch rằng: ‘Xin đức Như Lai và chư tỳ-kheo tăng thọ nhận của con sự cúng dường các thứ y phục, món ăn thức uống, phương tiện ngủ nghỉ, thuốc men trong vòng bảy năm.’ Đức Như Lai lặng yên hứa nhận lời thỉnh cầu của Phạm-chí Bảo Hải.
____________
cõi Dục giới, cũng gọi là Thiên ma hay Ma Ba-tuần. Ma vương thường biến hiện khắp nơi để gây các chướng ngại cho người tu tập Phật đạo. Tuy nhiên, kinh Duyma- cật, phẩm Bất tư nghị dạy rằng, đa số các vị Ma vương gây chướng ngại cho người tu chính là các vị Đại Bồ Tát dùng phương tiện hóa hiện như vậy để giúp người tu tăng tiến đạo hạnh.
(1)Thanh văn (Śrāvaka), tức bốn thánh quả Tiểu thừa, bao gồm quả Tu-đà-hoàn (Srotāpannaphala), quả Tư-đà-hàm (Sakrdāgāmi), quả A-na-hàm (Angāmi) và quả A-la-hán (Arahat).
(2)Duyên giác (Pratyekabuddha): cũng gọi là Bích-chi Phật hay Độc giác Phật, là quả vị giải thoát chứng đắc nhờ quán xét Thập nhị nhân duyên, thường là vào lúc không có Phật ra đời, nên gọi là Độc giác.
(3)Cầu được Đại thừa: Đây chỉ đến việc phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, tu hành đạo Bồ Tát cầu được quả Phật.
(4)Bố thí: Đây chỉ đến việc vua cúng dường Phật và Thánh chúng, vì bố thí được hiểu là xả bỏ vật sở hữu của mình để thí cho người khác, trong đó kể cả việc cúng dường Tam bảo.
(5)Mỗi vị vương tử cúng dường trong 3 tháng, mỗi năm có 4 vị cúng dường xong. Cả thảy có 1.000 vị nên mất đúng 250 năm. Cộng thêm thời gian cúng dường của vua Chuyển luân nữa là hơn 250 năm
“Thiện nam tử! Phạm-chí Bảo Hải sau đó lại tự suy nghĩ rằng: ‘Nay ta đã giúp cho trăm ngàn ức na-do-tha chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, nhưng ta lại chẳng biết được chỗ mong cầu của Chuyển luân Thánhvương là gì. Không biết ông ấy cầu được làm vua cõi người, vua cõi trời, hay cầu được quả Thanh văn, Duyên giác, hay cầu được quả A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề? Trong đời vị lai, nếu như ta có thể thành tựu quả A-nậu-đa-la Tam-miệuTam-bồ-đề, sẽ hóa độ cho những người chưa được hóa độ, giải thoát cho những ai chưa được giải thoát, giúp cho những người chưa lìa khỏi sinh lão bệnh tử, ưu bi khổ não sẽ được lìa khỏi, vì những người chưa được diệt độ(1)mà khiến cho được diệt độ.
“Nếu chắc chắn sẽ được như vậy thì trong giấc ngủ đêm nay hẳn phải có chư thiên, ma, Phạm thiên, các loài rồng, dạ-xoa..., chư Phật Thế Tôn, Thanh văn, sa-môn, bà-la-môn... vì ta mà báo mộng, nói cho biết chỗ mong cầu của Thánh vương là cầu được làm vua cõi người, vua cõi trời, hay cầu được quả Thanh văn, Bích-chi Phật, hay cầu được quả A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.’
“Thiện nam tử! Lúc bấy giờ, Phạm-chí Bảo Hải trong giấc mộng đêm ấy liền thấy có ánh hào quang rực sáng. Nhờ ánh hào quang ấy liền thấy được vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, tại mỗi một thế giới đều có chư Phật Thế Tôn. Các đức Thế Tôn
_____________
(1)Diệt độ: lìa khỏi luân hồi sinh tử mà vào cảnh giới giải thoát rốt ráo, tức Niết-bàn thường hằng của chư Phật.
“Bảo Hải tự thấy thân mình cao lớn trùm khắp cả ngàn do-tuần, trong sạch thuần khiết không chút bợn nhơ, như một tấm gương sáng. Lại thấy trong bụng mình có sáu mươi ức na-do-tha trăm ngàn vị Bồ Tát ngồi kết già trên đài hoa sen nhập thiền định tam muội. Lại thấy có vòng hoa tròn như mặt trời vây quanh thân mình, trong các đóa hoa vang ra tiếng nhạc du dương như âm nhạc cõi trời.
