Mạt-lợi phu nhân còn đang ngủ chưa dậy. Mạt-lợi phu nhân thấy tôn giả đến, vội vàng luống cuống áo ngủ rớt xuống giường. Vì áo ngủ rất mịn và trơn, vô tình tuột xuống, nên (phu nhân)* xấu hổ ngồi sụp xuống đất.
Vua liền cơ hiềm nói:
“Vì việc triều đình ta nhọc nhằn đến đêm tối mới ngủ nghỉ, không thể dậy sớm được. Tỳ-kheo sáng sớm đi thẳng vào đây là thế nào!?”
Tôn giả xấu hổ liền trở về chỗ Phật, trình bày việc các Tỳ-kheo vào cung đầy đủ, cùng đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, hỏi các Tỳ-kheo:
“Các ngươi, có thật vậy không?”
Thưa: “Thật vậy, bạch đức Thế Tôn.”
Đức Phật lại tự nói lên việc của tôn giả A-nan. Bằng mọi cách quở trách rồi, Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Vào trong hậu cung vua sẽ phát sanh 10 điều lỗi lầm:
- Một, nếu khi vua say gần gủi với cung nữ khác, hết say liền quên; nếu chợt có cung nữ nào đó mang thai, tất Tỳ-kheo sẽ bị nghi.
- Hai, cung nữ thấy Tỳ-kheo lại có ý vui đùa, (Tỳ-kheo)* sẽ bị nghi là có tình ý.
- Ba, nếu vua có cơ mật nào bị người biết được, thì Tỳ-kheo sẽ bị nghi là người đưa tin.
- Bốn, nếu trong cung vua mất bảo vật, thì (Tỳ-kheo)* sẽ bị nghi là người lấy.
- Năm, nếu vị quan nào bị mất chức, người ngoài ắt nói do Tỳ-kheo (sàm tấu).
- Sáu, nếu có người gặp tội, thì người ngoài ắt nghi là do Tỳ-kheo làm.
- Bảy, nếu có người chưa đáng ban chức quan mà vua ban cho, (người ngoài)* cũng lại nghi là do thế lực của Tỳ-kheo.
- Tám, nếu vua ưa đi du ngoạn phí công sức nhiều việc, thì Tỳ-kheo cũng lại bị nghi hiềm là xúi sử.
- Chín là trong cung nhiều các mỹ sắc, phục sức quý báu, Tỳ-kheo thấy, sinh tâm nhiễm trước, bỏ đạo.
- Mười, nếu trong vương tử có người phản nghịch [63b01], thì Tỳ-kheo ắt lại bị nghi là người bày vẽ.”
Quở trách rồi, Phật bảo các Tỳ-kheo:
“Nay Ta vì các Tỳ-kheo kết giới. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, vào trong cung vua, quá ngạch cửa, Ba-dật-đề.”
Sau khi Phật đã chế giới cấm, các Tỳ-kheo vì vậy không dám bước qua cửa thành để khất thực, nên không biết làm thế nào, đem việc này bạch lên Phật. Nhân việc này đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, rồi bảo các Tỳ-kheo:
“Nay cho phép vào cung, nhưng không được đi quá cửa hậu cung. Từ nay giới này nên nói như vầy:
Tỳ-kheo nào, vào cung vua, quá hạn cửa hậu cung, Ba-dật-đề.”
Bấy giờ, vua Ba-tư-nặc thường năm cùng các cung nữ xuất hành khắp nước, nơi nào cũng đều có Biệt quán (nơi nghỉ riêng của vua khi lìa cung). Có các Tỳ-kheo vào buổi chiều đi đến thôn xóm, tìm nơi xin nghỉ lại đêm. Các cư sĩ nói:
“Cung này (biệt quán), nay không có vua, có thể vào trong nghỉ đêm. Vua tin kính Phật pháp, nếu có nghe tất cũng hoan hỷ.”
Các Tỳ-kheo không dám vào nên không có chỗ nghỉ đêm. Đem việc này bạch Phật. Nhân đó, đức Phật tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo các Tỳ-kheo: