Tìm kinh sách
 
        Kinh Sách FULL
Luật Ngũ Phần 1

Luật Ngũ Phần 1

Tác giả: Tỳ-Kheo Thích Đỗng Minh. Dịch giả: Tỳ-Kheo Thích Đỗng Minh. Năm xuất bản: 2011. Số trang: 609.

Chương 15: PHẦN THỨ NHẤT: CHƯƠNG I: BA-LA-DI. IV. Đại Vọng Ngữ: A. Duyên Khởi (Trang 96 - 99)

Không phạm: Với tâm từ mẫn, không có tâm sát.
IV. ĐẠI VỌNG NGỮ145
A. DUYÊN KHỞI
1. Nhân duyên kết giới lần thứ nhất
Đức Phật ở tại Tỳ-xá-ly,146 gặp lúc mất mùa, khất thực khó được, các Tỳ-kheo vào thành khất thực, không nhận được thứ gì.147 Bấy giờ, đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo: “Các ngươi tùy theo chỗ quen biết nên đến đó an cư, chớ ở nơi này chịu khổ vì đói khát.”
Tỳ-kheo vâng lời, có vị đến nước Ma-kiệt, có người đến nơi tụ lạc bên sông Bà-cầu-mạt.148 Khi các Tỳ-kheo đến bên sông, họp cùng bàn bạc, “Nay khất thực khó được, trong tụ lạc này có những người tin ưa, chúng ta nên khen ngợi lẫn nhau, nói: ‘Vị kia đắc sơ thiền, tôi cũng được. Vị kia đắc nhị thiền, tam thiền, tứ thiền, tứ vô lượng xứ, tứ vô sắc định, tôi cũng như vậy. Vị kia đắc tứ niệm xứ, cho đến tám phần chánh đạo, ba giải thoát môn, tôi cũng như vậy. Vị kia đắc tám giải thoát, chín thứ đệ định, mười Nhất thiết nhập (mười Biến xứ định), mười Trực đạo (chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp…), tôi cũng như vậy. Vị kia đắc Kiên tín, Kiên pháp, tứ Sa-môn quả, Tam minh, Lục thần thông, tôi cũng như vậy’. Các cư sĩ nghe qua ắt sẽ sanh tâm hy hữu, nói như vầy: ‘Chúng ta149 được
 
145 Tăng-kỳ 4, tr. 257c16; Tứ phần 2, tr. 577b13; Thập tụng 2, tr. 11a6; Căn bản 9, tr. 668c22; Vin. iii. tr. 87.
146 Tăng-kỳ 4 (tr.257c16): Phật tại Xá-vệ thành. Tứ phần 2 (tr. 577b13): Tỳ-xá-ly. Thập tụng 2 (tr.11a6): Phật an cư mùa hạ tại Duy-da-li. Pāli, Vin. iii. 87: Trú tại Vesāli, trong rừng Mahāvana, trong một ngôi nhà sàn (Trùng các giảng đường).
147 Pāli, nt: nạn đói kém tại Vajjī.
148 Tứ phần 2, Bà-cừu hà 婆裘河. Thập tụng 2, Bạt-cầu-ma 跋求摩河. Căn bản: Sông Thắng Tuệ 勝慧河, Pāli, sông Vaggumudā, thuộc nước Vajji, gần chỗ Phật nhập Niết-bàn.
149 Để bản: Ngã 我.
 
thiện lợi mới có những vị đắc Thánh đạo như vậy an cư ấp ta’. Liền sắm sửa mọi thứ thức ăn cúng dường chúng ta; chúng ta sẽ không thiếu thốn, được sống an lạc”.
Nghị bàn xong, các Tỳ-kheo liền vào trong thành, đến các nhà giàu cùng nhau ca tụng như những lời trên, rồi nói: “Quý vị150 được đại lợi, phước điền Thánh chúng nương vào tụ lạc quý vị*”
Các cư sĩ nghe, sanh lòng hy hữu, vui mừng như chưa từng được gặp; họ đều giảm phần (chi dụng)* cá nhân, cũng như tế tự,151 không bố thí người khác, chỉ dồn để cúng dường.
Theo thường pháp chư Phật, trong hai kỳ đại hội, cuối tháng mùa Xuân, mùa Hạ, Tỳ-kheo các nơi đều đến (yết kiến đức Thế Tôn)*, thăm hỏi nhau. Các Tỳ-kheo nước Ma-kiệt an cư xong, [9b01] ốm gầy tiều tụy, đến chỗ đức Phật đảnh lễ sát chân, rồi đứng lui qua một bên. Theo thường pháp chư Phật, Tỳ-kheo khách đến ngoài việc được an ủi thăm hỏi, còn được hỏi:
“Các thầy an cư có hòa hiệp, khất thực có dễ được, trên đường đi có mệt không?”
Các Tỳ-kheo thưa:
“An cư hòa hiệp, trên đường đi không mệt, chỉ có khất thực khó được.”
Lúc ấy, đức Phật vì họ nói các diệu pháp, dạy bảo lợi ích khiến hoan hỷ và tùy theo đó mà an trụ.
Các Tỳ-kheo bên sông Bà-cầu-mạt thân thể đầy đặn, tươi vui, đến chỗ đức Phật đảnh lễ sát chân, rồi đứng lui qua một bên. Đức Phật cũng như trên an ủi thăm hỏi, các Tỳ-kheo bạch:
“An cư hòa hiệp, khất thực dễ dàng, trên đường đi không mệt.”
 