“Thiện nam tử! Khi ấy Phạm-chí Bảo Hải lại nhìn thấy vua Chuyển luân khắp mình máu me nhơ nhớp, chạy khắp bốn hướng, khuôn mặt trông tựa như mặt lợn, ăn đủ các thứ sâu bọ côn trùng. Ăn xong đến ngồi dưới gốc cây y-lan,(1)có vô lượng chúng sinh đến ăn thân thể của vua, cho đến khi chỉ còn lại duy nhất bộ xương. Vua lìa bỏ bộ xương ấy, thọ sinh nhiều lần các thân khác lại cũng phải chịu cảnh ngộ như vậy.
“Khi ấy, Bảo Hải lại nhìn thấy các vị vương tử, hoặc có khuôn mặt như lợn, hoặc như voi, hoặc như trâu, hoặc như sư tử, hoặc như chồn cáo, hoặc như chó sói, hoặc như hổ
__________
(1)Y-lan (Erāvaṇa): tên một loài cây nở hoa rất đẹp nhưng có mùi hôi thối cực kỳ, bay xa đến bốn mươi dặm. Đây là một hình tượng xấu, được dùng để thí dụ cho phiền não.
“Lại thấy có một số vương tử lấy hoa tu-mạn-na(1) làm chuỗi ngọc đeo cổ, đi trên xe nhỏ xấu xí do trâu kéo, theo conđường sai lệch mà chạy nhanh về hướng nam.
“Lại thấy Bốn vị Thiên vương,(2) Thích-đề hoàn nhân,(3)Đại Phạm thiên vương(4)cùng hiện đến nói với Phạm-chíBảo Hải rằng: ‘Chung quanh ông hiện nay có rất nhiều hoasen. Trước tiên ông nên lấy một đóa hoa sen trao cho vuaChuyển luân, rồi đến tất cả các vị vương tử mỗi người mộtđóa, sau đó là các vị tiểu vương, rồi đến các con của ông vànhững người còn lại.’ Phạm-chí nghe lời nói như vậy rồi tứcthì làm theo, lấy hoa trao cho tất cả những người ấy.
“Bảo Hải mộng thấy như vậy rồi, hốt nhiên bừng tỉnh. Ông ngồi dậy nhớ lại những điều đã thấy trong mộng, liền biết ngay là chỗ phát nguyện của Chuyển luân Thánhvương quá thấp kém, còn ưa thích chốn sinh tử, tham đắm sự vui thế tục. Lại cũng biết là trong các vị vương tử có những người phát nguyện thấp kém, nhỏ nhoi, nhưng
_______
(1)Tu-mạn-na (Sumanā): tên một loài hoa đẹp, có màu vàng và trắng, cây không lớn, chỉ cao chừng ba, bốn tấc. Tên hoa này cũng được dịch là thiện xưng ý, duyệt ýhay hảo ý, đều có nghĩa là làm cho người ngắm hoa được thích ý.
(2)Bốn vị Thiên vương, tức Tứ Thiên vương, Tứ đại Thiên vương hay Tứ thiên đại vương. Bốn vị Thiên vương hộ thế này đã có nhắc đến ở phẩm thứ nhất.
(3)Thích-đề-hoàn-nhân (Sakra Kevānām Indra): tức là Đế-thích, vị vua cõi trời Đao lợi.
(4)Đại Phạm thiên vương: tức Phạm vương, xem chú giải ở trang 209.
“Bảo Hải lại suy nghĩ: ‘Vì sao trong mộng ta lại nhìn thấy ánh hào quang rực rỡ, lại thấy được vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, tại mỗi thế giới đều có chư Phật Thế Tôn? Đó là do ta trước đây đã dạy bảo cho vô lượng chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề, khiến họ biết sống và tu tập theo Ba điều phúc,(1) cho nên trong mộng mới được thấy ánh hào quang rực rỡ, lại thấy được vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, tại mỗi thế giới đều có chư Phật Thế Tôn.
“Do ta đã khuyên bảo hết thảy chúng sinh trong cõi Diêm-phù-đề phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, thỉnhPhật Bảo Tạng và chư tỳ-kheo tăng thọ nhận cúng dườngđủ các thứ cần dùng trong vòng bảy năm, cho nên trongmộng được thấy chư Phật mười phương cầm hoa sen trao cho.
