Phật dạy:
“Dùng bột gạo thoa nơi thân,” vẫn không lành.
Phật dạy: “Lấy bơ hòa với bột gạo thoa nơi thân,” cũng không lành.
Phật dạy: “Lấy nước nóng xoa rửa,” vẫn không lành.
Phật bảo: “Thì cho uống nước nóng,” vẫn không lành.
Đức Phật bảo: “Lấy cái chậu đựng đầy nước thịt mỡ, rồi đặt ngồi trong đó.”
Dùng các phương thức như vậy đủ để cho đến sáng. Dứt khoát không được ăn phi thời.
Phi thời: Là từ giữa trưa cho đến khi tướng mặt trời chưa xuất hiện gọi là phi thời.
Nếu phi thời mà Tỳ-kheo tưởng là phi thời, nghi là phi thời, hoặc phi thời mà tưởng là thời đều phạm Ba-dật-đề. Thời, tưởng là phi thời, nghi là thời, Đột-kiết-la.
XXXIX. THỨC ĂN CÁCH ĐÊM225
A. DUYÊN KHỞI
[54b01] Đức Phật ở tại thành Vương Xá.226 Bấy giờ, đức Thế Tôn chưa chế giới cấm Tỳ-kheo ăn thức ăn cách đêm.227 Có miếu Thần nọ là nơi du ngoạn, mọi người đua nhau mang theo thức ăn ngon đến đây để chiêm ngưỡng, hoặc trải qua đêm, với nhiều thức ăn béo bổ. Các Tỳ-kheo ở đây nhận được nhiều thức ăn, ăn không thể hết, chứa
225 Tăng-kỳ 17, tr. 359b11: Ba-dật-đề 37 (chung với phi thời thực); Tứ phần 14, tr.662c25: Ba-dật-đề 38; Thập tụng 13, tr. 95b26, Căn bản 36, tr. 824c21: Ba-dật-đề 38. Pāli, Pāc. 38, sannidhikāraka.
226 Tứ phần: La-duyệt thành 羅閱城; Tăng-kỳ, Thập tụng: Xá-vệ thành (quốc) 舍衞城(國); Căn bản: Thất-la-phạt thành 室羅伐城.
227 Hán: Tàn túc thực 殘宿食. Pāli: Sannidhikārakabhojana, thức ăn lưu trữ qua đêm.
đầy trong phòng, không chỗ nào không có. Trùng, chuột tìm đến, đục khoét, phá hoại làm hỏng cả vách tường nhà. Các cư sĩ thấy hỏi:
“Ai cất thức ăn này?”
Có người nói:
“Sa-môn Thích tử.”
Họ liền cơ hiềm: “Bọn trọc đầu này chỉ biết tham nhận, không kể tới việc phí phạm tổn hao, không có hạnh Sa-môn, phá pháp của Sa-môn.”
Lại có một Tỳ-kheo A-lan-nhã ở chỗ vắng vẻ, nghĩ như vầy: “Ngày nào cũng đi khất thực, phế bỏ việc hành đạo”, bèn xin các loại thức ăn để dành, hoặc đem chúng cất, hoặc phơi cho khô. Khi ấy, các Tỳ-kheo du hành thấy vậy bảo rằng:
“Đức Thế Tôn không dạy: ‘Áo mặc mục đích là để che thân, thức ăn mục đích là để nuôi sống hay sao? Tại sao dồn chứa nhiều đồ ăn thức uống, hong phơi bừa bãi vậy?”
Tỳ-kheo kia trả lời:
“Chỗ này cách xa làng xóm, ngày nào cũng đi khất thực phế bỏ việc hành đạo, cho nên tôi xin để dành cho khỏi phiền bận.”
Các Tỳ-kheo đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi Tỳ-kheo kia:
“Ngươi có thật vậy không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch Thế Tôn.”
Đức Phật bằng mọi cách quở trách rồi, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy: