mươi, Ba-dật-đề. Đủ hai mươi, tưởng là chưa đủ, đủ hai mươi mà nghi, Đột-kiết-la. Nếu biết không đủ hai mươi, khởi ý niệm muốn cho thọ Cụ túc giới, và tạo phương tiện, đến yết-ma lần thứ tư chưa xong, đều Đột-kiết-la. Yết-ma lần thứ tư xong, Hòa thượng Ba-dật-đề, Sư Tăng khác Đột-kiết-la.
A. DUYÊN KHỞI
Đức Phật ở nước Câu-tát-la,325 cùng năm trăm vị đại Tỳ-kheo Tăng đi đến thành Ca-duy-la-vệ. Những người họ Thích nghe Phật từ nước Câu-tát-la đến, cùng lập ra định chế: “Nếu không ra nghinh đón Phật sẽ bị phạt năm trăm kim tiền.” Do đó, lớn bé mọi nhà đều ra nghinh đón đức Thế Tôn, đầu mặt đảnh lễ sát chân, rồi đứng lui qua một bên. Đức Phật vì họ nói pháp chỉ bày sự lợi ích, khiến cho hoan hỷ, cùng nhau thỉnh Phật và Tăng an cư bốn tháng mùa Hạ. Đức Thế Tôn im lặng nhận lời. Mỗi người đều [61c01] tùy theo khả năng cúng dường; hoặc một gia đình cúng một ngày cho đến mười ngày, hoặc hai gia đình cùng cúng một ngày, cho đến mười gia đình; hoặc bữa ăn trước, hay bữa ăn sau, hoặc chỉ cúng đát-bát-na,326 hoặc chỉ cúng cháo, hoặc chỉ cúng nước tắm, hoặc chỉ cúng nước uống buổi chiều, hoặc cúng dầu thoa thân, thoa chân, dầu thắp đèn.
Bấy giờ, Thích Ma-nam327 không có ở nhà, nên chưa có ai nhận được sự cúng dường của ông, hỏi người xung quanh:
“Có vị nào nhận vật cúng dường của tôi?”
324 Tăng-kỳ 20, tr. 385b28: Ba-dật-đề 73, Tứ phần 15, tr. 668b03: Ba-dật-đề 47; Thập tụng 17, tr. 117c06, Căn bản 41, tr. 854b17: Ba-dật-đề 74. Pāli, Pāc. 47 Mahānāma.
325 Tăng-kỳ: Câu-thiểm-di quốc 拘睒彌國; Tứ phần: Thích-sí-sấu 釋翅搜; Thập tụng: Thích Thị quốc 釋氏國; Căn bản: Thích-ca xứ 釋迦處.
326 Đát-bát-na 怛鉢那: Xem cht. 107, Ni-tát-kỳ 15.
327 Thích Ma-nam 釋摩男. Pāli: Mahānāma Sakka. Ma-ha-nam giòng họ Thích.
Bấy giờ các Tỳ-kheo, thường mắc phải bệnh mùa Thu, Thích Ma-nam đến tận phòng thăm hỏi:
“Đại đức mắc phải bệnh gì?”
Trả lời:
[62a01] “Chúng tôi mắc phải bệnh mùa Thu.”
(Ma-ha-nam)* liền thưa với Tỳ-kheo:
“(Quý ngài)* có thể đến tôi lấy thuốc.”
Các Tỳ-kheo nói:
“Trước đây vua cúng bốn tháng, nay đã qua, đức Phật không cho phép chúng tôi nhận thuốc quá thời gian này.”
Vua liền xin cúng lại thêm một tháng.
Các Tỳ-kheo nói:
“Đức Phật chưa cho phép chúng tôi nhận lại.”
(Nhà vua)* không biết làm thế nào, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay cho phép các Tỳ-kheo nhận sự mời cúng lại một tháng. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, nhận sự cúng dường tùy ý bốn tháng, nếu nhận quá, trừ thỉnh lại, Ba-dật-đề.”
Có các cư sĩ lại đến thăm phòng Tăng, thấy các Tỳ-kheo mắc bệnh mùa Thu, hỏi:
“(Các thầy)* cần những thuốc gì con sẽ đem đến?”
Các Tỳ-kheo nói:
“Đức Phật chưa cho chúng tôi nhận (cúng dường)* thuốc từ thí chủ mang đến.”