150 Để bản: Nhữ 汝.
151 Để bản: Bất phục tế tự 不復祭祠, không cúng tế trở lại (có thể chỉ ba tháng!).
 
Đức Phật liền hỏi:
“Hiện nay mất mùa, khất cầu khó được, tại sao riêng các ông lại nói là dễ?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật:
“Ở nơi đó, vì khất thực khó được nên chúng con cùng nhau khen ngợi... nói đầy đủ như trên”.
Đức Phật liền hỏi:
“Các ông khen ngợi nhau là sự thật hay hư dối?”
Các Tỳ-kheo bạch Phật: “Vừa thật, vừa hư!”
Bằng mọi cách, đức Phật quở trách sự hư dối:
“Các ông (làm điều)* phi pháp, không phải đạo tùy thuận, người xuất gia không nên làm những điều như vậy, thà nuốt viên đá nung, uống nước đồng sôi, chứ không vì thức ăn của người tín thí mà hư dối! Các ngươi lẽ nào không nghe Ta chê trách tội nói dối và bằng mọi cách khen ngợi cái đức không nói vọng ngữ hay sao! Mà nay, tại sao vì lợi dưỡng lại hư dối tự nói đặng pháp hơn người!?”
Lại quở trách:
“Này các Tỳ-kheo! Ở đời có 5 hạng đại tặc:152
Một, là hạng người làm chủ 100 người cho đến 1.000 người phá thành ấp, xóm làng, hại người lấy của.
Hai, là có Tỳ-kheo ác dẫn các Tỳ-kheo du hành trong nhân gian giảng pháp tà mạng.
 
152 Tứ phần 2 (tr. 578a3): hai hạng giặc. Thập tụng 2 (tr.12a12): Ba đại tặc 三大賊. Căn bản 10 (tr. 675c25): Ba đại tặc. Pāli: pañca mahācorā, năm đại tặc.
 
Ba, là có Tỳ-kheo ác đối những pháp Phật đã nói, tự xưng là ta đã tạo.
Bốn, là có Tỳ-kheo ác không tu Phạm hạnh, tự nói ta tu Phạm hạnh.
Năm, là có Tỳ-kheo ác vì lợi dưỡng, không (đắc)* pháp hơn người, tự xưng ta đắc. Hạng giặc thứ 5 này gọi là hạng tối đại tặc của cả thế gian, Thiên, Nhân, Ma-Phạm (Thiên ma và Phạm thiên), Sa-môn, Bà-la-môn.
Tại sao các người vì chút lợi dưỡng mà lại làm tối đại tặc?” Quở trách như vậy rồi, đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Vì mười điều lợi nên Ta vì các Tỳ-kheo kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, không biết, không thấy pháp hơn người, thánh lợi đầy đủ, tự xưng là tôi biết như vậy, tôi thấy như vậy. Sau đó, hoặc bị người cật vấn, hoặc không bị người cật vấn, vì muốn khỏi tội cầu thanh tịnh nên tự nói như vầy:
‘Tôi không biết nói biết, không thấy nói thấy, nói lời hư cuống vọng ngữ’. Tỳ-kheo ấy phạm Ba-la-di, không được sống chung.”     
2. Nhân duyên kết giới lần thứ hai
[9c01] Đức Phật ở tại nước Xá-vệ,153 có số đông Tỳ-kheo ít nghe, không học, không hỏi, chưa (đắc)* pháp hơn người, tự bảo tôi biết, tôi thấy, tôi chứng. Sau đó, vị kia nghe các Tỳ-kheo giảng luận về trạng thái đắc đạo, chưa đắc đạo, mới hiểu ra là không phải đạo, sanh tâm hổ thẹn, nghĩ như vầy: “Trước đây, chúng ta chưa đắc (đạo)* mà nói là đắc (đạo)*, sẽ không phạm tội Ba-la-di?”
 
153 Tăng-kỳ 4, (259c06): Phật tại Xá-vệ thành. Thập Tụng 2 (tr. 12b13): Phật tại nước Xá-vệ. Căn bản 10 (tr. 675a11) Phật tại thành Bệ-xá-li (cũng là Đại vọng ngữ kết lần 2, nhưng những sự kiện khác với Ngũ phần).
 
/288
 
Kinh sách mới đăng
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây
🙏 Trợ Lý Phật Pháp AI »