“Do ta đã phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề cho nên trong mộng được thấy chư Phật mười phương traocho lọng báu.
“Còn như việc ta nhìn thấy trong đài hoa sen có vòng tròn sáng như mặt trời, có vô lượng đạo hào quang sáng rực chui vào trong miệng, cho đến tự thấy thân mình to lớn trùm khắp cả ngàn do-tuần, bên trên các lọng quý bằng bảy báu có vòng tròn sáng như mặt trời tô điểm, lại
__________
(1)Ba điều phúc: xem chú giải ở trang 206.
“Thiện nam tử! Bấy giờ Phạm-chí Bảo Hải chờ vừa hết đêm, ngay lúc sáng sớm liền đến chỗ Phật, bày biện các món ăn thức uống xong rồi tự mình bưng nước rửa tay, tự tay dâng cúng đủ các món ăn ngon lạ. Xong bữa, lại tự tay thâu dọn rửa bát, rồi ngồi sang một bên trên chiếc ghế nhỏ, mong muốn được lắng nghe chánh pháp nhiệm mầu.
“Bấy giờ, Thánh vương với một ngàn vị vương tử và vô lượng vô biên trăm ngàn đại chúng vây quanh cùng ra khỏi thành An-chu-la, hướng về rừng Diêm-phù. Khi đến ven rừng liền y theo phép tắc, xuống xe đi bộ đến chỗ Phật, cúi đầu lễ bái đức Phật và chư tỳ-kheo tăng. Sau đó cùng ngồi xuống phía trước đức Phật, mong muốn được lắng nghe chánh pháp nhiệm mầu.
“Khi ấy, Phạm-chí Bảo Hải liền đem hết những điều đã thấy trong mộng mà thưa hỏi Phật.
“Phật bảo Phạm-chí Bảo Hải: ‘Trong mộng ông nhìn thấy ánh hào quang rực rỡ, lại thấy được vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, tại mỗi thế giới đều có chư Phật Thế Tôn trao cho ông hoa sen, trong đài hoa lại có vòng tròn sáng như mặt trời, lại thấy ánh hào quang sáng rực chui vào trong miệng. Đó là
“Ông còn giúp cho vô lượng chúng sinh phát tâm A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề, đến nay lại thực hành việccúng dường bố thí lớn lao như thế này đối với đức Như Lai và chư tỳ-kheo tăng, do đó mà chư Phật trong mười phươngmới thọ ký cho ông sẽ đắc quả A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề.
“Chư Phật Thế Tôn hiện tại thuyết pháp trong mười phương nhiều như số cát sông Hằng đều trao cho ông hoa sen báu, cọng hoa bằng bạc, lá bằng vàng, tua bằng ngọc lưu ly, mầm non bằng mã não, nơi mỗi đài hoa đều thấy có một vòng tròn sáng như mặt trời... Những điều nhìn thấy như thế đều là tướng mạo của việc ông được thọ ký.
“Này Phạm-chí! Trong mộng ông nhìn thấy vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, tại mỗi thế giới đều có chư Phật Thế Tôn hiện tại thuyết pháp. Mỗi vị Thế Tôn đều trao cho ông lọng quý bằng bảy báu, bên trên lọng ấy lại trang sức cho đến tận cõi Phạm thiên. Như vậy là trong đời vị lai ông sẽ đang đêm thành tựu quả A-nậu-đa-la Tam-miệu Tam-bồ-đề. Liền trong đêm ấy có danh xưng lớn vang dội khắp vô số thế giới nhiều như số cát sông Hằng trong khắp mười phương, lên đến tận cõi Phạm thiên. Ông sẽ được tướng quý là Vô kiến đỉnh tướng,(1) không ai có thể vượt hơn được. Đó chính là tướng mạo đầu tiên cho thấy sự thành đạo của ông.
_____________
(1)Vô kiến đỉnh tướng, nói đủ là Đỉnh tướng vô năng kiến giả (頂相無能見者), cũng gọi là tướng Nhục kế, là tướng trên đỉnh đầu của các đức Phật mà hết thảy chúng sinh, kể cả hàng Bồ Tát Thập địa đều không thể nhìn thấy. Tướng này được xếp vào trong Bát thập chủng hảo (Tám mươi vẻ đẹp).