“Thật sự các ông không biết hình tướng y của mình phải không?”
Thưa:
“Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Đức Phật bằng mọi cách quở trách xong, bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:
B. GIỚI TƯỚNG
Tỳ-kheo nào, được y mới, nên dùng ba loại màu để làm dấu: Hoặc màu xanh, màu đen, hay màu mộc lan;388 nếu không dùng ba màu đó để làm dấu, Ba-dật-đề”.
Nếu không làm dấu mà mặc thì mỗi một lần mặc, một Ba-dật-đề. Nếu không mặc thì mỗi một đêm, một Ba-dật-đề. Tỳ-kheo-ni cũng như vậy. Thức-xoa-ma-na, Sa-di, Sa-di-ni, Đột-kiết-la.
Nếu y mới nhận được đã làm dấu rồi, thì không làm, không phạm.
LXXVIII. GIẤU VẬT DỤNG CỦA TỲ-KHEO389
A. DUYÊN KHỞI
[68b01] Đức Phật ở tại thành Xá-vệ.390 Bấy giờ nhóm mười bảy Tỳ-kheo đem y bát và các đồ vật lặt vặt vất bỏ lung tung, không thu dọn, nhóm sáu Tỳ-kheo lấy giấu chúng.
388 Mộc lan 木蘭: Màu mộc lan là màu của da cây mộc lan, pha trộn giữa màu đỏ và màu đen, là một trong ba màu hoại sắc (xanh, đen, mộc lan), dùng để nhuộm pháp phục Ca-sa cho các Tỳ-kheo và Tỳ-kheo-ni. Sự pha trộn này thì màu đỏ nhiều hơn màu đen, Người Ấn thường gọi màu này là màu Càn-đà (Pāli: Gandha, là hương thơm, hương liệu), tên khoa học gọi là Hyperanthera moringa.
389 Tăng-kỳ 19, tr. 379b06: Ba-dật-đề 63; Tứ phần 16, tr. 675c08: Ba-dật-đề 58; Thập tụng 16, tr. 114a23, Căn bản 41, tr. 851a17: Ba-dật-đề 67. Pāli, Pāc. 60, Cīvaraapanidhāna.
390 Tăng-kỳ; Tứ phần; Thập tụng: Xá-vệ thành (quốc) 舍衞城(國); Căn bản: Thất-la-phạt thành 室羅伐城.
Khi nhóm mười bảy Tỳ-kheo biết mất, hỏi nhóm sáu Tỳ-kheo:
“Vật (y, bát, đồ lặt vặt)* của chúng con như vậy như vậy, để chỗ này, ở chỗ kia, ai đem đi đâu?”
Trả lời: “Người đến đây chẳng phải là một, nên có chắc là không (ai)* mang đi chăng?”
Liền hỏi:
“Người vừa đến đây, họ đi hướng nào?”
Trả lời: “Họ đi bốn phương biết là nơi nào!”
Lúc ấy, nhóm mười bảy Tỳ-kheo tỏa ra bốn hướng đuổi kịp người vừa đến (rồi đi)*, liền hỏi:
“Tôi mất y bát, tọa cụ, ống đựng kim, có thể đem trả lại cho tôi.”
Mấy người ấy nói:
“Thưa Đại đức! Tôi đến vì Chánh pháp chứ đâu đến để ăn trộm!”
Nhóm mười bảy Tỳ-kheo, nghe những lời này rồi, xấu hổ liền trở về.
Nhóm sáu Tỳ-kheo hỏi:
“Rốt cuộc, các ngươi có gặp được những người vừa đến không?”
Trả lời: “Có gặp.”
(Hỏi)*: “Có được lại y không?”
Trả lời: “Không được.”
Khi ấy nhóm sáu Tỳ-kheo đem y bát ra và bảo:
“Đây, có phải y bát của các ông không?”